త్రినేత్ర News Logo
DIGITAL-NEWS

Maternity Leave For Third Child | మూడో బిడ్డకూ మెటర్నిటీ లీవ్ ఇవ్వాల్సిందే!

మూడో బిడ్డకు జన్మనిచ్చిన మహిళా ఉద్యోగికి మెటర్నిటీ లీవ్ నిరాకరించలేమని హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. కనీసం ఎన్ని వారాల సెలవు ఇవ్వాలో తెలుసా?

J

National | Published On Nov 21, 2026, 6.48 pm IST

Maternity Leave For Third Child | మూడో బిడ్డకూ మెటర్నిటీ లీవ్ ఇవ్వాల్సిందే!

సంక్షిప్త సారాంశం

మూడో బిడ్డకు జన్మనిచ్చిన మహిళా ప్రభుత్వ ఉద్యోగికి మెటర్నిటీ లీవ్ (ప్రసూతి సెలవు) నిరాకరించకూడదని హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ యాక్ట్, 1961 ప్రకారం ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్న మహిళలకు కనీసం 12 వారాల ప్రసూతి ప్రయోజనాలు పొందే హక్కు ఉందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (లీవ్) రూల్స్‌లోని నిబంధనలను సాకుగా చూపి, చట్టబద్ధంగా లభించే కనీస ప్రసూతి సెలవులను ప్రభుత్వం అడ్డుకోలేదని ధర్మాసనం తేల్చిచెప్పింది. పిటిషనర్ రక్షా సవార్వత్‌కు 12 వారాల మెటర్నిటీ లీవ్ మంజూరు చేసి, డిసెంబర్ 15 లోగా అన్ని ప్రయోజనాలు అందించాలని విద్యాశాఖను హైకోర్టు ఆదేశించింది.

Advertisement
  • కనీసం 12 వారాల ప్రయోజనం పొందే హక్కు ఉందన్న హైకోర్టు
  • ప్రభుత్వ వాదనకు చెక్

Maternity Leave For Third Child | త్రినేత్ర న్యూస్ : మహిళా ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు భారీ ఊరటనిచ్చే తీర్పు వెలువరించింది. మూడో బిడ్డకు జన్మనిచ్చారనే కారణంతో మహిళా ఉద్యోగికి మెటర్నిటీ లీవ్ (ప్రసూతి సెలవు) నిరాకరించలేమని స్పష్టం చేసింది. 'మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ యాక్ట్, 1961' ప్రకారం ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్న మహిళలకు కూడా కనీసం 12 వారాల ప్రసూతి ప్రయోజనాలు పొందే అర్హత ఉందని తేల్చిచెప్పింది. జస్టిస్ వివేక్ సింగ్ ఠాకూర్, జస్టిస్ రంజన్ శర్మలతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ ఈ మేరకు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది.

అసలు వివాదం ఏంటి? ప్రభుత్వం ఎందుకు సెలవు నిరాకరించింది?

2002లో ప్రభుత్వ టీచర్‌గా నియమితులైన రక్షా సవార్వత్ (Raksha Sawarwat) 2017 జులై 24న తన మూడో బిడ్డకు జన్మనిచ్చారు. అనంతరం ఆగస్టు 11, 2017 నుంచి మెటర్నిటీ లీవ్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నారు.

అయితే, సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (లీవ్) రూల్స్, 1972లోని రూల్ 43(1) ప్రకారం ఇద్దరి కంటే తక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్న మహిళా ఉద్యోగులకు మాత్రమే మెటర్నిటీ లీవ్ వర్తిస్తుందని పేర్కొంటూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆమె దరఖాస్తును తిరస్కరించింది. మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ చట్టం కల్పించిన రక్షణకు విరుద్ధంగా ప్రభుత్వం వ్యవహరించిందని ఆరోపిస్తూ ఆమె హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.

మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ చట్టం ఏం చెబుతోంది?

ఈ పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపిన హైకోర్టు ధర్మాసనం.. మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ యాక్ట్, 1961లోని సెక్షన్ 5(3) నిబంధనలను ప్రస్తావించింది. ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్న మహిళలకు 12 వారాల ప్రసూతి ప్రయోజనం (Maternity Benefit) లభిస్తుందని ఈ సెక్షన్ స్పష్టంగా చెబుతోందని కోర్టు గుర్తుచేసింది. అంటే మూడో బిడ్డ విషయంలో మహిళలకు ప్రసూతి రక్షణను చట్టం పూర్తిగా నిరాకరించడం లేదని స్పష్టం చేసింది.

చట్టం కల్పించిన కనీస ప్రయోజనాలను సర్వీస్ రూల్స్ లేదా పరిపాలనాపరమైన ఉత్తర్వుల ద్వారా ప్రభుత్వం లాక్కోలేదని బెంచ్ అభిప్రాయపడింది. ప్రభుత్వ సర్వీస్ నిబంధనల్లో మూడో బిడ్డకు సెలవు ఇచ్చే వెసులుబాటు లేకపోయినా, చట్టం హామీ ఇచ్చిన కనీస 12 వారాల ప్రయోజనాన్ని ఉద్యోగినికి నిరాకరించడానికి వీల్లేదని తేల్చిచెప్పింది.

రాజ్యాంగ హక్కులను ప్రస్తావించిన హైకోర్టు

ప్రసూతి ప్రయోజనాల ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ హైకోర్టు భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21, ఆర్టికల్ 42లను ఉదహరించింది. ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు హామీ ఇస్తుండగా.. ఆర్టికల్ 42 పని ప్రదేశాల్లో మానవీయ పరిస్థితులు, ప్రసూతి ఉపశమనం (Maternity relief) కల్పించాలని ప్రభుత్వాలకు నిర్దేశిస్తోందని పేర్కొంది.

ప్రసూతి రక్షణ అనేది కేవలం తల్లి ఆరోగ్యానికి మాత్రమే కాకుండా, శిశువుకు అందాల్సిన తల్లి సంరక్షణతోనూ ముడిపడి ఉందని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. అయితే ఈ వివాద పరిష్కారానికి సీసీఎస్ (లీవ్) రూల్స్‌లోని రూల్ 43(1)ని గానీ, 2009 నాటి హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఆఫీస్ మెమోరాండమ్‌ను గానీ కొట్టివేయాల్సిన అవసరం లేదని, మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ చట్టంలోని రక్షణలే ఇందుకు సరిపోతాయని స్పష్టం చేసింది.

హైకోర్టు ఆదేశాలు ఏంటి?

రక్షా సవార్వత్ పిటిషన్‌ను అనుమతించిన హైకోర్టు, ఆమెకు మెటర్నిటీ లీవ్ నిరాకరిస్తూ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది. నిబంధనల ప్రకారం ఆమెకు 12 వారాల మెటర్నిటీ లీవ్ మంజూరు చేయడంతో పాటు, ఇతర అన్ని అర్హత గల ప్రయోజనాలను అందించాలని అధికారులను ఆదేశించింది. ఈ ప్రయోజనాలను లెక్కించి డిసెంబర్ 15 లోగా అందించాలని విద్యాశాఖకు స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

Advertisement
Advertisement