US-Iran Ceasefire | అమెరికా-ఇరాన్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం నిలబడదా? ప్రధాన అడ్డంకిగా మారిన లెబనాన్

US-Iran Ceasefire | త్రినేత్ర.న్యూస్ : నెలరోజులకు పైగా డ్రోన్లు, క్షిపణులు, వైమానిక దాడులతో అట్టుడికిన పశ్చిమాసియాలో అనూహ్యంగా రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ (Ceasefire) కుదిరినట్లు అమెరికా, ఇరాన్‌లు ప్రకటించాయి. అయితే, ఈ ఒప్పందంలోని కొన్ని షరతులు, వాస్తవ పరిస్థితులను బట్టి చూస్తే.. ఈ శాంతి ఒప్పందం అత్యంత సున్నితమైనదని, ఎప్పుడైనా కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ప్రధానంగా లెబనాన్‌లో తమ సైనిక ఆపరేషన్‌ను ఆపేది లేదని ఇజ్రాయెల్ పట్టుబడుతుండటమే ఈ సంక్షోభానికి కేంద్ర బిందువు.

పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన ఈ రెండు వారాల విరామం.. గల్ఫ్ దేశాలకు కాస్త ఊరటనిచ్చినప్పటికీ, ఏ క్షణంలోనైనా లెబనాన్ కేంద్రంగా మళ్లీ భీకర దాడులు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. రాబోయే శుక్రవారం వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ ప్రతినిధులు ఇస్లామాబాద్‌లో శాంతి చర్చలు జరపనున్నారు.

ఒప్పందంలో తలో మాట

పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ కాల్పుల విరమణను ప్రకటిస్తూ.. "లెబనాన్‌తో సహా అన్ని చోట్లా తక్షణమే కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వస్తుంది" అని పేర్కొన్నారు. కానీ, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఎక్స్ వేదికగా మరోలా స్పందించారు. ఇరాన్‌పై దాడులను నిలిపివేయాలన్న అమెరికా నిర్ణయానికి మద్దతు తెలుపుతూనే, "ఈ రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ లెబనాన్‌కు వర్తించదు" అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు.

నెతన్యాహు వ్యాఖ్యలు పాకిస్థాన్ చెప్పిన దానికి పూర్తి విరుద్ధంగా ఉండటమే కాకుండా, ఇరాన్ ముందుంచిన '10-అంశాల ప్రతిపాదన'కు కూడా గొడ్డలిపెట్టు లాంటివి. తమకు మద్దతుగా ఉండే హిజ్బుల్లాతో సహా ఇతర సాయుధ గ్రూపులపై దాడులు ఆపాలని ఇరాన్ అందులో ప్రధానంగా డిమాండ్ చేసింది.

రెండు వారాలైనా నిలబడుతుందా?

ఈ కాల్పుల విరమణ ఎంతకాలం నిలబడుతుందనే దానిపై అప్పుడే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ ఒప్పందం ప్రకటించిన రోజే (బుధవారం) యూఏఈ, ఇజ్రాయెల్, సౌదీ అరేబియా, బహ్రెయిన్, కువైట్ దేశాల్లో క్షిపణి దాడుల అలర్ట్‌లు మోగాయి. ఇరాన్ జరిపిన దాడిలో అబుదాబిలోని ఓ గ్యాస్ ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్‌లో మంటలు చెలరేగాయి. అంతకుముందు మంగళవారం షిరాజ్‌లోని ఇరాన్ పెట్రోకెమికల్ సైట్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడి చేసింది.

భారత్ అడ్వైజరీ

ఈ ఒప్పందంపై అంతర్జాతీయ సమాజానికి నమ్మకం లేదనేందుకు మరో ఉదాహరణ.. బుధవారం ఇరాన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం జారీ చేసిన మార్గదర్శకాలు. కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, ఇరాన్‌లోని భారతీయులు వెంటనే ఆ దేశాన్ని విడిచిపెట్టి రావాలని ఎంబసీ సూచించింది.

లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ ఏం చేస్తోంది?

లెబనాన్‌తో సహా అన్ని చోట్లా దాడులు ఆపితేనే అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం మనుగడ సాగిస్తుంది. కానీ ఇజ్రాయెల్ తన ఆపరేషన్లను ఆపబోనని స్పష్టం చేస్తోంది. ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీని ఇజ్రాయెల్ హతమార్చింది. దీనికి ప్రతీకారంగా హిజ్బుల్లా.. ఇజ్రాయెల్‌పైకి దాడులు చేసింది. హిజ్బుల్లాను అడ్డుకునేందుకు, లిటానీ నది వరకు 'బఫర్ జోన్' ఏర్పాటు చేసే లక్ష్యంతో మార్చి 2న ఇజ్రాయెల్ సైన్యం లెబనాన్‌పై భూతల దాడులు ప్రారంభించింది. అల్ జజీరా నివేదిక ప్రకారం, మార్చి 2 నుండి లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో 1,500 మందికి పైగా మరణించగా, 12 లక్షల మందికి పైగా నిరాశ్రయులయ్యారు.

భవిష్యత్తు పరిణామాలు ఎలా ఉండొచ్చు?

ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన 10-అంశాల శాంతి ప్రణాళికను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ "ఆచరణయోగ్యమైనది" అని వర్ణించారు. కానీ, లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ దూకుడు మాత్రం ఈ శాంతి చర్చలను ప్రమాదంలో పడేస్తోంది.

హిజ్బుల్లాను పూర్తిగా తుదముట్టించాలని ఇజ్రాయెల్ పట్టుదలగా ఉంది. ఒకవేళ ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్‌లో దాడులు కొనసాగిస్తే.. హిజ్బుల్లా తీవ్రంగా ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది. అదే జరిగితే, కాల్పుల విరమణను ఇజ్రాయెల్ ఉల్లంఘించిందని ఆరోపిస్తూ ఇరాన్ కూడా దాడులు పునఃప్రారంభించే అవకాశం ఉంది. గల్ఫ్ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకలపై దాడులు చేస్తామని ఇరాన్ ఇప్పటికే హెచ్చరించింది.

మొత్తంగా చూసుకుంటే, అమెరికా-ఇరాన్ రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ ఒప్పందానికి అసలైన పరీక్ష 'లెబనాన్' రూపంలో ఎదురుకానుంది. ఈ ఒప్పందం రెండు వారాలైనా మనగలుగుతుందా లేదా అనేది కాలమే నిర్ణయించాలి.