త్రినేత్ర News Logo
DIGITAL-NEWS

Dhanushkodi | సముద్రాల సంగమం.. చరిత్రకు నిలువెత్తు సాక్ష్యం ‘ధనుష్కోడి’: భారతదేశపు చివరి భూభాగం వెనుక ఉన్న ఆసక్తికర కథ ఇదే!

రెండు సముద్రాలు కలిసే అద్భుత తీరం ధనుష్కోడి. 1964 తుఫానుకు ముందు కళకళలాడిన ఈ నగరం 'ఘోస్ట్ టౌన్'గా ఎలా మారింది? దాని చరిత్ర, పర్యాటక విశేషాలు ఇవే.

J

Tourism | Published On Nov 19, 2026, 12.51 pm IST

Dhanushkodi | సముద్రాల సంగమం.. చరిత్రకు నిలువెత్తు సాక్ష్యం ‘ధనుష్కోడి’: భారతదేశపు చివరి భూభాగం వెనుక ఉన్న ఆసక్తికర కథ ఇదే!

సంక్షిప్త సారాంశం

ప్రకృతి అందాలకు, సముద్ర జీవవైవిధ్యానికి నిలయమైన తమిళనాడులోని ధనుష్కోడి విశిష్టతను వివరిస్తూ కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ సోషల్ మీడియాలో ప్రత్యేక వీడియోను పంచుకుంది. రామేశ్వరం ద్వీపం చివరన ఉండే ధనుష్కోడిని 'భారతదేశపు చివరి భూభాగం'గా పిలుస్తారు. ఇక్కడ బంగాళాఖాతం, హిందూ మహాసముద్రం కలుస్తాయి. 1964 డిసెంబర్ 22న వచ్చిన భీకర తుఫానులో సుమారు 1,800 మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడంతో, అప్పటి మద్రాస్ ప్రభుత్వం దీన్ని నివాసయోగ్యం కాని 'ఘోస్ట్ టౌన్'గా ప్రకటించింది. రామాయణ కాలం నాటి రామసేతు చరిత్ర ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో ఉదయం 6 నుండి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు మాత్రమే పర్యాటకులను అనుమతిస్తారు.

Advertisement

Dhanushkodi | త్రినేత్ర న్యూస్ : ఒకవైపు ప్రశాంతంగా అలలు ఎగసిపడే బంగాళాఖాతం.. మరోవైపు ఉవ్వెత్తున ఎగిరే హిందూ మహాసముద్రం.. ఈ రెండు మహా సముద్రాలు కలిసే అద్భుతమైన ప్రకృతి దృశ్యాలకు, గత చరిత్ర తాలూకు నిశ్శబ్దానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం తమిళనాడులోని ధనుష్కోడి. రామేశ్వరం (పాంబన్) ద్వీపం ఆగ్నేయ చివరన ఉన్న ఈ ప్రాంతాన్ని 'భారతదేశపు చివరి భూభాగం' (Last Land of India) గా పిలుస్తారు. తాజాగా కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ (డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ వాటర్ రిసోర్సెస్, రివర్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ గంగా రిజువనేషన్) ధనుష్కోడి ప్రకృతి అందాలను, సముద్ర పర్యావరణ ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ 'ఎక్స్' (X) వేదికగా ఒక అద్భుతమైన వీడియోను పంచుకుంది. ఈ నేపథ్యంలో ధనుష్కోడి ఘన చరిత్ర, విషాద గాథ, పర్యాటక విశేషాలు ఏంటో తెలుసుకుందాం.

1964 పెను తుఫాను.. కళకళలాడే నగరం 'ఘోస్ట్ టౌన్'గా మారిన విషాదం

నేడు నిర్మానుష్యంగా, శిథిలాలతో కనిపిస్తున్న ధనుష్కోడి ఒకప్పుడు ఎంతో రద్దీగా ఉండే ప్రముఖ ఓడరేవు, పర్యాటక, ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. 1964కు ముందు ఇక్కడ రైల్వే స్టేషన్, ఆసుపత్రి, పోస్టాఫీసు, పాఠశాలలతో పాటు భారత్ నుండి శ్రీలంక (అప్పటి సిలోన్) కు నేరుగా ఫెర్రీ సర్వీసులు (పడవ ప్రయాణాలు) కూడా నడిచేవి. శ్రీలంకలోని తలైమన్నార్ తీరం ఇక్కడి నుండి కేవలం 24 కిలోమీటర్ల (15 మైళ్లు) దూరంలోనే ఉంటుంది.

Dhanushkodi Exploring the Fascinating History and Beauty of India's Last Land

అయితే, 1964 డిసెంబర్ 22 రాత్రి ధనుష్కోడి చరిత్రను పూర్తిగా మార్చేసింది. గంటకు సుమారు 280 కిలోమీటర్ల వేగంతో వీచిన పెనుగాలులు, 7 మీటర్ల ఎత్తున ఎగిసిపడిన రాకాసి అలలతో కూడిన భీకర తుఫాను ఈ నగరాన్ని కబళించింది. ఈ ప్రకృతి విపత్తులో పాంబన్-ధనుష్కోడి ప్యాసింజర్ రైలు కొట్టుకుపోయి అందులోని 115 మంది ప్రయాణికులతో సహా మొత్తం సుమారు 1,800 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. నగరంలోని కట్టడాలన్నీ నేలమట్టమయ్యాయి. ఈ పెను విషాదం తర్వాత అప్పటి మద్రాస్ ప్రభుత్వం ధనుష్కోడిని నివాసయోగ్యం కాని ప్రాంతంగా (Ghost Town) ప్రకటించింది. నేడు అక్కడ కేవలం కొద్దిమంది మత్స్యకారులు, పాత కట్టడాల శిథిలాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి.

రామాయణంతో విడదీయరాని అనుబంధం

'ధనుష్కోడి' అంటే 'ధనస్సు కొన' అని అర్థం. హిందూ పురాణ ఇతిహాసమైన రామాయణం ప్రకారం.. లంకకు చేరుకోవడానికి వానర సైన్యం సముద్రంపై వారధి (రామసేతు) నిర్మించాల్సిన ప్రదేశాన్ని శ్రీరాముడు తన కోదండం (ధనస్సు) కొనతో ఇక్కడే గుర్తించాడని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. అందుకే కాశీ, రామేశ్వరం యాత్రలకు వెళ్లే భక్తులు ధనుష్కోడిలోని సముద్ర సంగమంలో పవిత్ర స్నానం ఆచరిస్తేనే తమ యాత్ర పరిపూర్ణమవుతుందని భావిస్తారు.

సముద్ర జీవవైవిధ్యానికి నిలయం: జలశక్తి శాఖ పిలుపు

కేంద్ర జలశక్తి శాఖ విడుదల చేసిన వీడియోలో ధనుష్కోడి సముద్ర పర్యావరణ ప్రాముఖ్యతను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. ఇక్కడి నీలి సముద్ర జలాలు, బంగారు వర్ణపు ఇసుక తిన్నెలు కనువిందు చేయడమే కాకుండా.. అరుదైన సముద్ర జీవవైవిధ్యానికి, పగడపు దిబ్బలకు (Coral Reefs), ఎన్నో జలచరాలకు ఆవాసంగా నిలుస్తున్నాయి. మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న కాలుష్యం నేపథ్యంలో మన సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలను కాపాడుకోవడం ఎంతో అవసరమని, సముద్రాలను శుభ్రంగా ఉంచుతూ భావి తరాలకు సురక్షితమైన జల వారసత్వాన్ని అందించాలని జలశక్తి శాఖ పిలుపునిచ్చింది.

ధనుష్కోడిలో చూడాల్సిన ప్రధాన ఆకర్షణలు, ప్రయాణ సూచనలు

రామేశ్వరం నుండి సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ధనుష్కోడికి ఇరువైపులా సముద్రం మధ్యలో నిర్మించిన అద్భుతమైన రహదారి గుండా ప్రయాణం ఒక మధురానుభూతిని ఇస్తుంది. ఇక్కడికి వెళ్లే పర్యాటకులు తప్పక చూడాల్సిన ప్రదేశాలివే.

అరిచల్ మునై (Arichal Munai): జాతీయ రహదారి ముగిసే చివరి బిందువు ఇది. ఇక్కడి నుండే బంగాళాఖాతం (ప్రశాంత అలలు), హిందూ మహాసముద్రం (ఉధృత అలలు) కలిసే అద్భుత దృశ్యాన్ని స్పష్టంగా చూడవచ్చు.

చారిత్రక శిథిలాలు: 1964 తుఫానుకు తట్టుకుని మిగిలిన పాత ధనుష్కోడి రైల్వే స్టేషన్ అవశేషాలు, సెయింట్ ఆంటోనీ చర్చి (St. Antony's Church) శిథిలాలు నాటి విషాద చరిత్రకు సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి.

ధనుష్కోడి లైట్ హౌస్: సౌరశక్తితో (Solar-powered) పనిచేసే ఆధునిక లైట్ హౌస్ ఇక్కడ ప్రధాన ఆకర్షణ. దీని పైభాగంలోని విజిటర్ గ్యాలరీ నుండి చుట్టూ ఉన్న సముద్రం, ఇసుక తిన్నెల 360 డిగ్రీల అద్భుత దృశ్యాలను వీక్షించవచ్చు.

పర్యాటకులకు ముఖ్య గమనిక: ఇది జనావాసాలు, వాణిజ్య సదుపాయాలు లేని ప్రాంతం కావడంతో భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా పర్యాటకులను కేవలం పగటిపూట మాత్రమే.. అంటే ఉదయం 6:00 గంటల నుండి సాయంత్రం 5:00 గంటల వరకు మాత్రమే అనుమతిస్తారు. వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉండే అక్టోబర్ నుండి ఫిబ్రవరి మధ్య కాలం ధనుష్కోడి సందర్శనకు అత్యంత అనుకూలం.

Advertisement
Advertisement