స్క్రీన్ ఆఫ్‌.. మైండ్ ఆన్: డిజిటల్ శబ్దాల నుంచి దూరంగా ‘సైలెంట్ ట్రావెల్’ వైపు క్యూ కడుతున్న అర్బన్ యూత్!

ఫోన్ పక్కన పెట్టి.. ప్రకృతితో డేట్‌: అర్బన్ యూత్‌ను ఆకట్టుకుంటున్న ‘సైలెంట్ ట్రావెల్’!

 

ఉదయం కళ్లు తెరవగానే ఫోన్‌.. పడుకునే ముందు కూడా ఫోన్‌! మధ్యలో నోటిఫికేషన్లు, రీల్స్‌, మెసేజ్‌లు, మీటింగ్స్‌, సోషల్ మీడియా స్క్రోలింగ్‌.. ఇలా రోజంతా స్క్రీన్‌ శబ్దాల మధ్యే జీవితం పరుగులు తీస్తోంది. వీకెండ్‌ వచ్చిందంటే పార్టీ, పబ్‌, టూర్‌ అంటూ హడావుడి చేయడం కూడా ఇప్పుడు కొందరికి బోర్‌ కొడుతోంది. “ఈసారి ఎక్కడికి వెళ్దాం?” అనే ప్రశ్నకు బదులు.. “ఈసారి ఎవరినీ కలవకుండా, ఏ స్క్రీన్‌ చూడకుండా ఎక్కడ ఉండొచ్చు?” అని ఆలోచించే అర్బన్‌ యూత్‌ పెరుగుతోంది. ఫోన్‌ను స్విచ్ఛాఫ్‌ చేసి.. నోటిఫికేషన్లను మూగబోయేలా చేసి.. ప్రకృతి, నిశ్శబ్దంతో కొన్ని గంటలు గడపాలనే కొత్త ట్రావెల్‌ కల్చర్‌ ఇప్పుడు తెరపైకి వస్తోంది. అదే ‘సైలెంట్‌ ట్రావెల్‌’ (Silent Travel).. మరికొన్ని చోట్ల ‘నో-ఫోన్‌ రిట్రీట్స్‌’ (No-phone Retreats)పేరుతో పిలుస్తున్న ఈ ట్రెండ్‌.. ప్రయాణం అంటే ఫొటోలు, ఫాలోవర్లు, ఫీడ్‌ కాదని.. కొంతసేపైనా మనతో మనం ఉండటమని చెబుతోంది.

ఏంటి ఈ ‘సైలెంట్‌ ట్రావెల్‌’?

ఇది మనం రెగ్యులర్‌గా వెళ్లే సాధారణ టూర్‌ కాదు. ఇక్కడ సందడి, పెద్ద పెద్ద సౌండ్‌ సిస్టమ్స్‌, పబ్‌లు లేదా డీజేలకు బదులు ప్రశాంతమైన వాతావరణానికి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. కొన్ని రిట్రీట్స్‌లో ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్‌లు వంటి డిజిటల్‌ పరికరాలను నిర్ణీత సమయం వరకు పక్కన పెట్టేలా ప్రోత్సహిస్తారు. మరికొన్ని చోట్ల పూర్తిగా నిశ్శబ్దంగా ఉండే సెషన్లు కూడా ఉంటాయి.

ఉదయాన్నే ధ్యానం, ప్రకృతిలో ప్రశాంతంగా నడవడం, పుస్తకాలు చదవడం, డైరీ రాయడం వంటి మైండ్‌ఫుల్‌ యాక్టివిటీస్‌ (Mindful Activities) తో సమయాన్ని గడుపుతారు. అంటే.. కొత్త ప్రదేశాన్ని కెమెరాలో బంధించడం కంటే, ఆ ప్రదేశాన్ని నిజంగా అనుభవించడమే ఇక్కడ అసలు కాన్సెప్ట్‌.

మన పరిసరాల్లోనూ జోరందుకుంటున్న ‘నో-వైఫై’ ట్రెండ్‌

ఒకప్పుడు ఇలాంటి డిజిటల్‌ డిటాక్స్‌ రిట్రీట్స్‌ హిమాలయాలు లేదా విదేశాల్లోనే ఎక్కువగా కనిపించేవి. ఇప్పుడు ప్రకృతికి దగ్గరగా ఉండే గమ్యస్థానాల్లోనూ ఇలాంటి అనుభవాలపై ఆసక్తి కనిపిస్తోంది. కూర్గ్‌, వయనాడ్‌ వంటి ప్రాంతాల్లోని కాఫీ తోటల మధ్య కాటేజీలు, ప్రకృతి ఆధారిత స్టేలు, నో-వైఫై లేదా పరిమిత కనెక్టివిటీ ఉన్న ప్రదేశాలు డిజిటల్‌ విరామం కోరుకునే వారికి ఆకర్షణగా మారుతున్నాయి.

హైదరాబాద్‌, బెంగళూరు వంటి నగరాలకు సమీపంలోని ప్రశాంతమైన ప్రకృతి ప్రాంతాలు కూడా వీకెండ్‌ డిజిటల్‌ డిటాక్స్‌కు ఎంపికలుగా మారుతున్నాయి. ఫోన్‌కు దూరంగా కొన్ని గంటలు లేదా ఒకటి, రెండు రోజులు గడిపి.. ప్రకృతితో కనెక్ట్‌ అవ్వాలనుకునే వారి ఆసక్తి పెరుగుతోంది.

 ‘డోపమైన్‌ డిటాక్స్‌’ వెనుక అసలు సైన్స్‌ ఏంటి?

సోషల్‌ మీడియాలో ఇప్పుడు బాగా వినిపించే పదం ‘డోపమైన్‌ డిటాక్స్‌’ (Dopamine Detox). అయితే డోపమైన్‌ను శరీరం నుంచి ‘డిటాక్స్‌’ చేయడం అనే అర్థంలో దీనికి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు. డోపమైన్‌ అనేది మెదడులో సహజంగా పనిచేసే ముఖ్యమైన న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్‌ (Neurotransmitter).

అయితే నిరంతరం నోటిఫికేషన్లు చెక్‌ చేయడం, రీల్స్‌ చూడటం, ఫోన్‌ను పదేపదే ఉపయోగించడం వంటి అలవాట్ల నుంచి కొంతకాలం విరామం తీసుకోవడం మాత్రం కొంతమందికి ఉపయోగకరంగా అనిపించవచ్చు. స్క్రీన్‌ టైమ్‌ తగ్గించడం, ప్రకృతిలో గడపడం, నిద్రకు ముందు ఫోన్‌ను పక్కన పెట్టడం వంటి అలవాట్లు విశ్రాంతి, ఏకాగ్రత, నిద్ర విషయంలో సానుకూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ప్రకృతిలో ప్రశాంతంగా గడపడం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గే అనుభూతి కలగవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే “2–3 రోజుల సైలెంట్‌ ట్రావెల్‌ చేస్తే డోపమైన్‌ రీసెట్‌ అవుతుంది, కార్టిసాల్‌ తగ్గిపోతుంది, బీపీ కంట్రోల్‌ అవుతుంది” అని ఖచ్చితంగా చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. అందుకే దీన్ని వైద్యపరమైన చికిత్సగా కాకుండా.. ఒక **లైఫ్‌స్టైల్‌ ప్రాక్టీస్‌**గా చూడటం మంచిది.

సైలెంట్‌ ట్రిప్‌ ప్లాన్‌ చేసేముందు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు

ఈ ట్రిప్‌లో డిజిటల్‌ డిస్కనెక్షన్‌ ఉంటుంది కాబట్టి, ఫోన్‌ను పక్కన పెట్టే ముందు అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం కుటుంబ సభ్యులకు రిట్రీట్‌ లేదా స్టే నిర్వాహకుల కాంటాక్ట్‌ నంబర్‌ తప్పక షేర్‌ చేయాలి.

అలాగే మానసికంగా కూడా సిద్ధపడటం చాలా అవసరం. ఫోన్‌ను పక్కన పెట్టిన మొదటి కొన్ని గంటల్లోనే పదేపదే ఫోన్‌ చెక్‌ చేయాలనిపించడం, మెసేజ్‌లు మిస్‌ అవుతున్నామేమో అనే ఆందోళన కలగడం కొంతమందిలో కనిపించవచ్చు. దీనినే సాధారణంగా FOMO (Fear Of Missing Out) అంటారు.

అయితే ఈ ప్రారంభ అసౌకర్యాన్ని దాటుకుని కొంత సమయం స్క్రీన్‌లకు దూరంగా గడపడం ద్వారా.. మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని మరింత శ్రద్ధగా గమనించే అవకాశం లభిస్తుంది. అయితే అత్యవసర పరిస్థితుల్లో అందుబాటులో ఉండే ప్రత్యామ్నాయ కమ్యూనికేషన్‌ మార్గం ఉండేలా చూసుకోవడం మాత్రం తప్పనిసరి.

ఫొటోలు తీసి సోషల్‌ మీడియాలో పోస్ట్‌ చేయడం కంటే.. ఆ క్షణాన్ని నిజంగా ఆస్వాదించడమే ఈ ట్రెండ్‌ అసలు ఉద్దేశం. స్క్రీన్‌లో జీవితాన్ని చూడటం కాదు.. స్క్రీన్‌ను ఆఫ్‌ చేసి జీవితాన్ని అనుభవించడమే ‘సైలెంట్‌ ట్రావెల్‌’ చెప్పే కొత్త సందేశం.

అర్బన్‌ లైఫ్‌లో పెరుగుతున్న డిజిటల్‌ ఒత్తిడి మధ్య.. సైలెంట్‌ ట్రావెల్‌ ఒక కొత్త లైఫ్‌స్టైల్‌ ఛాయిస్‌గా మారుతోంది. ఇది ఎలాంటి మ్యాజిక్‌ సొల్యూషన్‌ కాదు.. వైద్య చికిత్స అంతకన్నా కాదు. కానీ సరైన నిద్ర, సమతుల్య జీవనశైలి, వ్యాయామం, ఆరోగ్యకరమైన డిజిటల్‌ అలవాట్లకు తోడుగా.. కొంతకాలం స్క్రీన్‌లకు దూరంగా ఉండే ఒక ప్రశాంతమైన మార్గంగా మాత్రం ఉపయోగపడొచ్చు.

జాగ్రత్తలు మాత్రం మరిచిపోకండి

ఇవి సాధారణ పానీయాలు కావు. గర్భిణులు, బిపి, షుగర్, థైరాయిడ్ సమస్యలు ఉన్నవారు, ఏదైనా మందులు వాడేవారు తప్పనిసరిగా డాక్టర్ సలహా తీసుకోవాలి. ‘నేచురల్’ లేదా ‘హెల్తీ’ అని రాసినంత మాత్రాన నమ్మకండి. లేబుల్‌లో యాడెడ్ షుగర్, కెఫిన్ పరిమాణం చూడండి. ఇవి మంచి నిద్ర, సమతుల్య ఆహారం, వ్యాయామం స్థానాన్ని భర్తీ చేయవు. కేవలం అదనపు సపోర్ట్ మాత్రమే.

ఫంక్షనల్ డ్రింక్స్ ఆధునిక జీవితంలో కొత్త ఛాయిస్‌గా మారాయి. విచక్షణతో వాడితే ఒత్తిడి, ఫోకస్, కడుపు ఆరోగ్యానికి కొంత మేరకు సహాయపడవచ్చు. కానీ అవి మ్యాజిక్ సొల్యూషన్ కావు. సరైన జీవనశైలికి అనుబంధం మాత్రమే.