UPI Charges | మ‌ళ్లీ తెర‌పైకి యూపీఐ ఛార్జీలు..? బ్యాంకులకే భారీ వాటా..?

UPI Charges | యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) లావాదేవీలకు సంబంధించి ప్రతిపాదిత మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్)లో బ్యాంకులకు అత్యధిక వాటా దక్కే అవకాశం ఉందని ఎకనామిక్ టైమ్స్ ఒక క‌థ‌నంలో తెలిపింది. ఈ వ్యవహారంపై చర్చల గురించి తెలిసిన వ్యక్తులను ఉటంకిస్తూ ఈ వివరాలను వెల్లడించింది. ప్రతిపాదిత విధానంలో యూపీఐ ఎండీఆర్‌ను సుమారు 40 బేసిస్ పాయింట్లుగా నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది. చెల్లింపు వ్యవస్థలో పాల్గొనే మూడు వర్గాల మధ్య ఈ రుసుమును పంచనున్నారు. జారీ చేసే బ్యాంకులకు 40 శాతం, ఫోన్‌పే, గూగుల్ పే వంటి థర్డ్ పార్టీ యాప్ ప్రొవైడర్లకు 30 శాతం, చెల్లింపులను స్వీకరించే బ్యాంకులకు మరో 30 శాతం వాటా ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించినట్లు పేర్కొంది. 40 బేసిస్ పాయింట్ల ఎండీఆర్ అమలైతే, జారీ చేసే బ్యాంకుకు 16 బేసిస్ పాయింట్లు, యాప్ ప్రొవైడర్‌కు 12 బేసిస్ పాయింట్లు, స్వీకరణ బ్యాంకుకు మరో 12 బేసిస్ పాయింట్లు లభిస్తాయి. ఒక బేసిస్ పాయింట్ అంటే 0.01 శాతం. అంటే 40 బేసిస్ పాయింట్ల ఎండీఆర్ అనేది లావాదేవీ విలువపై 0.4 శాతం రుసుముతో సమానం.

రూ.2వేల‌కు మించిన లావాదేవీల‌కు..

ఈ రుసుముల విధానానికి సంబంధించిన అధికారిక నోటిఫికేషన్‌ను రాబోయే కొన్ని వారాల్లో విడుదల చేసే అవకాశం ఉందని ఎకనామిక్ టైమ్స్ తెలిపింది. ప్రస్తుతం విధివిధానాలను ఖరారు చేసే ప్రక్రియ నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా వద్ద ఉందని చర్చలతో సంబంధం ఉన్న ఒక వ్యక్తి వెల్లడించినట్లు పేర్కొంది. ఏటా రూ.1 కోటి నుంచి రూ.1.5 కోట్ల వరకు టర్నోవర్ ఉన్న వ్యాపారుల యూపీఐ లావాదేవీలకు, అలాగే రూ.2వేల‌కు మించిన లావాదేవీలకు ఈ ప్రతిపాదిత ఎండీఆర్ వర్తించే అవకాశం ఉందని నివేదిక తెలిపింది. వివిధ రంగాలను బట్టి రుసుము మారే అవకాశం కూడా ఉందని పేర్కొంది. యూపీఐ మర్చంట్ చెల్లింపులపై ఎండీఆర్‌ను తిరిగి ప్రవేశపెట్టే ప్రతిపాదన తుది దశలో ఉందని, ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తోందని ఎకనామిక్ టైమ్స్ తెలిపింది. ఆగస్టులో పార్లమెంట్ టాక్సేషన్ అండ్ అదర్ లాస్ (అమెండ్‌మెంట్) బిల్లు, 2026ను ఆమోదించింది. దీని ద్వారా యూపీఐ ఎండీఆర్ వసూలు చేసేందుకు బ్యాంకులు, చెల్లింపు సంస్థలకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చే విధానానికి చట్టపరమైన వ్యవస్థ ఏర్పడింది.

పీ2పీ చెల్లింపుల‌పై ఉంటుందా..

అయితే సాధారణ యూజర్లకు, వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే చెల్లింపులకు ఈ ఛార్జీ వర్తించదు. పర్సన్ టు పర్సన్ (పీ2పీ) లావాదేవీలపై ఎలాంటి రుసుము ఉండదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసినట్లు ఎకనామిక్ టైమ్స్ పేర్కొంది. యూపీఐ, క్రెడిట్ కార్డులు, డెబిట్ కార్డులు వంటి డిజిటల్ చెల్లింపు మార్గాల ద్వారా చెల్లింపులను స్వీకరించే వ్యాపారుల నుంచి బ్యాంకులు వసూలు చేసే రుసుమునే మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ అంటారు. యూపీఐపై ఎండీఆర్ జనవరి 2020 నుంచి సున్నాగా ఉంది. ఆ సమయంలో ప్రభుత్వం నిబంధనలను మార్చి యూపీఐ చెల్లింపులను ఉచితంగా చేసింది. యూపీఐకి సంబంధించిన సవరణ వల్ల యూజర్లపై ఎలాంటి పన్ను లేదా లావాదేవీ ఛార్జీ విధించబోమని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ గతంలో స్పష్టం చేశారు. చిన్న వ్యాపారులపై ఎండీఆర్ విధించే ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి లేదని కూడా ఆమె తెలిపారు. గతంలో యూపీఐ మర్చంట్ ఛార్జీలను ప్రతి లావాదేవీపై సుమారు 0.30 శాతానికి ఎన్‌పీసీఐ పరిమితం చేసిందని ఎకనామిక్ టైమ్స్ తెలిపింది. ఈ రుసుము లేకపోవడం వల్ల ఏర్పడే ఆదాయ లోటును ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహక పథకాల ద్వారా భర్తీ చేయాలని భావించింది. అయితే ఆ ప్రోత్సాహక చెల్లింపులు ప్రతి ఏడాది తగ్గుతూ వచ్చాయని నివేదిక పేర్కొంది.

యాప్‌ల‌కు భారీ ప్ర‌యోజనం..

ఎండీఆర్‌ను తిరిగి ప్రవేశపెడితే ప్రయోజనం పొందే సంస్థలను బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా ఇటీవల తన నివేదికలో ప్రస్తావించినట్లు ఎకనామిక్ టైమ్స్ తెలిపింది. పేటీఎం, ఫోన్‌పే వంటి యూపీఐ యాప్‌లు భారీ వ్యాపారి, యూజర్ నెట్‌వర్క్ కారణంగా లాభపడే అవకాశం ఉందని నివేదిక పేర్కొంది. అయితే ప్రతిపాదిత వాటా ఎక్కువగా ఉండటంతో జారీ చేసే బ్యాంకులకే అత్యధిక ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. చెల్లింపు సేవల సంస్థలు, థర్డ్ పార్టీ యాప్‌ల స్పాన్సర్ బ్యాంకులు, స్వీకరణ బ్యాంకులు, మర్చంట్ అక్వైరర్లు, పైన్ ల్యాబ్స్, రేజర్‌పే వంటి పేమెంట్ గేట్‌వేలు కూడా ఎండీఆర్ పునరుద్ధరణతో ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉన్న సంస్థల జాబితాలో ఉన్నాయని బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా నివేదిక పేర్కొంది. యూపీఐ ద్వారా ఆదాయ అవకాశాలు మెరుగుపడితే వినియోగదారుల, వ్యాపారుల విభాగాల్లో యాప్‌లు, బ్యాంకులు తమ ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచుకునే అవకాశం ఉండటంతో పోటీ కూడా పెరుగుతుంద‌ని నివేదిక తెలిపింది.

రూ.10వేల కోట్ల వ‌ర‌కు ఆదాయం..

ఎన్‌పీసీఐ గణాంకాల ప్రకారం ఆగస్టులో యూపీఐ ద్వారా 24.51 బిలియన్ లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి మొత్తం విలువ రూ.29.82 లక్షల కోట్లు. ఇందులో వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి జరిగే పర్సన్ టు మర్చంట్ చెల్లింపులు 15.51 బిలియన్ లావాదేవీలుగా నమోదయ్యాయి. అంటే మొత్తం లావాదేవీల పరిమాణంలో 63 శాతం. అయితే వాటి విలువ రూ.8.95 లక్షల కోట్లు మాత్రమే కాగా, మొత్తం యూపీఐ విలువలో 30 శాతంగా ఉంది. ఒక్కో మర్చంట్ చెల్లింపు సగటు విలువ సుమారు రూ.577గా ఉందని ఎకనామిక్ టైమ్స్ తెలిపింది. జెఫరీస్‌ను ఉటంకిస్తూ సంస్థ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం రూ.2వేలకు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీలు మొత్తం లావాదేవీల పరిమాణంలో కేవలం 4 శాతమే. అయితే మొత్తం యూపీఐ విలువలో వాటి వాటా 67 నుంచి 70 శాతం వరకు ఉంది. ఈ అధిక విలువ కలిగిన లావాదేవీల విభాగం ద్వారా ఏటా రూ.5వేల కోట్ల నుంచి రూ.10వేల కోట్ల వరకు ఎండీఆర్ ఆదాయం వచ్చే అవకాశం ఉందని జెఫరీస్ అంచనా వేసింది.