త్రినేత్ర News Logo
DIGITAL-NEWS

Balen Shah India Visit | సరిహద్దు వివాదం తర్వాత తొలిసారి ఢిల్లీకి నేపాల్ ప్రధాని

సరిహద్దు వివాదం తర్వాత నేపాల్ ప్రధాని బాలెన్ షా తొలిసారి భారత్ వచ్చారు. ప్రధాని మోదీతో భేటీలో 2 బిలియన్ డాలర్ల ప్యాకేజీ, అయోధ్య రైలుపై కీలక చర్చలు జరగనున్నాయి.

J

International | Published On Nov 22, 2026, 6.32 pm IST

Balen Shah India Visit | సరిహద్దు వివాదం తర్వాత తొలిసారి ఢిల్లీకి నేపాల్ ప్రధాని

సంక్షిప్త సారాంశం

మార్చిలో బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర 'బాలెన్' షా తొలిసారి రెండు రోజుల అధికారిక పర్యటనపై ఆదివారం సాయంత్రం న్యూఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. ఆకస్మిక వరదల పునర్నిర్మాణం, అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల కోసం భారత్ నుంచి 2 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని (ఇందులో 1 బిలియన్ డాలర్లు గ్రాంట్) నేపాల్ ప్రతిపాదించింది. సోమవారం ప్రధాని మోదీతో జరిగే ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో విద్యుత్ వ్యాపారం, రక్సాల్- కాఠ్మాండు రైల్వే లైన్, అయోధ్య-జనక్‌పూర్ ధామ్ మధ్య కొత్త ప్యాసింజర్ రైలు సర్వీసులపై కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నారు. మే నెలలో తలెత్తిన లిపులేఖ్, కాలాపానీ సరిహద్దు వివాదం తర్వాత ఇరు దేశాల సంబంధాలను తిరిగి గాడిలో పెట్టేలా భారత్ ఒక 'జాయింట్ విజన్ డాక్యుమెంట్'ను ప్రతిపాదించింది.

Advertisement
  • మోదీతో భేటీలో 2 బిలియన్ డాలర్ల ప్యాకేజీ, అయోధ్య రైలుపై కీలక చర్చ

Balen Shah India Visit | త్రినేత్ర న్యూస్ : మార్చిలో నేపాల్ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత తొలిసారిగా బాలేంద్ర 'బాలెన్' షా (Balendra 'Balen' Shah) రెండు రోజుల అధికారిక పర్యటన నిమిత్తం ఆదివారం సాయంత్రం న్యూఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆహ్వానం మేరకు ఆయన ఈ పర్యటనకు వచ్చారని విదేశాంగ శాఖ వెల్లడించింది. సోమవారం (నవంబర్ 23) ప్రధాని మోదీతో బాలెన్ షా విస్తృత స్థాయి ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరపనున్నారు.

ఈ పర్యటనలో బాలెన్ షా వెంట నేపాల్ విదేశాంగ మంత్రి శిశిర్ ఖనాల్, ఆర్థిక మంత్రి స్వర్ణిమ్ వాగ్లే, ప్రధాని ముఖ్య సలహాదారు కుమార్ బ్యంజంకర్‌తో పాటు పలువురు ఉన్నతాధికారులు ఉన్నారు. పర్యటనలో భాగంగా బాలెన్ షా రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము, భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌లతోనూ ప్రత్యేకంగా భేటీ కానున్నారు.

2 బిలియన్ డాలర్ల ప్యాకేజీపై నేపాల్ ప్రతిపాదన

బాలెన్ షా పర్యటనకు ముందే నేపాల్ ప్రభుత్వం భారత్ ముందు ఒక భారీ ప్రతిపాదన ఉంచింది. దేశంలో అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు, ఇటీవల సంభవించిన ఆకస్మిక వరదల్లో (Flash floods) దెబ్బతిన్న ప్రాంతాల పునర్నిర్మాణం కోసం 2 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని అందించాలని కోరింది. ఇందులో 1 బిలియన్ డాలర్లను గ్రాంట్ (Grant) రూపంలో ఇవ్వాలని కాఠ్మాండు ప్రతిపాదించినట్లు సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి.

మరోవైపు, ఇరు దేశాల సంబంధాల్లో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతూ భారత్ ఒక 'జాయింట్ విజన్ డాక్యుమెంట్' (Joint Vision Document) ను ప్రతిపాదించింది. ఆర్థిక సహకారం, పెట్టుబడులు, రవాణా, ఇంధనం, డిజిటల్ కనెక్టివిటీ, ఆరోగ్య రంగాల్లో దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలతో కూడిన ఈ పత్రాన్ని పర్యటన ముగింపులో ఆమోదించనున్నారు. ఇరు దేశాల నేతల చర్చల అనంతరం నేపాల్‌లోని పలు ప్రాజెక్టులను వర్చువల్‌గా ప్రారంభించడంతో పాటు కీలక ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేయనున్నారు.

అయోధ్య-జనక్‌పూర్ రైలు.. విద్యుత్ వ్యాపారంపై ఫోకస్

సోమవారం జరిగే మోదీ-బాలెన్ షా భేటీలో ప్రధానంగా ఇంధన రంగం, హైడ్రోపవర్, రైలు మార్గాలు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై దృష్టి సారించనున్నారు. వీటితో పాటు స్టార్టప్స్, టెక్నాలజీ, ఇన్నోవేషన్, క్రీడలు, విపత్తు నిర్వహణ, వాతావరణ మార్పుల వంటి కొత్త రంగాల్లో సహకారంపైనా చర్చలు జరగనున్నాయని విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ వెల్లడించారు.

రైల్వే కనెక్టివిటీ: సరిహద్దు దాటి ప్రయాణికులు, సరుకు రవాణాకు వీలుగా రక్సాల్-కాఠ్మాండు మధ్య ప్రతిపాదిత రైల్వే లైన్‌పై ఇరు దేశాలు చర్చిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, రామాయణంతో ముడిపడి ఉన్న అయోధ్య - జనక్‌పూర్ ధామ్ నగరాల మధ్య కొత్త ప్యాసింజర్ రైలు సర్వీసును ప్రారంభించేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి.

వాణిజ్యం, విద్యుత్: నేపాల్‌కు భారత్ అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉంది. నేపాల్ విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్లో (FDI) మూడో వంతు భారత్ నుంచే వస్తుండగా, ఆ దేశ ఎగుమతుల్లో 80 శాతం సుంకం లేకుండా భారత మార్కెట్లోకి వస్తున్నాయి. అలాగే, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్‌కు విద్యుత్ ఎగుమతుల ద్వారా నేపాల్ సుమారు 1,800 కోట్ల నేపాలీ రూపాయలను ఆర్జించింది.

మే నెల సరిహద్దు వివాదం తర్వాత కీలక మలుపు

ఈ ఏడాది మే నెలలో తలెత్తిన సరిహద్దు వివాదం తర్వాత బాలెన్ షా భారత్‌లో పర్యటించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. భారత్‌తో ఉన్న సరిహద్దు వివాదంపై చైనా (బీజింగ్), బ్రిటన్ (లండన్)లతో సంప్రదింపులు జరుపుతున్నామంటూ మే 31న నేపాల్ పార్లమెంట్‌లో బాలెన్ షా చేసిన వ్యాఖ్యలు దుమారం రేపాయి. వలస పాలన నాటి వివాదం కాబట్టి బ్రిటన్ జోక్యం ఉండాలని ఆయన వాదించగా, నేపాల్ ప్రతిపక్షాలు సైతం దీనిపై నిరసన తెలిపాయి.

అయితే, ఈ వివాదంలో మూడో పక్షం జోక్యాన్ని భారత్ జూన్ 2న స్పష్టంగా తోసిపుచ్చింది. సరిహద్దు సమస్యల పరిష్కారానికి ఇరు దేశాల మధ్య ఇప్పటికే నిర్దిష్ట యంత్రాంగాలు ఉన్నాయని, దాదాపు 98 శాతం సరిహద్దు గుర్తింపు పూర్తయిందని విదేశాంగ శాఖ తేల్చిచెప్పింది. పశ్చిమ సరిహద్దులోని లిపులేఖ్, లింపియాధుర, కాలాపానీ ప్రాంతాలు తమవని నేపాల్ వాదిస్తుండగా, అవి ఉత్తరాఖండ్‌లో భాగమని భారత్ స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో రాబోయే కొన్నేళ్ల పాటు భారత్-నేపాల్ ద్వైపాక్షిక సంబంధాల దిశను నిర్దేశించడంలో బాలెన్ షా ప్రస్తుత ఢిల్లీ పర్యటన అత్యంత కీలకం కానుంది.

Advertisement
Advertisement