రాజకీయం వేడెక్కాలి.. రాష్ట్రం కాదు: అధికార పక్షం దూకుడుపై విశ్లేషణ!

                                                     అధికార పక్షమే రోడ్డెక్కితే.. శాంతిభద్రతల మాటేంటి?

 

తెలంగాణ రాజకీయాలు ఇప్పుడు కేవలం అసెంబ్లీలోనో, ప్రెస్‌మీట్లలోనో ఆగడం లేదు. అధికార పార్టీ కార్యకర్తలు ప్రతిపక్ష నేతల నివాసాల వైపు కదలడం, అక్కడ నిరసనలకు ప్రయత్నించడం కొత్త రాజకీయ ఉద్రిక్తతలకు కారణమవుతోంది. అధికార పార్టీకి కూడా నిరసన తెలిపే హక్కు ఉంటుంది. కానీ అదే పార్టీ ప్రభుత్వం నడుపుతున్నప్పుడు, తన క్యాడర్ ప్రతిపక్ష నేతల ఇళ్లవైపు కదలడం కేవలం రాజకీయ నిరసనగా మాత్రమే మిగలదు. పోలీసుల నిష్పక్షపాతత్వం నుంచి శాంతిభద్రతల నిర్వహణ వరకు ప్రభుత్వ బాధ్యతనూ ప్రశ్నించే అంశంగా మారుతుంది.

అధికార పక్షం రోడ్డెక్కితే.. డబుల్ రోల్ తప్పదా?

అధికార పక్షం నిరసన చేయడం కొత్తేమీ కాదు. ప్రజాస్వామ్యంలో అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలకు రాజకీయంగా స్పందించే స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. కానీ ప్రభుత్వ యంత్రాంగం తమ ఆధీనంలో పనిచేస్తున్న సమయంలో అధికార పార్టీ కార్యకర్తలు ప్రతిపక్ష నేతల నివాసాల వద్దకు వెళ్లే పరిస్థితి ఏర్పడితే, అది సాధారణ రాజకీయ నిరసనకు మించిన చర్చకు దారితీస్తుంది.

ఇక్కడ అధికార పార్టీది ఒకరకంగా డబుల్ రోల్. ఒకవైపు రాజకీయ పార్టీగా నిరసన చేసే హక్కు ఉంది. మరోవైపు ప్రభుత్వంగా అదే నిరసన శాంతిభద్రతల సమస్యగా మారకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత కూడా ఉంది. పార్టీ కార్యకర్తలు ఒకవైపు.. వారిని నియంత్రించాల్సిన పోలీసు యంత్రాంగం మరోవైపు — ఈ పరిస్థితిలో పార్టీ ప్రయోజనాలకు, ప్రభుత్వ బాధ్యతకు మధ్య స్పష్టమైన గీత కనిపించేలా చూడాల్సిన బాధ్యత అధికారంలో ఉన్నవారిపైనే ఎక్కువగా ఉంటుంది.

పార్టీ కార్యకర్తలు వర్సెస్ పోలీసులు.. ఇబ్బందికర పరిస్థితి!

అసలు చిక్కు పోలీసు యంత్రాంగానిదే. చట్టం ముందు పోలీసులు నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించాలి. అయితే రాజకీయ క్షేత్రంలో పోలీసులు అధికార పక్షానికి అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు ప్రతిపక్షాల నుంచి తరచూ వినిపిస్తుంటాయి. అలాంటి వాతావరణంలో అధికార పార్టీ కార్యకర్తలే ప్రతిపక్ష నేతల నివాసాల వైపు కదిలితే పోలీసులకు మరింత సంక్లిష్టమైన పరిస్థితి ఎదురవుతుంది. వారిని అడ్డుకోవాలా? పరిస్థితి అదుపు తప్పకుండా రక్షణ చర్యలు చేపట్టాలా? ఘర్షణ జరిగితే బాధ్యత ఎవరిది? అన్న ప్రశ్నలు సహజంగానే వస్తాయి.

అడ్డుకుంటే సొంత పార్టీ కార్యకర్తలపైనే పోలీసులను ప్రయోగించారన్న రాజకీయ విమర్శ రావచ్చు. అడ్డుకోకుండా పరిస్థితి ఘర్షణకు దారితీస్తే ప్రతిపక్ష నేతలకు తగిన రక్షణ కల్పించలేకపోయారన్న ఆరోపణ ప్రభుత్వంపైనే వస్తుంది. అందుకే అధికార పార్టీ చేపట్టే ఇలాంటి నిరసనల్లో పోలీసుల నిష్పక్షపాతత్వం కనిపించడమే కాదు.. కనిపించేలా వ్యవహరించడం కూడా కీలకం.

ఎర్రవల్లి పరిణామాలు ఈ చర్చను మరింత ముందుకు తెచ్చాయి. కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు కేసీఆర్ నివాసం వైపు కదలడం, పోలీసులు వారిని అడ్డుకోవడం, అక్కడ ఉద్రిక్త పరిస్థితులు తలెత్తడం — అధికార పార్టీ రోడ్డెక్కినప్పుడు పాలనా యంత్రాంగానికి ఎదురయ్యే ఇబ్బందిని చూపిస్తున్నాయి. ప్రతిపక్షం రోడ్డెక్కితే ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది. అధికార పక్షం రోడ్డెక్కితే మాత్రం అదే ప్రభుత్వ పోలీసు యంత్రాంగం అధికార పార్టీ కార్యకర్తలను నియంత్రించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

ఇక్కడే ప్రభుత్వ బాధ్యత మరింత పెరుగుతుంది. రాజకీయ నిరసనకు అవకాశం కల్పిస్తూనే, అది ప్రత్యర్థి నేతల నివాసాల వద్ద ఘర్షణగా మారకుండా ముందుగానే నియంత్రించాల్సిన బాధ్యత పోలీసు యంత్రాంగంపై ఉంటుంది. ఆ యంత్రాంగాన్ని నిష్పక్షపాతంగా పనిచేసేలా చూడాల్సిన అంతిమ బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.

పోటాపోటీ ఆందోళనలు మొదలైతే.. ఆగేదెక్కడ?

ఇక్కడ మరో ప్రమాదం కూడా ఉంది. అధికార పక్షం ప్రత్యర్థి నేతల నివాసాల వద్ద నిరసనలకు దిగితే, రేపు ప్రతిపక్షం కూడా అధికార పార్టీ నేతల ఇళ్ల ముందు అదే తరహా నిరసనలకు దిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఒక చర్య మరో ప్రతిచర్యకు దారితీస్తూ పోతే రాజకీయ పోటీ క్రమంగా వీధి ఘర్షణలుగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఇది ఒక విషవలయం. రెండు వర్గాలూ క్యాడర్‌ను రోడ్లపైకి తీసుకొచ్చి పోటాపోటీ ఆందోళనలకు దిగితే, చిన్న ఉద్రిక్తత కూడా పెద్ద ఘర్షణగా మారవచ్చు. పోలీసు కేసులు, అరెస్టులు, ట్రాఫిక్ అంతరాయాలు, సాధారణ ప్రజలకు ఇబ్బందులు — చివరకు రాజకీయ పోరాటానికి సంబంధం లేని ప్రజలు కూడా దాని ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. రాజకీయ లబ్ధి తాత్కాలికం కావచ్చు. కానీ శాంతిభద్రతలు దెబ్బతింటే దాని మూల్యం రాష్ట్రం చెల్లించాల్సి వస్తుంది. అందుకే అధికారంలో ఉన్న పార్టీ తన రాజకీయ నిరసన వల్ల ఏర్పడే పాలనా పరిణామాలను కూడా ముందుగానే అంచనా వేయాల్సి ఉంటుంది.

నేతల యుద్ధం.. కేసుల్లో చిక్కేది కార్యకర్తలే!

ఈ రాజకీయ రణరంగంలో మరో ముఖ్యమైన కోణం సాధారణ కార్యకర్తలది. అగ్రనేతలు రాజకీయ వ్యూహాలు రచిస్తారు. వేదికలపై మాటల యుద్ధాలు చేస్తారు. కానీ క్షేత్రస్థాయిలో లాఠీ దెబ్బలు తినేది, పోలీసు కేసుల్లో చిక్కుకునేది మాత్రం సాధారణ కార్యకర్తలే. అధికారాలు మారుతాయి. నాయకుల మధ్య రాజకీయ సమీకరణాలు కూడా మారిపోతాయి. కానీ ఘర్షణల సందర్భంగా నమోదయ్యే కేసులు కార్యకర్తలను చాలా కాలం వెంటాడే అవకాశం ఉంటుంది. కోర్టులు, పోలీస్ స్టేషన్ల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితులు వారి చదువు, ఉపాధి, కుటుంబ జీవితంపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు.అందుకే రాజకీయ ప్రత్యర్థిపై పైచేయి సాధించేందుకు క్యాడర్‌ను నేరుగా ఢీకొట్టించే పరిస్థితులు సృష్టించడం చివరకు ఎవరి ప్రయోజనం కోసం అన్న ప్రశ్నను అన్ని పార్టీల నాయకత్వాలు వేసుకోవాలి. ముఖ్యంగా అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి ఈ విషయంలో అదనపు బాధ్యత ఉంటుంది. ఎందుకంటే రాజకీయ నిర్ణయం పార్టీది కావచ్చు.. కానీ దాని వల్ల తలెత్తే శాంతిభద్రతల పరిణామాలను ఎదుర్కోవాల్సింది ప్రభుత్వమే.

నిరసన హక్కు ఒకటే.. బాధ్యత మాత్రం ఎక్కువ

నిరసన చేసే హక్కు అధికార, ప్రతిపక్షాలకు సమానమే. కానీ శాంతిభద్రతలను కాపాడాల్సిన బాధ్యత అధికారంలో ఉన్నవారిపై అదనంగా ఉంటుంది. అధికార పార్టీకి రాజకీయంగా స్పందించే హక్కు ఎంత ఉందో, ఆ స్పందన శాంతిభద్రతల సమస్యగా మారకుండా చూసే బాధ్యత అంతకంటే ఎక్కువ. ప్రతిపక్ష నేతల నివాసాల వద్దకు రాజకీయ ఘర్షణలను తీసుకెళ్లకుండా చూడటం, అధికార–ప్రతిపక్ష కార్యకర్తలకు ఒకే ప్రమాణంతో చట్టాన్ని అమలు చేయడం, పోలీసు వ్యవస్థపై పక్షపాత ఆరోపణలకు అవకాశం లేకుండా వ్యవహరించడం — ఇవన్నీ చివరకు ప్రభుత్వ బాధ్యతలోకే వస్తాయి. రాజకీయాల్లో విమర్శలు ఉండాలి. నిరసనలు ఉండాలి. అధికార–ప్రతిపక్షాల మధ్య పోటీ కూడా ఉండాలి. కానీ ఆ పోటీ వీధుల్లో పరస్పర ఘర్షణలుగా మారకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత మొదట ప్రభుత్వానిదే. రాజకీయం వేడెక్కాలి. కానీ రాష్ట్రం కాదు.