భారతీయ అడవులను ఏలే అరుదైన అడవి పిల్లుల ‘రహస్య ప్రపంచం’!

                     "పులులు, సింహాలకే కాదు... అడవికి వీళ్లూ రాజులే! భారత్‌లో అరుదైన 'వైల్డ్ క్యాట్స్' విశేషాలు"

మనదేశంలో అడవి జంతువుల గురించిన చర్చ రాగానే అందరి దృష్టి ముందుగా పెద్ద పులులు, చిరుతలు, సింహాలపైనే పడుతుంది. కానీ అడవి గుండెచప్పుడు కేవలం వాటి గర్జనల్లోనే లేదు. మన పర్యావరణ వ్యవస్థను సమతుల్యంగా ఉంచడంలో, ఎలుకలు మరియు క్రిమికీటకాల సంఖ్యను అదుపు చేయడంలో చిన్న, మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉండే అడవి పిల్లులు (Wild Cats) చేసే మేలు అంతా ఇంతా కాదు. ప్రపంచంలో ఉన్న మొత్తం 45 అడవి పిల్లి జాతుల్లో, ఒక్క భారతదేశంలోనే 15 రకాల విశిష్టమైన పిల్లి జాతులు నివసిస్తుండటం మన జీవవైవిధ్యానికి నిదర్శనం. ఇటీవల వైల్డ్‌లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (WII) సమర్పించిన పరిశోధనాత్మక నివేదికల ఆధారంగా, మనదేశంలో కనిపించే కొన్ని అరుదైన అడవి పిల్లులు, వాటి విచిత్రమైన జీవనశైలి మరియు వాటి సంరక్షణకు సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన వివరాలు ఇవే.

నీటిని చూస్తే భయపడని 'మత్స్యకార పిల్లి'

సాధారణంగా మనం ఇళ్లల్లో చూసే పెంపుడు పిల్లులు నీటి చుక్కను చూస్తేనే ఆమడ దూరం పరుగెడతాయి. కానీ 'ఫిషింగ్ క్యాట్' కథ పూర్తిగా వేరు. ఇది నీటి వాతావరణానికి అలవాటుపడిన ఒక విచిత్రమైన జీవి. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని సుందర్బన్స్, ఒడిశాలోని చిలుక సరస్సుతో పాటు మన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గోదావరి డెల్టా (కోరింగ) చిత్తడి నేలల్లో ఇవి స్వేచ్ఛగా విహరిస్తాయి. వీటి ఆహారంలో దాదాపు 76 శాతం భాగం చేపలే ఆక్రమిస్తాయి. నీటి ఒడ్డున నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని, చేప దగ్గరకు రాగానే పంజాతో ఒక్కసారిగా నీటి పైనుంచి ఎగరేసి పట్టుకోవడంలో ఇవి సిద్ధహస్తులు. అంతటితో ఆగక, నీటి ఉపరితలంపై ఈదే పక్షులను వేటాడేందుకు ఇవి నీటి అడుగుభాగం నుంచి డైవ్ చేసి, గుట్టుచప్పుడు కాకుండా కింద నుంచి దాడి చేస్తాయి. పట్టుకున్న ఆహారాన్ని తినేముందు నీటిలో ముంచి కడిగే విచిత్రమైన అలవాటు కూడా వీటిలో కనిపిస్తుంది. చేపలతో పాటు పీతలు, కప్పలు, నీటి పాములను కూడా ఇవి రుచి చూస్తుంటాయి.

మొఘలుల కాలం నాటి రాజరికపు వేటగాడు

పొడవైన, నల్లటి కుచ్చులతో కూడిన చెవులతో ఎంతో రాజసంగా కనిపించే పిల్లి 'కారకాల్'. ఒకప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న ఈ పిల్లి, ప్రస్తుతం కేవలం రాజస్థాన్ రణతంబోర్, గుజరాత్ కచ్ పొడి అడవులకే పరిమితమైంది. మనదేశంలో వీటి సంఖ్య 50 కంటే తక్కువకు పడిపోవడంతో ఇవి తీవ్రమైన అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో పడ్డాయి. కారకాల్ వేటాడే విధానం అద్భుతమనే చెప్పాలి. ఇవి గాలిలోకి దాదాపు 13 అడుగుల (4 మీటర్లు) ఎత్తుకు ఎగిరి, ఎగురుతున్న పక్షులను గాలిలోనే పట్టుకోగలవు. గడ్డిలో దాక్కునే ఎలుకలు, కుందేళ్ళు, నెమళ్ళను ఇవి ప్రధానంగా వేటాడుతాయి. గాలిలో ఎగిరే పక్షులను కూడా చాకచక్యంగా పట్టుకునే వీటి వేట నైపుణ్యాన్ని చూసే, 14వ శతాబ్దంలో ఫెరోజ్ షా తుగ్లక్, మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ వీటిని ప్రత్యేకంగా పెంచుకుని వేట కోసం ఉపయోగించేవారు.

చెట్ల కొమ్మలపై తలక్రిందులుగా నడిచే మాయావి

ఈశాన్య భారతంలోని అస్సాం, మేఘాలయ, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ దట్టమైన వర్షాధార అడవుల్లో 'క్లౌడెడ్ లెపర్డ్' నివసిస్తుంది. పిల్లి జాతులలోనే ఇది అత్యంత విచిత్రమైనది. ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం చెట్ల కొమ్మలపైనే గడుపుతూ, చెట్లపై ఉండే కోతులు, పక్షులను వేటాడుతుంది. సమయం దొరికినప్పుడు నేలపైకి వచ్చి జింక పిల్లలను, అడవి పందులను కూడా వేటాడుతుంటుంది. దీని శరీర నిర్మాణం చాలా ప్రత్యేకమైనది. చెట్ల పైనుంచి కిందకు దిగేటప్పుడు నిలువుగా, తలక్రిందులుగా కూడా సులువుగా దిగగల శారీరక నైపుణ్యం దీని సొంతం. అంతేకాకుండా, దీని పొడవైన కోర పళ్ళ నిర్మాణం చూస్తే ప్రాచీన కాలంలో జీవించిన 'సబేర్-టూత్' పులులు గుర్తుకొస్తాయి.

పొలాలను కాపాడే చిన్నారి నేస్తాలు

పెద్ద పెద్ద అడవుల్లో తిరిగే ఈ పిల్లులతో పాటు మన ఇళ్ల చుట్టుపక్కల, పొలాల వద్ద తిరిగే మరికొన్ని పిల్లులు కూడా ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి 'రుస్టీ స్పాటెడ్ క్యాట్'. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత చిన్న అడవి పిల్లి. ఇది పూర్తిగా పెరిగినా కూడా మన రెండు చేతుల మధ్య ఇమిడిపోయేంత ముద్దుగా ఉంటుంది. ఇక మన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, వ్యవసాయ పొలాల్లో ఎక్కువగా కనిపించేది 'జంగిల్ క్యాట్'. పొలాల్లో పంటలను నాశనం చేసే ఎలుకలను ఏరికోరి వేటాడుతూ రైతులకు ఇది మిత్రుడిలా మేలు చేస్తుంది.

పిల్లుల సంరక్షణకు WII 2026 నివేదిక సూచనలు

అడవులు దెబ్బతినడం, పొలాలు మరియు రొయ్యల చెరువుల విస్తరణ, రాత్రివేళల్లో వేగంగా వెళ్లే వాహనాల కిందపడి ప్రమాదాలకు గురికావడం వల్ల ఈ అరుదైన పిల్లుల ఉనికి ప్రమాదంలో పడుతోంది. వీటిని కాపాడుకోవడానికి డబ్ల్యూఐఐ (WII) నివేదిక కొన్ని కీలక సూచనలు చేసింది:

స్థానికుల భాగస్వామ్యం

రైతులు తమ పొలాల గట్ల వెంబడి కనీసం 10 మీటర్ల మేర సహజమైన గడ్డి, చిన్న పొదలను ఉంచడం (Wild Edges) వల్ల పిల్లులకు సురక్షితమైన ఆశ్రయం లభిస్తుంది. దీనివల్ల పొలాల్లో ఎలుకల బాధ కూడా తగ్గుతుంది. అలాగే రొయ్యలు, చేపల చెరువుల వద్ద పిల్లులు పడకుండా లైటింగ్, రక్షణ వలలు వేయాలని, ఒకవేళ పిల్లుల వల్ల మత్స్యకారులకు నష్టం వాటిల్లితే ప్రభుత్వం పరిహారం (Ex-gratia) అందించాలని నివేదిక తెలిపింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజలకు, యువతకు వీటి ప్రాముఖ్యతను వివరించి 'సిటిజన్ సైన్స్' ద్వారా వాలంటీర్లుగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రభుత్వం - అధికారుల చర్యలు

పిల్లుల ఉనికిని కనుగొనడానికి నీటి ఆధారిత eDNA పరీక్షలు చేయడం, వాసనల ద్వారా ఎర వేసే కెమెరా ట్రాప్‌లను ఉపయోగించడం వంటి అధునాతన సాంకేతికతను వాడాలి. రాత్రిపూట ఇవి రోడ్డు దాటే క్రమంలో వాహనాల కిందపడి చనిపోకుండా ఉండటానికి హైవేలపై స్పీడ్ బ్రేకర్లు, యానిమల్ అండర్ పాస్‌లు నిర్మించాలి. ఇక కారకాల్ వంటి సంఖ్య బాగా తగ్గిపోయిన పిల్లుల కోసం ప్రత్యేకంగా కన్జర్వేషన్ క్యాప్టివ్ బ్రీడింగ్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేసి వాటి సంతానాన్ని పెంచాలి.

అడవిలో ఈ చిన్న పిల్లులు నశిస్తే ఎలుకలు, క్రిమి కీటకాల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగి పర్యావరణ వ్యవస్థతో పాటు వ్యవసాయ రంగం కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతింటుంది. కాబట్టి మన కంటికి త్వరగా కనిపించని ఈ 'చిన్న వేటగాళ్లను' కాపాడుకోవడం పర్యావరణ ప్రేమికులుగానే కాక పౌరులుగా మనందరి బాధ్యత.