Vinayaka Chavithi | దైవారాధన విషయంలో ఎవరి అభిమతం వారిది. ఏ శుభకార్యమైనా విఘ్నాలు తొలగాలని ముందుగా గణపతిని స్మరించడం మాత్రం అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయం. వినాయక చవితి పూజలోనూ తొలుత హరిద్రా గణపతిని ఆరాధించి.. ప్రధాన పూజకు అనుమతి తీసుకునే ఆచారం ఉన్నది. వైదిక కాలం నుంచే గణపతి ఆరాధనకు ప్రాధాన్యం ఉందని వేద మంత్రాలు చెబుతున్నాయి. ‘గణానాం త్వా గణపతిం హవామహే..’ అంటూ రుగ్వేదంలో గణపతిని స్తుతించారు. ఏ శుభకార్యమైనా విజయవంతంగా సాగాలని కోరుతూ గణనాథుడిని స్మరించడం వెనుక ఇదే ఆధ్యాత్మిక భావన. గణపతి భక్తులు నిత్యం పఠించే స్తోత్రాలు, ప్రార్థనా శ్లోకాలు ఎన్నో ఉన్నా.. సులభంగా గుర్తుండిపోయే, విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న ఐదు శ్లోకాలు ప్రత్యేకంగా నిలుస్తాయి.

శుక్లాంబరధరం..

శుక్లాం బరధరం విష్ణుం
శశివర్ణం చతుర్భుజమ్‌
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్‌
సర్వవిఘ్నోపశాంతయే॥

సర్వవిఘ్నాల నివారణ కోసం శుక్లవస్త్రధారి, చంద్రుని వంటి స్వచ్ఛమైన కాంతి కలిగిన, నాలుగు చేతులతో ప్రసన్నవదనుడైన దైవాన్ని ధ్యానించాలని ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. ఇది గణపతి నామస్మరణ శ్లోకం కాకపోయినా.. శుభకార్యాలు, పూజలు ప్రారంభించే ముందు విఘ్నశాంతి కోసం సంప్రదాయంగా విస్తృతంగా పఠిస్తారు. అందుకే గణపతి ఆరాధన సందర్భంలోనూ దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఏర్పడింది. స్కాంద, పద్మ పురాణాల్లో ఈ శ్లోకానికి పాఠసంబంధ ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి.

అగజానన పద్మార్కం..

అగజానన పద్మార్కం
గజాననమహర్నిశమ్‌
అనేకదంతం భక్తానాం
ఏకదంతముపాస్మహే॥

‘అగజ’ అంటే పర్వత పుత్రిక పార్వతి. ఆమె ముఖ పద్మాన్ని వికసింపజేసే సూర్యుడి వంటివాడు గజాననుడు. భక్తులకు అనేక వరాలు ప్రసాదించే ఏకదంతుడిని అహర్నిశలూ ఉపాసిస్తామని ఈ శ్లోక భావం. సులభమైన పదాలతో, అందమైన యమకంతో సాగిపోయే ఈ స్తుతి శతాబ్దాలుగా గణపతి భక్తుల నాలుకపై నిలిచిపోయింది.

వాగీశాద్యాః

వాగీశాద్యాః సుమనసః సర్వార్థానాముపక్రమే ।
యం నత్వా కృతకృత్యాః స్యుః తం నమామి గజాననం ॥

వాక్కుకు అధిపతి అయిన బ్రహ్మతో సహా దేవతలంతా ఏ కార్యాన్ని ప్రారంభించినా ఎవరికి నమస్కరించి తమ కార్యాన్ని సఫలం చేసుకుంటారో.. ఆ గజాననుడికి నమస్కరిస్తున్నానని ఈ శ్లోక తాత్పర్యం. ఉదయం నిద్రలేచిన వెంటనే పఠించే ప్రార్థనల్లోనూ, సంప్రదాయ పూజా విధానాల్లోనూ ఈ శ్లోకానికి స్థానం ఉంది. కార్యారంభంలో గణపతిని స్మరించే భావాన్ని ఇది చాటుతుంది.

వక్రతుండ మహాకాయ..

వక్రతుండ మహాకాయ
సూర్యకోటి సమప్రభ
నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ
సర్వకార్యేషు సర్వదా॥

చిన్నారుల నుంచి పెద్దల వరకు అత్యంత సుపరిచితమైన గణపతి ప్రార్థనల్లో ఇదొకటి. ‘ఓ మహాకాయా! కోట్ల సూర్యుల కాంతితో ప్రకాశించేవాడా! నా కార్యాలన్నీ ఎల్లప్పుడూ నిర్విఘ్నంగా జరిగేలా అనుగ్రహించు’ అని స్వామిని వేడుకునే ప్రార్థన ఇది. విద్యారంభం, కార్యారంభం, ప్రయాణం.. ఇలా ఏ శుభ సందర్భంలోనైనా ఈ శ్లోకాన్ని స్మరించడం విస్తృతంగా కనిపిస్తుంది. చిన్నారులకు తొలుత నేర్పించే ప్రార్థనా శ్లోకాల్లోనూ ఇది ఒకటి.

గజాననం భూతగణాదిసేవితం..

గజాననం భూత గణాదిసేవితం
కపిత్థ జంబూఫల సారభక్షితమ్‌
ఉమాసుతం శోక వినాశకారణం
నమామి విఘ్నేశ్వరపాదపంకజమ్‌॥

భూతగణాలచే సేవించబడే గజాననుడిని, కపిత్థం (వెలగపండు), జంబూఫలాన్ని స్వీకరించేవాడిని, ఉమాసుతుడిని, శోకాలను తొలగించేవాడైన విఘ్నేశ్వరుడి పాదపద్మాలకు నమస్కరిస్తున్నానని ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. సరళమైన పదాలతో గణపతి రూపాన్ని, ఆయన మహిమను స్తుతించే ఈ ప్రార్థన కూడా భక్తుల్లో విశేష ఆదరణ పొందింది.

ఇంకా ఎన్నో స్తుతులు..

ఈ ఐదు శ్లోకాలతోనే గణపతి స్తుతి ముగిసిపోదు. ‘ప్రాతః స్మరామి గణనాథం..’ అంటూ సాగే గణేశ ప్రాతఃస్మరణం, ‘సుముఖశ్చ ఏకదంతశ్చ..’ అంటూ పఠించే షోడశ నామావళి, ‘ప్రథమం వక్రతుండం చ..’ అంటూ సాగే ద్వాదశ నామావళి కూడా గణపతి ఆరాధనలో ప్రసిద్ధమైనవే. ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించబడే ‘ముదాకరాత్త మోదకం..’ వంటి స్తోత్రాలు గణపతి భక్తిని మరింత మధురంగా మలుస్తాయి. ‘వందే వందారు మందారం..’ వంటి సుకుమారమైన స్తుతులు కూడా విఘ్నేశ్వరుడి వైభవాన్ని కీర్తిస్తాయి. శ్లోకం ఏదైనా.. స్తుతి ఎలాంటిదైనా గణపతి ఆరాధనలో ప్రధానమైనది భక్తి. పఠనంలో పదాల కంటే మనసులోని శ్రద్ధ, చిత్తశుద్ధికే ప్రాధాన్యం. అందుకే వినాయక చవితి వేళ భక్తులు తమకు తెలిసిన స్తోత్రాలను పఠిస్తూ.. విఘ్నేశ్వరుడి అనుగ్రహాన్ని కోరుకుంటారు. శ్లోక పఠనం ద్వారా మనసుకు ప్రశాంతత.. గణపతి స్మరణ ద్వారా శుభారంభం.. ఇదే వినాయక ఆరాధనలోని భక్తి పరమార్థం.

Read Also :

Ganesh Idol | గణపతి తొండం కుడివైపు ఉంటే ఏంటి? ఎడమవైపు ఉంటే ఏంటి? పూజలో ఈ తేడా ఎందుకు?

Vinayaka Chavithi | గణపతి.. విఘ్నహర్తే కాదు.. జ్ఞానదాత కూడా..