బీఆర్ఎస్ సంస్థాగత సవాళ్లు: రెండు పొరల పార్టీ నిర్మాణం సరిపోతుందా?

     గులాబీ అధినేత గమనించాల్సిన నిజా నిజాలు: బీఆర్ఎస్‌ను 'కొత్త తరం'     నడిపించేదెప్పుడు?

 

తెలంగాణ రాజకీయ యవనికపై తిరుగులేని శక్తిగా నిలిచిన భారత రాష్ట్ర సమితి (బీఆర్ఎస్) నేడు కొన్ని కీలకమైన సంస్థాగత సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఇది కేవలం ఒక్క ఎన్నిక ఫలితమో లేక తాత్కాలిక రాజకీయ సంక్షోభమో కాదు; ఏళ్ల తరబడి పార్టీ నిర్మాణం, నిర్వహణలో చోటుచేసుకున్న కొన్ని వ్యూహాత్మక అంతరాల పరిణామం. తెలంగాణను సాధించిన నాయకుడిగా, అపార రాజకీయ చతురత, ప్రజాకర్షణ ఉన్న కేసీఆర్ వంటి అగ్రనేత సారథ్యంలోనే ఈ తరహా నిర్మాణాత్మక లోపాలు వెలుగుచూడటం గమనించవలసిన అంశం. ఇప్పుడు సంస్థాగతంగా అత్యవసరంగా మరమ్మతులు చేయాల్సిన సమయంలో పార్టీ ఈ దిశగా అడుగులు వేస్తుందా అనేది ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.

టూ-లేయర్ నిర్మాణం: పరిమితమైన సంస్థాగత గొలుసు

గులాబీ పార్టీ వ్యూహాల్లో ప్రధానంగా కనిపించే ఒక పరిమితి — పార్టీ నిర్మాణం 'రెండు పొరల'కే (Two-Layer) పరిమితం కావడం. మొదటి పొరలో అధినేత కేసీఆర్, ఆయన తదుపరి అగ్రనాయకత్వం ఉంటే... నేరుగా రెండవ పొరలో ఎమ్మెల్యేలు లేదా నియోజకవర్గ ఇన్ఛార్జులు మాత్రమే నిలిచారు. ఈ రెండింటి మధ్య నిలబడి పార్టీని నడిపించాల్సిన ద్వితీయ, తృతీయ శ్రేణి నాయకత్వానికి తగిన ప్రాధాన్యత లభించలేదు. ఉదాహరణకు, మండల అధ్యక్షులు, వార్డ్ కమిటీలు, లేదా యూత్ వింగ్ జిల్లా అధికారులకు స్వతంత్ర నిర్ణయాధికారం గానీ, గుర్తింపు గానీ దక్కకపోవడంతో ప్రతీ చిన్న విషయానికీ ఎమ్మెల్యేపైనే ఆధారపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీనివల్ల స్థానిక ఎమ్మెల్యేలపై ఉండే ప్రజా అసంతృప్తి లేదా వ్యతిరేకత, స్వయంచాలకంగా పార్టీకి కూడా నష్టాన్ని చేకూర్చే అవకాశం ఉంది. సంస్థాగత మరమ్మతులు జరగాల్సిన ఈ సమయంలో, ఈ టూ-లేయర్ వ్యవస్థను దాటి విస్తృత నాయకత్వానికి అధికారాలు ఇస్తారా అనేది వేచి చూడాలి.

పాలనా విజయం వర్సెస్ రాజకీయ నిర్మాణం: కార్యకర్త ప్రాతినిధ్యం

అధికారంలో ఉన్న సమయంలో సంక్షేమ పథకాలను 'డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్' ద్వారా నేరుగా లబ్ధిదారులకు అందించడం పాలనాపరంగా గొప్ప విజయమే. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో స్థానిక పార్టీ కార్యకర్తను భాగస్వామిని చేయకపోవడం వల్ల రాజకీయ సంస్థను బలోపేతం చేసే అవకాశం చేజారింది. మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమ కాలంలో ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడినవారు, పోలీసు కేసులు ఎదుర్కొన్నవారు, ఉద్యమాన్ని ఊర్రూతలూగించిన నిఖార్సయిన కార్యకర్తలు అధికారంలోకి వచ్చాక తీవ్ర నీరసపడ్డారు. "పార్టీ జెండా మోసి, పోరాటాలు చేసిన మాకు దక్కిన ప్రాతినిధ్యం ఏది?" అనే నిరాశ వారిలో వ్యక్తమైంది. పైగా, క్షేత్రస్థాయిలో రాజకీయంగా ఎదురుదెబ్బలు తగిలినప్పుడు లేదా ప్రత్యర్థుల నుంచి ఒత్తిళ్లు వచ్చినప్పుడు కార్యకర్తలను ఆదుకునే 'సంస్థాగత రక్షణ వ్యవస్థ' కూడా ఆశించిన స్థాయిలో రూపుదిద్దుకోలేదు. ఇప్పుడు ఈ నిరాశలో ఉన్న క్యాడర్‌కు ప్రాధాన్యమిచ్చి, వారిలో మళ్లీ నైతిక ధైర్యాన్ని నింపేలా తక్షణ చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

కమ్యూనికేషన్ వేదికలు: అగ్రనేతలు, క్యాడర్ మధ్య పెరిగిన దూరం

ఏ రాజకీయ పార్టీకైనా కార్యకర్తలే ప్రాణవాయువు. బీఆర్ఎస్‌లో కింది స్థాయి నిజాలు, గ్రౌండ్ రిపోర్టులు నేరుగా కేసీఆర్ వద్దకు గానీ, తదుపరి అగ్ర నేతల వద్దకు గానీ చేరేందుకు పటిష్టమైన వేదికలు సరిపడా లేకపోయాయి. ఎమ్మెల్యేలు లేదా కొంతమంది ముఖ్యులు ఫిల్టర్ చేసి పంపిన సమాచారంపైనే ఆధారపడటం వల్ల, క్షేత్రస్థాయిలోని అసమ్మతి మరియు క్యాడర్ అసంతృప్తి అధినేత దృష్టికి రాకుండా ఒక కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ ఏర్పడింది. సంస్థాగత ప్రక్షాళన చేయాల్సిన ఈ కీలక తరుణంలో, అగ్రనేతలు -  కార్యకర్తల మధ్య ఈ సమాచార లోపాన్ని సరిదిద్దే కొత్త వేదికలు ఏర్పాటు అవుతాయా అన్నది వేచి చూడాలి.

ఉద్యమకారులను తీర్చిదిద్దిన కేసీఆర్.. నూతన రాజకీయ నాయకత్వాన్ని ఎందుకు పెంచలేదు?

కేసీఆర్ వ్యక్తిగతంగా అపారమైన వ్యూహచతురత కలిగిన నాయకుడు. కానీ ఒక వ్యక్తి చుట్టూనే తిరిగే నిర్మాణం సుదీర్ఘకాలం పార్టీని నడిపించలేదు — అది కేసీఆర్ గారి వ్యక్తిగత బలం కావచ్చు, కానీ పార్టీ పరంగా ఇదే పెద్ద బలహీనతగా మారుతుంది. మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమంలో వందలాది మంది ఉద్యమకారులను ఊరూరా తయారు చేసిన అధినేత, తదనంతరం కొత్త తరం 'రాజకీయ నేతలను' తయారు చేయడంలో కొంత వెనకబడ్డారు. ముఖ్యంగా 2014 తర్వాత రాజకీయాల పట్ల అవగాహన పెంచుకుని, 2018–2023 మధ్య ఓటు హక్కు పొందిన 'జెన్ జెడ్' (Gen Z) యువతకు తెలంగాణ ఉద్యమ ప్రత్యక్ష అనుభవం లేదు. ఆ తరానికి తగిన కొత్త రాజకీయ భాషను, నూతన యువ నాయకత్వాన్ని క్యాంపస్‌లలో, జిల్లాల్లో ప్రోత్సహించాల్సిన అత్యవసర పరిస్థితి ఇప్పుడు ఏర్పడింది. రేపు పార్టీని నడిపించే తరం జెన్ జెడ్ తరమే. ఢిల్లీలో జెన్ జెడ్ ఉద్యమం తర్వాత అన్ని పార్టీలు  ఈ దిశగా దృష్టి సారించాయి. గులాబీ పార్టీ ఈ విషయంలో ఎలా అడుగులు వేస్తుందో వేచి చూడాలి.

కాంగ్రెస్, బీజేపీతో పోలిక: చేరికలే బలోపేతమా... సంస్థాగత నిర్మాణమా?

కాంగ్రెస్, బీజేపీ వంటి జాతీయ పార్టీలు ఇతర నేతలను చేర్చుకున్నప్పటికీ, వాటికి కింది స్థాయిలో ఒక స్థిరమైన సంస్థాగత నెట్‌వర్క్ ఉంటుంది. గులాబీ పార్టీ కేవలం ఇతర పార్టీల నాయకుల చేరికలపైనే ఆధారపడటం వల్ల, తన సొంత క్యాడర్ బలాన్ని, గుర్తింపును పటిష్టం చేసుకోవడంలో కొంత గ్యాప్ వచ్చింది. కేవలం చేరికలపై ఆధారపడే వైఖరి స్వస్తి చెప్పి, క్షేత్రస్థాయి నెట్‌వర్క్‌ను బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన ఆవశ్యకత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. చేరికల రాజకీయం తాత్కాలిక ఊపును ఇవ్వవచ్చు. కానీ దీర్ఘకాలిక విజయానికి కింది స్థాయి నుంచి నిఖార్సయిన నాయకత్వాన్ని పెంపొందించడమే ఏకైక మార్గం. కేసీఆర్ తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఉద్యమకారులను ఏ విధంగా తయారు చేశారో, ఇప్పుడు అదే రీతిలో కొత్త తరం రాజకీయ నాయకులను తీర్చిదిద్దాల్సిన సమయం వచ్చింది. అయితే, సంస్థాగతంగా తీవ్ర మరమ్మతులు చేయాల్సిన ఈ తరుణంలో బీఆర్ఎస్ ఆ దిశగా అడుగులు వేస్తుందా? లేక పాత శైలినే కొనసాగిస్తుందా? ఈ తరహా సంస్థాగత పునర్నిర్మాణంపై దృష్టి సారిస్తేనే బీఆర్ఎస్ మళ్లీ పూర్వ వైభవాన్ని సాధించగలదు.