ఎర్రవల్లి భూముల రాజకీయం: రేవంత్ రెడ్డి అసలు వ్యూహం ఇదేనా?

                              ఆరోపణ నుంచి భూపంపిణీ దాకా: ఎర్రవల్లి రాజకీయంలో రేవంత్ హై-రిస్క్ గేమ్!

 

తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఎర్రవల్లి భూముల వ్యవహారం ఒక్కసారిగా కేంద్ర బిందువుగా మారింది. అసెంబ్లీలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి చేసిన ఆరోపణలు, 30 రోజుల్లో లెక్క తేల్చాలంటూ అధికారులకు ఇచ్చిన ఆదేశాలు, ఆ వెంటనే మొదలైన రెవెన్యూ పరిశీలనతో ఈ వివాదం రాజకీయ మాటల నుంచి ప్రభుత్వ చర్యల దిశగా వెళ్లింది.
ఈ పరిణామాలను విడివిడిగా కాకుండా ఒక క్రమంలో చూస్తే ఇందులో ఒక రాజకీయ వ్యూహం కనిపిస్తోంది.

అసెంబ్లీలో కేసీఆర్ ఫాంహౌస్ భూముల అంశాన్ని లేవనెత్తడం నుంచి భూముల లెక్క తేల్చడం, ప్రభుత్వ భూమి ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయితే స్వాధీనం చేసుకోవడం, చివరకు పేదలకు పంపిణీ చేయడం వరకు ప్రభుత్వం అడుగులు వేయగలిగితే, ఎర్రవల్లి వివాదం కేవలం ఆరోపణగా మిగలదు. ఒక రాజకీయ అంశాన్ని పరిపాలనా చర్యగా, అక్కడి నుంచి సామాజిక న్యాయం అనే అంశంగా మార్చే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

మొదటి దశ: అసెంబ్లీ నుంచే అజెండా

ఎర్రవల్లి అంశాన్ని రేవంత్ రెడ్డి అసెంబ్లీ వేదికగా ముందుకు తీసుకురావడం మొదటి కీలక అడుగు. సాధారణ రాజకీయ ఆరోపణతో ఆగకుండా భూముల విస్తీర్ణం, సర్వే నంబర్లను ప్రస్తావించి అధికారులను విచారణకు ఆదేశించారు. సర్వే నంబర్ 325లో 388 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమి ఉందని సీఎం ఆరోపించారు. ఇది ఇంకా అధికారికంగా నిర్ధారణ కావాల్సిన అంశమే. అయినా రాజకీయంగా ఎర్రవల్లి వ్యవహారాన్ని ఒక ఆరోపణ స్థాయి నుంచి ప్రభుత్వ యంత్రాంగం పరిశీలించాల్సిన అంశంగా మార్చగలిగారు. దీంతో రాష్ట్ర రాజకీయ చర్చలో ఎర్రవల్లి భూములు ముందువరుసకు వచ్చాయి. రాజకీయంగా రేవంత్ వేసిన తొలి అడుగు ప్రభావం ఇక్కడే కనిపిస్తోంది.

రెండో దశ: 388 ఎకరాల్లో అసలు తేలాల్సింది ఏమిటి?

ఈ వివాదంలో “388 ఎకరాల ఆక్రమణ” అని ఇప్పుడే తేల్చేయడం సరికాదు. ముందు ఆ భూమి స్వభావం ఏమిటో రెవెన్యూ రికార్డులు తేల్చాలి. నేరుగా ప్రభుత్వానికి చెందినది ప్రభుత్వ భూమి. అలాంటి భూమి ప్రైవేటు ఆధీనంలో ఉన్నట్లు తేలితే ఆక్రమణ అంశం వస్తుంది. పేదలు లేదా ఇతర అర్హులకు ప్రభుత్వం కొన్ని షరతులతో కేటాయించినది అసైన్డ్ భూమి (Assigned Land) . దీని బదిలీ, వినియోగంపై ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉంటాయి. వ్యక్తుల పేరుతో చట్టబద్ధంగా నమోదైనది పట్టా భూమి (Patta Land). భూసంస్కరణ చట్టాల ప్రకారం అనుమతించిన పరిమితికి మించి ఉండి, మిగులు భూమిగా నిర్ధారించినది సీలింగ్ సర్‌ప్లస్ భూమి (Ceiling Surplus Land). అందువల్ల 388 ఎకరాల లెక్క కంటే ఆ భూమి ఏ వర్గంలో ఉంది? ఎవరి పేరుతో ఉంది? ప్రస్తుతం ఎవరి ఆధీనంలో ఉంది? రెవెన్యూ రికార్డుల్లోని హద్దులకు, క్షేత్రస్థాయి హద్దులకు మధ్య తేడా ఉందా? అన్నవే కీలకం. ఇదే సర్వే నంబర్‌లో అసైన్డ్ భూములు ఉన్నాయని స్థానిక రైతులు చెబుతున్న నేపథ్యంలో తుది నివేదిక రాకముందే మొత్తం 388 ఎకరాలను ఆక్రమిత భూమిగా పేర్కొనడం సరికాదు.

మూడో దశ: ఆరోపణ నుంచి ప్రభుత్వ చర్య వరకు

రేవంత్ వ్యూహంలో కీలకమైన మలుపు 30 రోజుల గడువు. అసెంబ్లీలో ఆరోపణ చేసి వదిలేయకుండా అధికారులను విచారణకు ఆదేశించారు. ఆ తర్వాత రెవెన్యూ యంత్రాంగం క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన మొదలుపెట్టింది. అంటే ఇప్పటివరకు జరిగిన పరిణామాల్లో ఒక స్పష్టమైన వరుస ఉంది.

ఆరోపణ → విచారణ → క్షేత్రస్థాయి సర్వే → రికార్డుల పరిశీలన → భూమి స్వభావం, ప్రస్తుతం ఎవరి చేతిలో ఉందో తేల్చడం.

దీంతో ఎర్రవల్లి అంశం రాజకీయ ప్రసంగం నుంచి అధికారిక ప్రభుత్వ ప్రక్రియలోకి వచ్చింది. అదే సమయంలో నివేదిక వచ్చే వరకు ఈ అంశం రాజకీయ చర్చలో కొనసాగే అవకాశం కూడా ఏర్పడింది.

నాలుగో దశ: స్వాధీనం నుంచి పంపిణీ వరకు

ఈ వ్యూహానికి రాజకీయంగా కీలకమైన దశ ఇదే. విచారణలో ప్రభుత్వ భూమి ప్రైవేటు ఆధీనంలో ఉన్నట్లు తేలితే దాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంటామని రేవంత్ ప్రకటించారు. ఆ భూమిని అర్హులైన పేదలకు, ముఖ్యంగా దళిత కుటుంబాలకు పంపిణీ చేస్తామని కూడా చెప్పారు. ఇక్కడే ఎర్రవల్లి అంశం రూపం మారుతుంది. “ప్రభుత్వ భూమి ఆక్రమణకు గురైందా?” అనే వివాదం నుంచి “ప్రభుత్వ భూమిని తిరిగి తీసుకుని పేదలకు ఇస్తున్నాం” అనే సామాజిక న్యాయం (Social Justice) కోణంలోకి తీసుకెళ్లే అవకాశం ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది.

అందుకే ఈ వ్యూహంలో రాజకీయ ప్రయోజనం ఆరోపణలో కంటే చివరి చర్యలోనే ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆరోపణను ఆధారాలతో నిరూపించి, భూమిని స్వాధీనం చేసుకుని, ప్రకటించినట్లుగా పేదలకు పంపిణీ చేయగలిగితేనే ప్రభుత్వం తన వాదనను బలమైన రాజకీయ సందేశంగా మార్చుకోగలదు.

ఐదో దశ: రేవంత్ పెట్టిన గడువు.. ప్రభుత్వానికీ పరీక్షే

అయితే ఇదే వ్యూహంలో ప్రభుత్వానికి రిస్క్ కూడా ఉంది. 388 ఎకరాలు అని ముఖ్యమంత్రి స్వయంగా సంఖ్య చెప్పారు. సర్వే నంబర్‌ను ప్రస్తావించారు. 30 రోజుల గడువు పెట్టారు. అధికారులు కూడా రంగంలోకి దిగారు. కాబట్టి గడువు ముగిశాక “చివరకు తేలిందేమిటి?” అనే ప్రశ్న ప్రభుత్వానికే ఎదురవుతుంది. రెవెన్యూ రికార్డులు, సర్వే పటాలు, క్షేత్రస్థాయి హద్దులతో ప్రభుత్వ ఆరోపణలు నిర్ధారణ అయితే ఈ వ్యూహం తదుపరి దశకు వెళ్తుంది. భూమిని స్వాధీనం చేసుకుని పంపిణీ చేసే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. అదే ప్రభుత్వం చెప్పిన లెక్కలకు, అధికారిక రికార్డులకు మధ్య తేడా వస్తే 388 ఎకరాల ఆరోపణే తిరిగి ప్రభుత్వానికి ప్రశ్నగా మారుతుంది. అందుకే 30 రోజుల గడువు ప్రత్యర్థికి పెట్టిన పరీక్ష మాత్రమే కాదు. ప్రభుత్వం చేసిన ఆరోపణలను ఆధారాలతో నిలబెట్టుకోవాల్సిన గడువు కూడా.

రేవంత్ రాజకీయ వ్యూహానికి  అసలు  పరీక్ష ఇక్కడే

మొత్తంగా చూస్తే రేవంత్ వ్యూహం ఆరోపణతో ఆగిపోవడం కాదు. ప్రభుత్వ భూమి ఉన్నట్లు నిరూపించి, దాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని పేదలకు పంచగలిగితే ఒకే దెబ్బకు రెండు రాజకీయ లక్ష్యాలు సాధించినట్లవుతుంది. అటు “ప్రభుత్వ భూమిని కాపాడి పేదలకు ఇచ్చాం” అనే సామాజిక న్యాయ సందేశంతో ప్రజల్లో ప్రభుత్వానికి సానుకూలత పెంచుకోవచ్చు. ఇటు అదే అంశాన్ని ప్రధాన ప్రతిపక్ష నేతపై రాజకీయ అస్త్రంగా కొనసాగించవచ్చు. అయితే దీనికి 388 ఎకరాల ఆరోపణ ఆధారాలతో నిలబడటమే కీలకం. అది జరిగితే రేవంత్ వ్యూహానికి రాజకీయ బలం చేకూరుతుంది. జరగకపోతే మాత్రం “388 ఎకరాలు అన్నారు.. చివరకు తేలిందేమిటి?” అని ప్రజల ముందు లెక్క చెప్పాల్సింది ప్రభుత్వమే. అప్పటివరకు జరిగిన రాజకీయ ప్రచారం ప్రత్యర్థిపై అనుమానాన్ని మిగిల్చినా, ఆధారాలతో నిరూపించలేకపోతే అదే అంశం ప్రభుత్వ విశ్వసనీయతను ప్రశ్నించే అస్త్రంగా మారొచ్చు. అసలు వ్యూహానికి పరీక్ష కూడా అక్కడే.