Fighter Jets | 6వ త‌రం యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధి దిశ‌గా భార‌త్‌.. రోడ్ మ్యాప్‌కు క‌స‌ర‌త్తు..

Fighter Jets | భారత్ ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధిలో వెనుకబడకుండా వెంటనే కార్యాచరణ ప్రారంభించాలని పార్లమెంటరీ స్థాయి రక్షణ కమిటీ కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు సూచించింది. ఇందుకోసం స్పష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్, కొనుగోలు కాలపట్టిక, అభివృద్ధి వ్యూహాన్ని సిద్ధం చేయాలని కోరింది. అలాగే మారుతున్న యుద్ధ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని భారత వైమానిక దళానికి మరింత ఆర్థిక మద్దతు అందించాలని సిఫార్సు చేసింది. స్వదేశీ అడ్వాన్స్‌డ్‌ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (ఏఎంసీఏ) ప్రాజెక్టు పురోగతిపై కూడా తాజా వివరాలు ఇవ్వాలని కోరింది. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీకి అందించిన సమాచారం ప్రకారం.. ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం నేతృత్వంలోని ఫ్యూచర్ కాంబాట్ ఎయిర్ సిస్టమ్ (ఎఫ్‌సీఏఎస్) ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో భాగస్వామ్యం కావడానికి భారత్ సమన్వయంతో చర్యలు ప్రారంభించింది. ఈ వివరాలు 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ డిమాండ్స్ ఫర్ గ్రాంట్స్‌పై ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల నివేదికలో పొందుపరిచారు. ఈ నివేదికను ఆగస్టు 7న పార్లమెంట్‌లో సమర్పించారు.

ప్రారంభ ద‌శ‌లోనే చేరాలి..

భారత వైమానిక దళం అంతర్జాతీయ ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్లో ఒకదానిలో ప్రారంభ దశలోనే చేరాలని కమిటీ సూచించింది. లేకపోతే అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధి, కొనుగోలులో భారత్ వెనుకబడే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొంది. ఆరో తరం విమానాల అభివృద్ధి, కొనుగోలు పరిస్థితిపై పూర్తి స్థాయి నివేదికతోపాటు వాటి కోసం రూపొందించిన రోడ్‌మ్యాప్, అంచనా కాలపట్టికను సమర్పించాలని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖను ఆదేశించింది. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో ఆరో తరం యుద్ధ విమానాలను అభివృద్ధి చేస్తున్న రెండు ప్రధాన అంతర్జాతీయ కన్సార్టియాలు ఉన్నాయని కమిటీకి తెలియజేశారు. ఒకటి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, ఇటలీ, జపాన్ నేతృత్వంలో కొనసాగుతుండగా, మరొకటి ఫ్రాన్స్, జర్మనీ భాగస్వామ్యంతో ముందుకు సాగుతోంది. ఫ్రాన్స్ నేతృత్వంలోని ఎఫ్‌సీఏఎస్ కార్యక్రమంలో భాగస్వామ్యం కావడం ద్వారా భవిష్యత్తు వైమానిక యుద్ధ వ్యవస్థ రూపకల్పనలో భారత్‌కు భాగస్వామ్య అవకాశం లభించనుంది. దీంతో కేవలం విదేశాల నుంచి విమానాలు కొనుగోలు చేసే దేశంగా కాకుండా అభివృద్ధిలో భాగస్వామిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.

ఎఫ్‌సీఏఎస్ అద్భుతాలు..

ఎఫ్‌సీఏఎస్ కేవలం ఒక యుద్ధ విమానం మాత్రమే కాదు. ఇది తదుపరి తరం యుద్ధ విమానం, మానవరహిత వ్యవస్థలు, నెట్‌వర్క్ ఆధారిత ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, బహుళ రంగాల్లో పనిచేసే డిజిటల్ యుద్ధ వ్యవస్థల సమగ్ర కలయికగా రూపుదిద్దుకుంటోంది. ఇందులో మానవ నియంత్రిత యుద్ధ విమానాలు, రిమోట్ క్యారియర్లు, సెన్సార్లు, డేటా నెట్‌వర్క్‌లు, అంతరిక్ష ఆధారిత సామర్థ్యాలు ఒకే ఆపరేషనల్ వ్యవస్థలో పనిచేస్తాయి. అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధికి చాలా ఎక్కువ సమయం అవసరమవుతుందని కమిటీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. అందువల్ల భారత్ భాగస్వామ్యం, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ, పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యం, నిధుల కేటాయింపు వంటి అంశాలపై ముందుగానే నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని పేర్కొంది. స్వదేశీ అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (ఏఎంసీఏ) కార్యక్రమంపై కూడా కమిటీ ప్రత్యేక నివేదిక కోరింది. ఏఎంసీఏ రూపకల్పన పూర్తైందని, ఉత్పత్తికి సంబంధించిన చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపింది. ఈ నివేదికలో ఏఎంసీఏతోపాటు లైట్ కాంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ ఎంకే-2 వంటి ప్రాజెక్టులు కూడా ప్రస్తుతం రూపకల్పన, అభివృద్ధి దశలో ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.

ఏఎంసీఏ కీల‌క‌పాత్ర‌..

ఎఫ్‌సీఏఎస్ భాగస్వామ్యం ద్వారా విదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి వ్యవస్థలోకి భారత్‌కు ప్రవేశం లభించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, స్వదేశీ రూపకల్పన, తయారీ, వ్యవస్థల సమన్వయ సామర్థ్యాల అభివృద్ధిలో ఏఎంసీఏ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని కమిటీ అభిప్రాయపడింది. భారత వైమానిక దళం యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు విమానాల సాంకేతిక ఆధునికీకరణను అత్యున్నత ప్రాధాన్యంగా తీసుకోవాలని కమిటీ స్పష్టం చేసింది. అత్యాధునిక ఆయుధ వ్యవస్థలు, మౌలిక సదుపాయాలపై నిరంతర పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా పెరుగుతున్న వైమానిక భద్రతా సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కోవచ్చని పేర్కొంది. నౌకాదళ ఆధునికీకరణలో భాగంగా మొత్తం ఆధునికీకరణ బడ్జెట్‌లో రూ.47,748.31 కోట్లు లేదా 73.57 శాతం ఇప్పటికే ఉన్న ఒప్పందాల బాధ్యతల కోసం కేటాయించగా, రూ.17,146.28 కోట్లు లేదా 26.43 శాతం కొత్త ప్రాజెక్టులకు కేటాయించినట్లు నివేదిక వెల్లడించింది.

రంగాల మ‌ధ్య పెర‌గ‌నున్న పోటీ..

ప్రభుత్వం కమిటీకి అందించిన వివరాల ప్రకారం.. 26 రఫేల్-ఎం యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు, ఎంహెచ్-60ఆర్ హెలికాప్టర్లకు ఫాలో-ఆన్ సపోర్ట్, స్కార్పిన్ తరగతి జలాంతర్గాముల కోసం హెవీవెయిట్ టార్పెడోలు వంటి ప్రధాన ప్రాజెక్టులు అమలులో ఉన్నాయి. ఇవి నౌకాదళ వైమానిక శక్తి, జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధ సామర్థ్యం, సముద్రగర్భ పోరాట శక్తిని పెంచనున్నాయి. ఆధునికీకరణ బడ్జెట్‌లో ఎక్కువ భాగం ఇప్పటికే ఉన్న ఒప్పందాలకు కేటాయించడం వల్ల కొత్త సాంకేతికతలు, కొత్త కొనుగోళ్లకు అందుబాటులో ఉన్న నిధులు పరిమితమవుతున్నాయని నివేదిక పేర్కొంది. దీంతో యుద్ధ విమానాలు, నౌకాదళ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, డ్రోన్లు, క్షిపణులు, అంతరిక్ష వ్యవస్థలు, సైబర్ సామర్థ్యాల మధ్య నిధుల కోసం పోటీ మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.

ఆర్థిక వ‌న‌రుల‌కు సిఫార్సు..

భారత వైమానిక దళానికి కేటాయించే రక్షణ బడ్జెట్ వాటా 2021-22లో 8.83 శాతం ఉండగా, 2026-27 నాటికి అది 10.80 శాతానికి పెరిగిందని కమిటీ పేర్కొంది. అయితే ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, ఆధునిక యుద్ధాల్లో వైమానిక శక్తి పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ కేటాయింపును మరింత పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని సూచించింది. భారత వైమానిక దళం ఎప్పటికప్పుడు యుద్ధ సన్నద్ధతను కొనసాగించేందుకు, సమీప అంతరిక్ష కార్యకలాపాల్లో సామర్థ్యాలు పెంపొందించేందుకు తగిన ఆర్థిక వనరుల‌ను అందించాలని కమిటీ సిఫార్సు చేసింది. యుద్ధ సాంకేతికతలో జరుగుతున్న మార్పులకు అనుగుణంగా అంతరిక్ష సామర్థ్యాల్లో ప్రపంచ దేశాలతో సమానంగా నిలవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది. ఆరో తరం యుద్ధ సామర్థ్యాల కోసం కేవలం యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు మాత్రమే కాకుండా సెన్సార్లు, భద్రమైన కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్, కృత్రిమ మేధస్సు, మానవరహిత వ్యవస్థలు, దీర్ఘశ్రేణి ఆయుధాలు, ఆధునిక ఇంజిన్లు, అంతరిక్ష వనరులు, ఎయిర్‌బేస్‌లు, నిర్వహణ మౌలిక సదుపాయాలపై కూడా భారీ పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని కమిటీ వివరించింది.

ర‌క్ష‌ణ వ్య‌యాన్ని పెంచాలి..

ఆపరేషన్ సిందూర్ సందర్భంగా భారత సైన్యం పోషించిన పాత్రను కమిటీ ప్రశంసించింది. భవిష్యత్తులో కూడా ఆధునిక ఆయుధ వ్యవస్థల ప్రవేశం, అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి బడ్జెట్‌లో ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సూచించింది. పొరుగు దేశాల రక్షణ వ్యయాలకు అనుగుణంగా భారత్ కూడా రక్షణ వ్యయాన్ని పెంచాలని, అవసరమైతే శత్రువులను నిరోధించే స్థాయిలో సైన్యానికి మూలధన వ్యయం ఉండాలని పేర్కొంది. తక్షణ అవసరాలను తీర్చేందుకు భారత్ మల్టీ-రోల్ ఫైటర్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ఏ) కార్యక్రమాన్ని కూడా కొనసాగిస్తోంది. ఈ కార్యక్రమం భారత వైమానిక దళంలోని తక్షణ యుద్ధ విమానాల కొరతను తగ్గించడమే కాకుండా దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాలను కూడా పెంచుతుందని కమిటీ పేర్కొంది. లైట్ కాంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్, ఎల్‌సీఏ ఎంకే-2, ఏఎంసీఏ వంటి స్వదేశీ ప్రాజెక్టులతోపాటు తక్షణ అవసరాల కోసం ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ఏ కొనుగోళ్లు, దీర్ఘకాల లక్ష్యంగా ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాన్ని కలిపి బహుస్థాయి యుద్ధ విమానాల ఆధునికీకరణ వ్యూహాన్ని భారత్ అమలు చేస్తోందని కమిటీ అభిప్రాయపడింది.

అంత‌రిక్ష కార్య‌క‌లాపాలు కీల‌కం..

అయితే పరిమిత ఆర్థిక, పారిశ్రామిక వనరుల మధ్య ఈ కార్యక్రమాలు పరస్పరం పోటీ పడకుండా ఒకదానికొకటి తోడ్పడేలా అమలు చేయడం ప్రధాన సవాలుగా మారనుంది. ముఖ్యంగా ఎఫ్‌సీఏఎస్ భాగస్వామ్యంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ, మేధో సంపత్తి హక్కులు, స్వదేశీ ఉత్పత్తి, ఎగుమతి అవకాశాలు, రూపకల్పనలో భారత భాగస్వామ్యం వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి. సమీప అంతరిక్ష కార్యకలాపాలకు కమిటీ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం భారత్ రక్షణ వ్యూహంలో జరుగుతున్న కీలక మార్పుకు సంకేతంగా భావిస్తున్నారు. భవిష్యత్తు యుద్ధాలు ఉపగ్రహ నిఘా, ఉపగ్రహ కమ్యూనికేషన్, క‌చ్చితమైన నావిగేషన్, క్షిపణి హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, భద్రమైన డేటా లింకులపై ఎక్కువగా ఆధారపడనున్నాయని నివేదిక పేర్కొంది. అందువల్ల ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల కార్యక్రమంలో భాగస్వామ్యం అంటే కేవలం కొత్త యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు మాత్రమే కాకుండా గగనం, అంతరిక్షం, సైబర్, మానవరహిత వ్యవస్థలను ఒకే యుద్ధ వేదికగా అనుసంధానించే సమగ్ర రక్షణ వ్యవస్థ నిర్మాణంలో కీలక అడుగుగా మారనుంది.

కేంద్రానికి పెద్ద స‌వాలు..

పార్లమెంటరీ కమిటీ జోక్యంతో ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అంశం ఇప్పుడు ప్రభుత్వ వ్యూహాత్మక, బడ్జెట్ ప్రాధాన్య అంశంగా మారింది. ఎఫ్‌సీఏఎస్ భాగస్వామ్యం, ఏఎంసీఏ, ఎల్‌సీఏ ఎంకే-2, ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ఏ, స్వావలంబన లక్ష్యాలను ఎలా సమన్వయం చేయాలన్నది ప్రభుత్వానికి కీలక సవాలుగా మారింది. ఆరో తరం యుద్ధ విమానాల అభివృద్ధికి అనేక బడ్జెట్ చక్రాలు అవసరమవుతాయని కమిటీ పేర్కొంది. రూపకల్పనలో భాగస్వామ్యం, సాంకేతిక అభివృద్ధి, పరీక్షలు, ఉత్పత్తి, మౌలిక సదుపాయాలపై ముందుగానే నిర్ణయాలు తీసుకుంటేనే భారత్ సహ-అభివృద్ధి భాగస్వామిగా నిలుస్తుందా లేక చివరి దశలో కొనుగోలు చేసే దేశంగానే మిగిలిపోతుందా అన్న విష‌యం తేలనుంది.

వేచి చూడ‌వద్దు..

ప్రస్తుతం ఉన్న యుద్ధ విమానాల కొరత పూర్తయ్యే వరకు వేచి ఉండకుండా భవిష్యత్తు వైమానిక యుద్ధాల కోసం ఇప్పటినుంచే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని కమిటీ స్పష్టం చేసింది. గత ఐదేళ్లలో భారత వైమానిక దళం బడ్జెట్ వాటా 8.83 శాతం నుంచి 10.80 శాతానికి పెరగడం, నౌకాదళ ఆధునికీకరణ నిధుల్లో ఇప్పటికే రూ.47,700 కోట్లకుపైగా ఒప్పందాల బాధ్యతలకు కేటాయించడం వంటి పరిస్థితుల్లో రాబోయే రక్షణ ప్రణాళికలకు మరిన్ని నిధులు, స్పష్టమైన ప్రాధాన్యతలు అవసరమని పేర్కొంది. ఎఫ్‌సీఏఎస్, ఏఎంసీఏ, ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ఏ, సమీప అంతరిక్ష సామర్థ్యాలు కలిసి భారత్ భవిష్యత్తు వైమానిక ఆధిపత్యం, నిరోధక శక్తి కోసం బహుళ బిలియన్ డాలర్ల వ్యూహాత్మక పెట్టుబడిగా మారనున్నాయని కమిటీ అభిప్రాయపడింది.