US MQ-9 Reaper | ఫైటర్ జెట్ కంటే ఖరీదైన అమెరికా ‘MQ-9 రీపర్’ డ్రోన్‌ను కూల్చేసిన ఇరాన్.. మరి భారత్ వద్ద ఉన్న డ్రోన్ల సంగతేంటి?

US MQ-9 Reaper | త్రినేత్ర.న్యూస్ : హార్ముజ్ జలసంధిపై (Strait of Hormuz) ఎగురుతున్న అమెరికాకు చెందిన అత్యంత అధునాతన 'MQ-9 రీపర్' (MQ-9 Reaper) డ్రోన్‌ను తాము కూల్చివేసినట్లు ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ కార్ప్స్ (IRGC) ప్రకటించింది. సోమవారం ఉదయం తమ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ మిస్సైల్ దాడితో ఈ లాంగ్-రేంజ్ డ్రోన్‌ను కూల్చేశాయని, అది పెర్షియన్ గల్ఫ్‌లో పడిపోయిందని ఇరాన్ అధికారిక మీడియా తెలిపింది. అయితే ఈ ఘటనను అమెరికా ఇంకా ధృవీకరించలేదు.

ఒక నెల విరామం తర్వాత ఇరాన్ లక్ష్యాలపై అమెరికా దాడులు ప్రారంభించిన నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. హార్ముజ్ జలసంధిలోని ఒక ద్వీపంలో ఉన్న రెండు ఇరాన్ రాకెట్ లాంచర్లపై అమెరికా దళాలు దాడి చేశాయని సోమవారం నివేదికలు వచ్చాయి. దీనికి ప్రతీకారంగా ఇరాన్ ఈ డ్రోన్‌ను కూల్చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

ఫైటర్ జెట్ల కంటే ఖరీదైన డ్రోన్లు

క్రాష్ అయినట్లు చెబుతున్న ఒక MQ-9 రీపర్ డ్రోన్ ధర ఏకంగా 50 మిలియన్ డాలర్లు. ఇది కొన్ని యుద్ధ విమానాల కంటే చాలా ఖరీదైనది. ఉదాహరణకు, పాకిస్తాన్ ఉపయోగించే JF-17 ఫైటర్ జెట్ ధర సుమారు 25 మిలియన్ డాలర్లు కాగా, ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ ఉపయోగించే HAL తేజస్ (Tejas Mk-1A) ధర 40 నుంచి 45 మిలియన్ డాలర్ల వరకు ఉంటుంది.

అమెరికా ఏరోస్పేస్ సంస్థ జనరల్ అటామిక్స్ (General Atomics) అభివృద్ధి చేసిన ఈ MQ-9 రీపర్ డ్రోన్.. నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడంతో పాటు, కచ్చితత్వంతో దాడులు (precision strikes) చేయగలదు. ఇది గరిష్టంగా 27 గంటల పాటు గాలిలో ఉండగలదు. 50,000 అడుగుల ఎత్తులో సుమారు 444 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. దీనికి హెల్‌ఫైర్ మిస్సైళ్లు (Hellfire missiles), లేజర్-గైడెడ్ బాంబులను మోసుకెళ్లే సామర్థ్యం ఉంది. అయితే, శత్రువుల ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ నుంచి తనను తాను రక్షించుకునే టెక్నాలజీ ఇందులో లేదు. ఫిబ్రవరిలో యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి అమెరికా సుమారు 45 MQ-9 డ్రోన్లను (తమ మొత్తం ఫ్లీట్‌లో 25 శాతం) కోల్పోయింది.

అమెరికా డ్రోన్‌కు, భారత్ 'సీ గార్డియన్' డ్రోన్‌లకు తేడా ఏంటి?

భారతదేశం కూడా ఇదే తరహా డ్రోన్లను ఉపయోగిస్తోంది కదా, వాటికి కూడా ముప్పు ఉందా అనే సందేహం రావచ్చు. కానీ భారత్ వద్ద ఉన్నవి 'MQ-9B సీ గార్డియన్' (Sea Guardian) డ్రోన్లు. ఇవి ఇరాన్ కూల్చేసిన డ్రోన్ల కంటే పూర్తిగా భిన్నమైనవి.

ఆగస్టు ప్రారంభంలో భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సుమారు రూ.1,943 కోట్లతో రెండు Sea Guardian డ్రోన్లను లీజుకు తీసుకుంది. వీటిని ప్రధానంగా సముద్ర నిఘా (maritime reconnaissance) కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు.

అమెరికా వాడే డ్రోన్ల కంటే ఈ సీ గార్డియన్ డ్రోన్ల రెక్కల పొడవు ఎక్కువ (79 అడుగులు). అలాగే గాలిలో 30 గంటల పాటు నిరంతరాయంగా ఎగరగలవు. అన్ని వాతావరణ పరిస్థితుల్లో సముద్రంపై నిఘా పెట్టేందుకు వీలుగా ఇందులో అత్యాధునిక సెన్సార్లు ఉంటాయి. సాధారణ డ్రోన్లకు సాధ్యంకాని విధంగా.. జలాంతర్గాములను (submarines) సైతం ఇవి గుర్తించి ట్రాక్ చేయగలవు.

ముఖ్యంగా, భారత్ ఉపయోగిస్తున్న ఈ డ్రోన్లలో దాడులు చేసే ఆయుధ సామర్థ్యం లేదు. శత్రువుల ఎయిర్ డిఫెన్స్ పరిధికి దూరంగా ఉంటూ.. సముద్రంపై ఉన్న నౌకలను సుదీర్ఘ కాలం పాటు ట్రాక్ చేయడం వీటి ముఖ్య ఉద్దేశం. ప్రస్తుతం ఇండియన్ నేవీ నాలుగు సీ గార్డియన్ డ్రోన్లను నడుపుతోంది. 2024 అక్టోబర్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో 31 MQ-9B డ్రోన్ల కొనుగోలుకు డీల్ కుదుర్చుకుంది. సుమారు రూ. 32,000 కోట్ల విలువైన ఈ ఒప్పందంలో నేవీకి 15, ఆర్మీ, ఎయిర్ ఫోర్స్‌కు 16 స్కై గార్డియన్ డ్రోన్లు రానున్నాయి. వీటి డెలివరీలు 2029 నాటికి ప్రారంభం కానున్నాయి.