Dasara Special | శ్రీశైలానికి దసరా శోభ.. రేప‌టి నుంచి నవదుర్గలుగా భ్రమరాంబిక దర్శనం!

• అరుణాసుర సంహారంతో భ్రమరాంబికగా అవతరణ
• అక్టోబర్‌ 11 నుంచి 20 వరకు శరన్నవరాత్రి మహోత్సవాలు
• రోజుకో అలంకారంలో జగన్మాత..
• ఆదిదంపతులకు వైభవంగా వాహనసేవలు

Dasara Special | శక్తి ఆరాధనకు ప్రతీకగా నిలిచే శ్రీశైల క్షేత్రం దసరా శరన్నవరాత్రి వేడుకలకు సిద్ధమైంది. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటిగా, అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఆరో శక్తిపీఠంగా విరాజిల్లుతున్న ఈ పుణ్యధామంలో శ్రీభ్రమరాంబికాదేవి, శ్రీమల్లికార్జునస్వామి కొలువుదీరారు. శివరాత్రి పర్వదినంతోపాటు శరన్నవరాత్రుల సమయంలోనూ ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకోవడం విశేష ఫలప్రదమని భక్తుల విశ్వాసం. దసరా వేళ అమ్మవారు నవదుర్గ రూపాల్లో దర్శనమిస్తుండగా, స్వామి అమ్మవార్ల వాహనసేవలు భక్తులకు కనులపండువగా నిలుస్తాయి. ప్రత్యేక పూజలు, పారాయణాలు, హోమాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో పది రోజులపాటు క్షేత్రం ఆధ్యాత్మిక శోభను సంతరించుకోనుంది.

అరుణాసురుడి సంహారం.. భ్రమరాంబికగా అమ్మవారి అవతరణ

శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబికాదేవి కొలువుదీరడం వెనుక ఆసక్తికరమైన పురాణగాథ ఉంది. అరుణాసురుడనే రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుడి కోసం ఘోర తపస్సు చేసి, ఆరు కాళ్లున్న జీవి చేతిలోనే మరణం సంభవించేలా వరం పొందాడు. ఆ వరబలంతో దేవతలు, మునులను వేధించడం మొదలుపెట్టాడు. అతడి ఆగడాలను భరించలేని దేవతలు జగన్మాతను శరణువేడారు. దేవతలకు అభయమిచ్చిన ఆదిపరాశక్తి అరుణాసురుడితో యుద్ధానికి దిగింది. అయితే గాయత్రీ మంత్రాన్ని నిరంతరం జపించడం ద్వారా అరుణాసురుడు అపారమైన శక్తిని సంపాదించాడు. దీంతో యుద్ధంలో అతడిని ఎదుర్కోవడం అమ్మవారి సైన్యానికి కష్టంగా మారింది. అరుణాసురుడి బలానికి గాయత్రీ మంత్ర జపమే కారణమని గ్రహించిన జగన్మాత, బ్రహ్మదేవుడి సహాయంతో అతడి జపానికి అంతరాయం కలిగించింది. మంత్రజప ప్రభావం తగ్గడంతో రాక్షసుడి శక్తి క్షీణించింది. అదే సమయంలో జగన్మాత తన దేహం నుంచి అసంఖ్యాకమైన తుమ్మెదలను సృష్టించి అరుణాసురుడిపైకి పంపింది. ఆరు కాళ్లతో ఉండే ఆ భ్రమరాలు రాక్షసుడిపై దాడి చేసి సంహరించాయి. దీంతో దేవతలు ఆనందోత్సాహాలతో అమ్మవారిని స్తుతించారు. తుమ్మెద రూపంలో భూలోకంలోనూ వెలసి పూజలందుకోవాలని జగన్మాతను ప్రార్థించారు. దేవతల కోరిక మేరకు జగన్మాత శ్రీశైల క్షేత్రంలో మల్లికార్జునస్వామి సమీపాన భ్రమరాంబికగా కొలువుదీరిందని పురాణగాథ వివరిస్తుంది. సంస్కృతంలో తుమ్మెదను ‘భ్రమరం’ అంటారు. భ్రమరాల రూపంలో అరుణాసురుడిని సంహరించిన అమ్మవారు భ్రమరాంబికగా భక్తుల పూజలందుకుంటోంది. శ్రీశైల క్షేత్రంలో అమ్మవారి సన్నిధి వద్ద భ్రమరాల ఝుంకారం వినిపిస్తుందనే విశ్వాసం కూడా భక్తుల్లో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఆశ్వయుజ మాసంలో..

ఆశ్వయుజ మాసంలో నిర్వహించే శరన్నవరాత్రులు శ్రీశైలంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. ఈ ఏడాది అక్టోబర్‌ 11 నుంచి 20వ తేదీ వరకు పది రోజులపాటు దసరా మహోత్సవాలు జరగనున్నాయి. ఉత్సవాల సందర్భంగా శ్రీభ్రమరాంబికాదేవి తొమ్మిది రోజులపాటు నవదుర్గ అలంకారాల్లో దర్శనమివ్వనుండగా, విజయదశమి రోజున నిజరూప దర్శనం భక్తులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని అందించనుంది. ఉత్సవాల ఆరంభంలో యాగశాల ప్రవేశం, ఋత్విగ్వరణం, ఉత్సవ సంకల్పం, గణపతి పూజ, స్వస్తి పుణ్యాహవాచనం, కంకణపూజ, కంకణధారణ వంటి వైదిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. అనంతరం ప్రతిరోజూ నిర్ణీత క్రమంలో ప్రత్యేక పూజలు కొనసాగుతాయి. సంగ్రహ మండపారాధనలు, కలశపూజలు, గణపతి పూజ, సుబ్రహ్మణ్యస్వామి ఆరాధన, పంచాక్షరీ పారాయణం, భ్రమరాంబికా పూజలు, నవగ్రహ చండీ పారాయణాలు, సూర్యనమస్కారాలు, చతుర్వేద పారాయణాలు, దేవీభాగవత పారాయణం, నవావరణార్చనలు, త్రికాల కుంకుమార్చనలు ఉత్సవాల్లో భాగంగా నిర్వహిస్తారు. చండీహోమాలు, ఇతర వైదిక క్రతువులతో ఆలయ ప్రాంగణం మంత్రఘోషతో మార్మోగుతుంది. సాయంత్రం వేళల్లో వేదస్వస్తి, మంత్రపుష్పం, నీరాజనాలు, ప్రసాద వితరణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ఆలయం విద్యుద్దీపాలంకరణతో దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోతుంది. ఉత్సవాల సందర్భంగా దేవస్థానం తరఫున, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున శ్రీస్వామి అమ్మవార్లకు పట్టువస్త్రాలు సమర్పించడం సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.

రోజుకో రూపం.. జగన్మాత దివ్య దర్శనం

శరన్నవరాత్రుల్లో అమ్మవారిని నవదుర్గలుగా ఆరాధించడం విశిష్ట సంప్రదాయం. ఒక్కో రూపం ఒక్కో ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందిస్తుంది. భక్తులు రోజువారీ అలంకారాల్లో అమ్మవారిని దర్శించుకుని కృపాకటాక్షాలు పొందుతారు.

• అక్టోబర్‌ 11 – శైలపుత్రి: నవదుర్గలలో తొలి రూపమైన శైలపుత్రిగా అమ్మవారు భృంగి వాహనంపై దర్శనమిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 12 – బ్రహ్మచారిణి: తపస్సు, నిష్ఠకు ప్రతీకగా బ్రహ్మచారిణి రూపంలో మయూర వాహనంపై అనుగ్రహిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 13 – చంద్రఘంట: ధైర్యం, శౌర్యానికి ప్రతీకగా చంద్రఘంటాదేవి అలంకారంలో రావణ వాహనంపై దర్శనమిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 14 – కూష్మాండ: సృష్టిశక్తికి ప్రతిరూపమైన కూష్మాండాదేవి అలంకారంలో కైలాస వాహనంపై కొలువుదీరుతారు.
• అక్టోబర్‌ 15 – స్కందమాత: మాతృత్వం, కరుణకు ప్రతీకగా స్కందమాత రూపంలో శేష వాహనంపై దర్శనమిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 16 – కాత్యాయనీ: కాత్యాయనీదేవి అలంకారంలో హంసవాహనసేవ, పుష్పపల్లకీ సేవ నిర్వహిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 17 – కాళరాత్రి: దుష్టశక్తుల సంహారిణిగా కాళరాత్రిదేవి గజ వాహనంపై దర్శనమిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 18 – మహాగౌరి: పవిత్రత, శాంతికి ప్రతీకగా మహాగౌరిదేవి నంది వాహనంపై కొలువుదీరుతారు.
• అక్టోబర్‌ 19 – సిద్ధిదాత్రి: సిద్ధులు, శుభఫలాలను ప్రసాదించే సిద్ధిదాత్రిదేవి కైలాస వాహనంపై దర్శనమిస్తారు.
• అక్టోబర్‌ 20 – విజయదశమి: భ్రమరాంబికాదేవి నిజాలంకరణలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.

ఆదిదంపతుల వాహనసేవలు.. భక్తులకు కనులపండువ

దసరా ఉత్సవాల్లో భాగంగా ప్రతిరోజూ రాత్రి శ్రీమల్లికార్జునస్వామి, భ్రమరాంబికాదేవి ఉత్సవమూర్తులను వివిధ వాహనాలపై ఆలయ మాడవీధుల్లో ఊరేగిస్తారు. భృంగి, మయూర, రావణ, హంస, శేష, గజ, అశ్వ తదితర వాహనాలపై స్వామి అమ్మవార్లు దర్శనమిస్తూ భక్తులకు దివ్యానుభూతిని కలిగిస్తారు. ప్రతి వాహనానికీ ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంది. భృంగి వాహనం శివభక్తి, అచంచలమైన అంకితభావాన్ని గుర్తుచేస్తే, మయూర వాహనం సుబ్రహ్మణ్యస్వామి వైభవాన్ని స్ఫురింపజేస్తుంది. రావణ వాహనం శైవ సంప్రదాయంలోని పురాణగాథలను గుర్తుచేస్తుంది. హంస జ్ఞానవివేకాలకు, శేషుడు దైవసేవకు, గజం ఐశ్వర్యానికి, అశ్వం వేగం, శక్తికి ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. వాహనసేవల సమయంలో వివిధ కళారూపాలు, సంప్రదాయ నృత్యాలు, మంగళవాయిద్యాలు ఉత్సవాలకు మరింత శోభను తీసుకొస్తాయి. భక్తులు గోవింద నామస్మరణకు బదులుగా ‘హర హర మహాదేవ’, ‘జై భ్రమరాంబికే’ వంటి నినాదాలతో ఆదిదంపతులను కీర్తిస్తూ ఉత్సవాల్లో పాల్గొంటారు.

విజయదశమి.. శమీ పూజతో ముగింపు

దసరా మహోత్సవాల చివరి రోజైన అక్టోబర్‌ 20న విజయదశమి వేడుకలను వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా యాగ పూర్ణాహుతి, ఆయుధ పూజ, శమీ పూజ వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం సంప్రదాయం. శమీ వృక్షాన్ని పూజించడం విజయానికి, శుభారంభానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఉత్సవాల ముగింపులో తెప్పోత్సవం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. పుష్కరిణిలో నిర్వహించే తెప్పోత్సవంతో స్వామి అమ్మవార్ల ఉత్సవాలు ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని సంతరించుకుంటాయి. పది రోజులపాటు సాగిన పూజలు, అలంకారాలు, వాహనసేవలు, వైదిక కార్యక్రమాలు విజయదశమితో పరిపూర్ణతను పొందుతాయి. శక్తి ఆరాధనకు, శైవ సంప్రదాయానికి ప్రతీకగా నిలిచే శ్రీశైలంలో దసరా మహోత్సవాలను దర్శించుకోవడం భక్తులకు అపూర్వమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి. భ్రమరాంబికాదేవి కరుణాకటాక్షాలు, మల్లికార్జునస్వామి అనుగ్రహం పొందేందుకు శరన్నవరాత్రులు విశిష్టమైన సందర్భంగా నిలుస్తాయి.