1947లో జెండా ఎగిరినా… గోవా, హైదరాబాద్, కాశ్మీర్ ఇంకా పరాయి చేతుల్లోనే!

   ఆగస్టు 15న మనకు దక్కని స్వేచ్ఛ: మన దేశంలోనే ఉంటూ ఇంకా పరాయి పాలనలోనే మిగిలిపోయిన ప్రాంతాల కథ!

1947 ఆగస్టు 15... అర్ధరాత్రి గడియారం ముల్లు 12 దాటింది! ప్రపంచమంతా నిద్రిస్తున్న వేళ, భారతదేశం నవ శకంలోకి, స్వేచ్ఛా వాయువుల్లోకి  అడుగుపెట్టింది. ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై త్రివర్ణ పతాకం రెపరెపలాడింది. వందల ఏళ్ల బానిస సంకెళ్లు తెంచుకున్న ఆనందంలో కోట్లాది మంది భారతీయులు దివిటీలు వెలిగించి, స్వాతంత్య్ర పండగ జరుపుకున్నారు. కానీ... అదే ఆగస్టు 15 రాత్రి, దేశమంతా కాంతులీనుతుంటే... ఈ విశాల భారత్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలు మాత్రం ఇంకా చీకట్లోనే ఉండిపోయాయి! అక్కడ ఎక్కడా ఉత్సాహాలు లేవు, జెండా వందనాలు లేవు. అక్కడి ప్రజలకు ఆ రోజు కూడా పరాయి పాలనలోని మరో కష్టాల రోజులాగే గడిచిపోయింది. మన సరిహద్దుల లోపలే ఉంటూ, మన కళ్ల ముందే ఉన్నా... ఆగస్టు 15న 'మనవి కానటువంటి' ఆ దురదృష్టకర ప్రాంతాల కథేంటి? స్వేచ్ఛా భానుడి వెలుగులు ఆ సరిహద్దుల దాకా ఎందుకు చేరలేకపోయాయి? భారత సమైక్యత కోసం ఆ తర్వాత సాగిన ద్వితీయ పోరాటాల వెనుక ఉన్న రక్తసిక్తమైన, ఉత్కంఠభరితమైన నిజా నిజాలేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం!

1. 450 ఏళ్ల బానిసత్వం... ఆగస్టు 15న మారని గోవా భవితవ్యం

బ్రిటిష్ వారు మన దేశంలోకి రాకముందే, అంటే 1510లోనే పోర్చుగీసు వారు గోవాను ఆక్రమించారు. 1947లో బ్రిటిష్ వారు భారత్ నుంచి వెళ్లిపోతున్నట్లు ప్రకటించినా, పోర్చుగీస్ పాలకుడు ఆంటోనియో డి ఒలివేరా సలాజర్ మాత్రం "గోవా భారతదేశంలో భాగం కాదు, అది పోర్చుగల్ దేశపు ఓ దూరప్రాంతం" అని ప్రకటించాడు. బ్రిటిష్ పాలకులు వెళ్లిపోయినా గోవా, దమన్, దియూలు పోర్చుగీసు వారి ఇనుప గుప్పిట్లోనే ఉండిపోయాయి. దౌత్యపరంగా సమస్యను పరిష్కరించాలని భారత ప్రభుత్వం ఎంత ప్రయత్నించినా వారు వినలేదు. చివరికి, ఆగస్టు 15 జరిగిన ( దాదాపు 14 ఏళ్ల తర్వాత ) 1961 డిసెంబరులో భారత సైన్యం ‘ఆపరేషన్ విజయ్’ పేరుతో మెరుపు దాడి చేసి, గోవాకు విముక్తి కల్పించింది.

2. నవాబు ప్లాన్... హైదరాబాద్‌పై విధించిన అనిశ్చితి

1947 ఆగస్టు 15 నాటికి భారతదేశంలో కలవడానికి నిరాకరించిన అతిపెద్ద సంస్థానం హైదరాబాద్. అప్పటి నవాబు ఏడో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ తన రాజ్యానికి స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కావాలని, లేదా పాకిస్తాన్‌లో కలవాలని ఆశపడ్డాడు. దాంతో ఆగస్టు 15న హైదరాబాద్ రాజ్యంలో భారత జెండా ఎగరలేదు. పైగా రజాకార్లు అనే దళం ప్రజలపై తీవ్ర అరాచకాలకు పాల్పడింది. ప్రజల ఆక్రందనలు చూసిన నాటి హోంమంత్రి సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ సహించలేకపోయారు. 1948 సెప్టెంబరు 13న భారత సైన్యం ‘ఆపరేషన్ పోలో’ పేరుతో పోలీస్ చర్య ప్రారంభించింది. కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే, అంటే 1948 సెప్టెంబరు 17న నిజాం లొంగిపోవడంతో హైదరాబాద్ భారత్‌లో విలీనమైంది.

3. ఫ్రెంచ్ వెల్వెట్ చేతిలో పాండిచ్చేరి – చర్చలతో ముగిసిన కథ

పుదుచ్చేరి, కారైకాల్, మాహే, యానాం ప్రాంతాలు ఫ్రెంచ్ వారి పాలనలో ఉండేవి. 1947లో బ్రిటిష్ వారు నిష్క్రమించినా ఫ్రెంచ్ పాలకులు వెంటనే తట్టాబుట్టా సర్దుకోలేదు. అయితే, పోర్చుగీస్ వారిలా రక్తం చిందించకుండా, ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం భారత ప్రభుత్వంతో సుదీర్ఘంగా చర్చలు జరిపింది. చివరికి, అక్కడి ప్రజల ఉద్రేకాలను, భారత డిమాండ్లను అర్థం చేసుకున్న ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం 1954 నవంబరు 1న ఈ ప్రాంతాల పాలనాధికారాలను భారత్‌కు అప్పగించింది.

4. మహారాజా హరిసింగ్ సంశయం... కాశ్మీర్ చుట్టూ అల్లుకున్న వివాదం

స్వాతంత్య్రం వచ్చే సమయానికి జమ్మూ కాశ్మీర్ పాలకుడైన మహారాజా హరిసింగ్ ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితిలో ఉన్నారు. భారత్ లేదా పాకిస్తాన్ రెండింటిలోనూ కలవకుండా తమ రాజ్యాన్ని ఒక ‘స్వతంత్ర దేశం’గా ఉంచాలని ఆయన భావించారు. అయితే, ఈ సంశయాన్నే ఆసరాగా చేసుకుని 1947 అక్టోబరులో పాకిస్తాన్ మద్దతు ఉన్న గిరిజన పఠాన్లు, సైనికులు కాశ్మీర్‌పై దాడి చేశారు. పరిస్థితి చేయి దాటిపోవడంతో హరిసింగ్ భారత్ సాయం కోరారు. భారత ప్రభుత్వం షరతు విధించడంతో, ఆయన 1947 అక్టోబరు 26న ‘విలీన పత్రం’పై సంతకం చేశారు. ఆ వెంటనే భారత సైన్యం రంగంలోకి దిగి పాక్ మూకలను తరిమికొట్టి కాశ్మీర్‌ను రక్షించింది.

5. ప్రజా తిరుగుబాటుతో లొంగిన జునాగఢ్ నవాబు

గుజరాత్‌లోని జునాగఢ్ సంస్థానంలో 80 శాతానికి పైగా హిందూ జనాభా ఉన్నప్పటికీ, అక్కడ నవాబు పాలన ఉండేది. 1947 ఆగస్టు 15న నవాబు అనూహ్యంగా జునాగఢ్‌ను పాకిస్తాన్‌లో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు. కానీ, ఈ నిర్ణయాన్ని అక్కడి ప్రజలు తీవ్రంగా నిరసించారు. సర్దార్ పటేల్ నాయకత్వంలో 'ఆర్జీ హుకూమత్' పేరుతో ప్రజలు తిరుగుబాటు చేయడంతో నవాబు పాకిస్తాన్‌కు పారిపోయాడు. ఆ తర్వాత 1947 నవంబరులో భారత ప్రభుత్వం అక్కడి పాలనను స్వీకరించింది. అనంతరం 1948 ఫిబ్రవరి 20న నిర్వహించిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (Plebiscite)లో దాదాపు 99 శాతం మంది ప్రజలు భారతదేశంలో కలవడానికే ఓటు వేయడంతో జునాగఢ్ అధికారికంగా భారత్‌లో భాగమైంది.

6. రక్షిత ప్రాంతం నుంచి 22వ రాష్ట్రంగా సిక్కిం

సిక్కిం కథ మరింత భిన్నమైనది. 1947లో భారత స్వాతంత్య్ర సమయానికి సిక్కింను ‘చోగ్యల్’ రాజవంశం పాలిస్తోంది. అప్పట్లో సిక్కిం భారత్‌లో కలవలేదు కానీ, 1950 ఒప్పందం ప్రకారం భారత్‌కు అండగా ఉండే ఒక ‘రక్షిత ప్రాంతం’ (Protectorate)గా మారింది. అయితే, 1970ల నాటికి రాజరికంపై ప్రజల్లో తీవ్ర వ్యతిరేకత వచ్చి, ప్రజాస్వామ్యం కావాలనే డిమాండ్ పెరిగింది. ప్రజల ఆకాంక్ష మేరకు 1975 మే 16న సిక్కిం భారతదేశంలో 22వ పూర్తిస్థాయి రాష్ట్రంగా అవతరించింది.

మనం జరుపుకునే ఆగస్టు 15 స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సుదీర్ఘమైన పోరాటానికి పునాది అయితే, నేడు మనం చూస్తున్న సమగ్ర భారతదేశం రూపుదిద్దడానికి ఆ తర్వాత కూడా ఎన్నో రక్తం చిందించిన పోరాటాలు, సర్దార్ పటేల్ లాంటి మహానాయకుల అచంచలమైన వ్యూహాలు అవసరమయ్యాయి. అందుకే ఆగస్టు 15 అనగానే కేవలం బ్రిటిష్ పాలన ముగింపు మాత్రమే కాదు... దేశ సమైక్యత కోసం జరిగిన ద్వితీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటాలు కూడా మనకు గుర్తుకురావాలి!