Perimenopause | మ‌హిళ‌ల్లో వ‌చ్చే పెరిమెనోపాజ్ ద‌శ అంటే ఏమిటి.. ల‌క్ష‌ణాలు ఎలా ఉంటాయి.. ఏం చేయాలి..?

Perimenopause | ఒక నిర్దిష్ట‌మైన వ‌య‌స్సుకు వ‌చ్చాక మ‌హిళ‌ల్లో మెనోపాజ్ ద‌శ వ‌స్తుంది. సుమారుగా ఏడాది పాటు 12 సార్లు వ‌రుస‌గా రుతుక్రం రాక‌పోతే దాన్ని మెనోపాజ్‌గా ప‌రిగ‌ణిస్తారు. మ‌హిళ‌ల‌కు 45 నుంచి 55 ఏళ్ల వ‌య‌స్సు మ‌ధ్య‌లో ఈ ద‌శ వ‌స్తుంది. అయితే ఇంత‌క‌న్నా ముందుగానే పెరిమెనోపాజ్ ద‌శ ఏర్ప‌డుతుంది. మెనోపాజ్ ద‌శ‌లో ఉండే ల‌క్ష‌ణాలే ఈ ద‌శ‌లోనూ క‌నిపిస్తాయి. పెరిమెనోపాజ్ దశలో శరీరం ఒక్కసారిగా తనదైన రీతిలో ప్రవర్తిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఒక క్షణం సరిగా ఉంటే, మరో క్షణం అకస్మాత్తుగా వేడి వేయడం, రాత్రిళ్లు నిద్రలేక‌పోవడం, లేదా కారణం లేకుండా చిరాకు రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇది గందరగోళంగా అనిపించే దశ అయినప్పటికీ, రోజువారీ ఆహారపు అలవాట్ల‌ను కాస్త మార్చుకుంటే ఈ లక్షణాలను నియంత్రించడం సాధ్య‌మేన‌ని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఆహారం పెరిమెనోపాజ్‌ను పూర్తిగా నయం చేయకపోయినా, లక్షణాలను తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంద‌ని అంటున్నారు.

ల‌క్ష‌ణాలు ఇవే..

ముందుగా పెరిమెనోపాజ్‌లో ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోవాలి. ఈ దశలో ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిలు కేవలం తగ్గడం మాత్రమే కాదు, అవి అనిశ్చితంగా మారుతూ ఉంటాయి. దీని ప్రభావం శరీర ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణపై (హాట్ ఫ్లాషెస్), మూడ్, నిద్ర, అలాగే కొవ్వు నిల్వలపై పడుతుంది. శరీరం తన సహజ రిథమ్ కోల్పోయినట్లుగా అనిపిస్తుంది. ఈ సమయంలో ఆహారం హార్మోన్ సమతుల్యతల‌ను నిలబెట్టడంలో, బ్లడ్ షుగర్‌ను నియంత్రించడంలో, వాపుల‌ను తగ్గించడంలో ఉపయోగపడుతుంది. ఇవి సరిగా ఉంటే లక్షణాలు కూడా తక్కువ తీవ్రతగా ఉంటాయి. పచ్చి ఆహారం ఎక్కువగా తీసుకోవడం వ‌ల్ల‌ స్పష్టమైన మార్పును తీసుకువ‌స్తుంది. తీవ్ర మార్పులు అవసరం లేదు, చిన్నచిన్న మార్పులు చాలు. పరిశోధనల ప్రకారం కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పులు, విత్తనాలు, గింజలు ఎక్కువగా తినే మహిళల్లో లక్షణాలు తక్కువగా లేదా సున్నితంగా ఉంటాయి. ఇవి ఫైబర్‌తో పాటు హార్మోన్ సమతుల్యతకు ఉపయోగపడే సహజ పదార్థాలను కలిగి ఉంటాయి. అలాగే బరువు నియంత్రణలో కూడా సహాయపడతాయి, ఎందుకంటే అధిక కొవ్వు ఈ స‌మ‌స్య‌ల‌ను మ‌రింత పెంచుతుంది. అందువ‌ల్ల మ‌హిళ‌లు ఆయా ఆహారాలను తీసుకుంటే మేలు జ‌రుగుతుంది.

మేలు చేసే సోయా ఆహారాలు..

సోయా ఆహారాల గురించి వినిపించే విషయాల్లో కొంత నిజం ఉంది. టోఫు, సోయా మిల్క్, వేయించిన సోయాబీన్స్ వంటి ఆహారాల్లో ఉండే సహజ సమ్మేళనాలు శరీరంలో స్వల్ప ఈస్ట్రోజెన్‌లా పనిచేస్తాయి. కొందరు మహిళల్లో ఇవి హాట్ ఫ్లాషెస్, మూడ్ మార్పులను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. అయితే ఇది వెంటనే ప్రభావం చూపదు, క్రమంగా ఉపయోగపడుతుంది. విత్తనాలు చిన్నవైనా పోషక విలువలు ఎక్కువగా కలిగి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా అవిసె గింజ‌లు పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ఇవి ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు, హార్మోన్ సమతుల్యతల‌కు ఉపయోగపడే పదార్థాలను కలిగి ఉంటాయి. రోజుకు ఒక స్పూన్ పరిమాణంలో పెరుగు, స్మూతీ లేదా పిండిలో కలిపి తీసుకోవచ్చు.

స‌మ‌తుల ఆహారం ముఖ్యం..

సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యమైన విషయం. ప్రతి భోజనంలో ప్రోటీన్ (గుడ్లు, పనీర్, పప్పులు), ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు (గింజలు, విత్తనాలు), ఫైబర్ (కూరగాయలు, పండ్లు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు) ఉండాలి. ఇది బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిల‌ని స్థిరంగా ఉంచి మూడ్ స్వింగ్‌లు, అలసట తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. నిద్ర కూడా మెరుగుపడుతుంది. కొన్ని ఆహారాలను పరిమితంగా తీసుకోవడం మంచిది. ఎక్కువ కెఫీన్, అధిక మసాలా లేదా ఆయిల్ ఉన్న ఆహారం, అధిక చక్కెర, ఆల్కహాల్ వంటి వాటి వల్ల కొందరిలో హాట్ ఫ్లాషెస్ ఎక్కువయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ శరీర స్పందనను గమనించి పరిమితం చేయాలి. ఆయుర్వేద దృష్టిలో ఈ దశలో శరీరాన్ని శాంతంగా ఉంచడం, పోషణ ఇవ్వడం ముఖ్యమని వైద్యులు చెబుతారు. శతావరి, అశ్వగంధ వంటి ఔషధ మూలికలు హార్మోన్ సమతుల్యతలు, ఒత్తిడి తగ్గించడంలో ఉపయోగపడతాయి. జీలకర్ర, సోంపు, పసుపు వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో తయారైన వేడి ఆహారం తీసుకోవడం మంచిది. ఖిచ్డీ, తేలికపాటి కూరలు, సూప్‌లు వంటి సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం ఉత్తమంగా ప‌నిచేస్తాయి.

పెరిమెనోపాజ్‌ను ఎదుర్కోవడం కంటే అర్థం చేసుకుని శరీరానికి మద్దతు ఇవ్వడం ముఖ్యం. పచ్చి ఆహారం పెంచడం, సమతుల భోజనం తీసుకోవడం, సోయా, విత్తనాలను చేర్చడం, సున్నితమైన జీవనశైలిని అనుసరించడం ద్వారా హాట్ ఫ్లాషెస్ తీవ్రత తగ్గి శరీరం మళ్లీ సవ్యంగా అనిపిస్తుంది. ఎలాంటి భారీ మార్పులు చేయాల్సిన‌ అవసరం లేదు. క్లిష్టత కూడా లేదు. ప్రతిరోజూ చిన్నచిన్న మార్పులు చేస్తూ ముందుకు సాగితే స‌రిపోతుంద‌ని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.