హైదరాబాద్‌లో రాహుల్ గ్లోబల్ స్కెచ్! భారత్ సమ్మిట్ వెనుక అసలు వ్యూహమేంటి?

    రాహుల్ రాజకీయాలకు అంతర్జాతీయ వేదిక! రేవంత్‌కు భారత్ సమ్మిట్‌తో ఏం లాభం?

 

ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తుల సమీకరణపై దృష్టి

రాహుల్ రాజకీయ అజెండాకు అంతర్జాతీయ విస్తరణ

హైదరాబాద్ వేదికగా రేవంత్ ప్రభుత్వానికి వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం

హైదరాబాద్ మరోసారి భారత్ సమ్మిట్‌కు వేదిక కాబోతోంది. నవంబర్ 12 నుంచి 14 వరకు హైటెక్స్‌లో జరగనున్న అంతర్జాతీయ సదస్సుకు దాదాపు వంద దేశాలకు చెందిన 450 మంది ప్రముఖులను ఆహ్వానించారు. దేశాల మధ్య సహకారం, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, ఆర్థిక అభివృద్ధిపై చర్చలు జరపడం ఈ సదస్సు ప్రకటిత లక్ష్యాలు. అయితే దీని వెనుక మరో రాజకీయ ప్రాధాన్యం ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రగతిశీల శక్తులను సమన్వయం చేయడం, సామాజిక న్యాయం ఆధారంగా ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ అజెండాను బలోపేతం చేయడం భారత్ సమ్మిట్ సిద్ధాంతపరమైన లక్ష్యాల్లో భాగం. ఈ నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ అగ్రనేత రాహుల్ గాంధీ రాజకీయ వ్యూహానికి, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వానికి ఈ సదస్సు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

భారత్ సమ్మిట్ అసలు లక్ష్యం

భారత్ సమ్మిట్‌ను సాధారణ పెట్టుబడుల సదస్సుగా చూడలేం. ప్రజాస్వామ్యం, సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక సమానత్వం, అంతర్జాతీయ సహకారం వంటి అంశాలపై ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న మితవాద రాజకీయ ప్రభావం, నిరంకుశ పాలనా ధోరణులు, ఆర్థిక అసమానతలకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను రూపొందించడంపై ఈ వేదిక దృష్టి సారించింది.

2025 ఏప్రిల్‌లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం, సమృద్ధ భారత్ ఫౌండేషన్ సంయుక్తంగా తొలి భారత్ సమ్మిట్ నిర్వహించాయి. 'డెలివరింగ్ గ్లోబల్ జస్టిస్' నినాదంతో జరిగిన ఆ సదస్సులో 44 అంశాలతో హైదరాబాద్ తీర్మానాన్ని ఆమోదించారు. ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ, నిరంకుశ ధోరణుల నిరోధం, ఆర్థిక–సామాజిక అసమానతల తగ్గింపు, వాతావరణ న్యాయం, ప్రపంచ శాంతి, అంతర్జాతీయ సంస్థల సంస్కరణలు ఆ తీర్మానం ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ఈ తీర్మానం ద్వారా ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తులకు ఉమ్మడి విధానపరమైన అజెండాను ప్రతిపాదించారు. ఇప్పుడు జరగనున్న సదస్సులో ఆ లక్ష్యాలను అంతర్జాతీయ సహకారం, కార్యాచరణ దిశగా ముందుకు తీసుకెళ్లడం కీలక అంశంగా మారింది.

రాహుల్ గాంధీ అంతర్జాతీయ రాజకీయ వ్యూహం

భారత్ సమ్మిట్‌కు కాంగ్రెస్ రాజకీయ అజెండాతో సిద్ధాంతపరమైన సంబంధం ఉంది. రాజ్యాంగ పరిరక్షణ, సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక అసమానతల తగ్గింపు వంటి అంశాలను రాహుల్ గాంధీ దేశీయ రాజకీయాల్లో ప్రధానంగా ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారు. భారత్ సమ్మిట్ కూడా ఇదే అంశాలకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది.

గత సదస్సు సందర్భంగా కాంగ్రెస్ నాయకులు సామ్ పిట్రోడా, సల్మాన్ ఖుర్షీద్ ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తుల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచాలనే లక్ష్యాన్ని వెల్లడించారు. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ సమ్మిట్ రాహుల్ గాంధీ రాజకీయ భావజాలానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మద్దతు, భాగస్వామ్యాలను పెంపొందించుకునే వేదికగా ఉపయోగపడుతోంది.

ఇక్కడ కాంగ్రెస్ వ్యూహంలో రెండు కోణాలున్నాయి. మొదటిది, దేశీయ రాజకీయాల్లో బీజేపీకి ప్రత్యామ్నాయంగా సామాజిక న్యాయం, రాజ్యాంగ పరిరక్షణ అంశాలను బలంగా ముందుకు తీసుకెళ్లడం. రెండోది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇలాంటి భావజాలం కలిగిన రాజకీయ శక్తులతో సంబంధాలను విస్తరించడం. ఈ రెండు లక్ష్యాల మధ్య భారత్ సమ్మిట్ ఒక అనుసంధాన వేదికగా నిలుస్తోంది.

అయితే అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భావజాల సారూప్యత ఉన్నంత మాత్రాన రాజకీయ కూటమి ఏర్పడదు. అందుకు సంస్థాగత నిర్మాణం, నిరంతర సమన్వయం, ఉమ్మడి కార్యాచరణ అవసరం. ఆ దిశగా భారత్ సమ్మిట్ ఎంత పురోగతి సాధిస్తుందన్నది రాహుల్ రాజకీయ వ్యూహానికి కీలక పరీక్ష.

రేవంత్ రెడ్డి వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు

తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉండటం భారత్ సమ్మిట్ నిర్వహణకు రాజకీయంగా అనుకూలమైన పరిస్థితి. జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్ ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పటికీ, తెలంగాణలో ప్రభుత్వ యంత్రాంగం, అంతర్జాతీయ సమావేశాల నిర్వహణకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ఈ పరిస్థితిని రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం రెండు విధాలుగా ఉపయోగించుకుంటోంది. ఒకవైపు హైదరాబాద్‌ను అంతర్జాతీయ రాజకీయ, ఆర్థిక చర్చలకు వేదికగా నిలబెట్టడం, మరోవైపు కాంగ్రెస్ జాతీయ నాయకత్వం ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న అంశాలకు తెలంగాణ కేంద్రంగా మారడం.

ఇందులో రేవంత్ రెడ్డికి మరో రాజకీయ ప్రయోజనం ఉంది. అంతర్జాతీయ సదస్సుల నిర్వహణ ద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించడంతో పాటు కాంగ్రెస్ జాతీయ రాజకీయాల్లో తన ప్రాధాన్యాన్ని పెంచుకునే అవకాశం ఏర్పడుతోంది.

2025లో తొలి భారత్ సమ్మిట్ హైదరాబాద్‌లో జరగడం, ఇప్పుడు మరోసారి ఇదే నగరాన్ని ఎంచుకోవడం ఈ వ్యూహానికి కొనసాగింపుగా కనిపిస్తోంది. గత సదస్సులో ఆమోదించిన హైదరాబాద్ తీర్మానం ద్వారా నగరానికి అంతర్జాతీయ రాజకీయ చర్చల్లో ప్రత్యేక గుర్తింపు ఏర్పడింది. ఈ గుర్తింపును కొనసాగించడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి వ్యూహాత్మకంగా ఉపయోగపడుతుంది.

కేంద్రం–రాష్ట్రం మధ్య సహకారం

భారత్ సమ్మిట్ ఏర్పాట్లలో కేంద్ర, తెలంగాణ ప్రభుత్వాల భాగస్వామ్యం మరో కీలక అంశం. జాతీయ రాజకీయాల్లో బీజేపీ, కాంగ్రెస్ మధ్య తీవ్ర పోటీ ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ కార్యక్రమాల నిర్వహణలో ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం అవసరం.

విదేశీ ప్రతినిధుల రాక, దౌత్య సంబంధాలు, భద్రత వంటి అంశాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ పాత్ర ఉంటుంది. సదస్సు నిర్వహణ, మౌలిక సదుపాయాలు, స్థానిక ఏర్పాట్లలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి బాధ్యత ఉంటుంది.

ఈ సహకారం ద్వారా రాజకీయ పోటీ, పరిపాలనా బాధ్యతల మధ్య ఉన్న తేడా స్పష్టమవుతోంది. అయితే దీనిని బీజేపీ, కాంగ్రెస్ మధ్య రాజకీయ అవగాహనగా పరిగణించడానికి ఆధారాలు లేవు.

రాహుల్ గాంధీ హాజరు వెనుక ప్రాధాన్యం

నవంబర్ 13 లేదా 14న రాహుల్ గాంధీ హైదరాబాద్‌కు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఆయన పర్యటన అధికారికంగా ఖరారు కావాల్సి ఉంది. గత భారత్ సమ్మిట్‌లోనూ ఆయన పాల్గొని ప్రజాస్వామ్యం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను ప్రస్తావించారు.

ఈసారి ఆయన హాజరైతే సదస్సు రాజకీయ ప్రాధాన్యం మరింత పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా దేశీయ రాజకీయాల్లో కాంగ్రెస్ ముందుకు తీసుకెళ్తున్న సామాజిక న్యాయం, రాజ్యాంగ పరిరక్షణ అంశాలను అంతర్జాతీయ వేదికపై మరోసారి ప్రస్తావించే అవకాశం ఉంటుంది.

అంతేకాకుండా ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తులతో సంబంధాలను కొనసాగించడం ద్వారా కాంగ్రెస్ రాజకీయ భావజాలానికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పెంపొందించుకునే అవకాశం కూడా ఏర్పడుతుంది.

అసలు వ్యూహాత్మక పరీక్ష ఏమిటి?

భారత్ సమ్మిట్‌కు సిద్ధాంతపరమైన లక్ష్యాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి. కానీ వాటిని అమలు చేయడానికి అవసరమైన అంతర్జాతీయ వ్యవస్థను నిర్మించడమే ప్రధాన సవాలు.

2025లో ఆమోదించిన హైదరాబాద్ తీర్మానం ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తులకు ఉమ్మడి విధానపరమైన దిశను సూచించింది. ఇప్పుడు ఆ తీర్మానాన్ని కార్యాచరణగా మార్చడం కీలకం. ముఖ్యంగా ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ, ఆర్థిక సమానత్వం, అంతర్జాతీయ సంస్థల సంస్కరణలపై నిరంతర సమన్వయం ఏర్పడితేనే ఈ సదస్సు ప్రభావం పెరుగుతుంది.

ఇక్కడ మరో వ్యూహాత్మక అంశం ఉంది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భావజాల సంబంధాలను పెంచుకోవడం ద్వారా కాంగ్రెస్ తన రాజకీయ అజెండాకు మేధోపరమైన, విధానపరమైన మద్దతును విస్తరించుకోవచ్చు. కానీ అది దేశీయ రాజకీయాల్లో ఎన్నికల ప్రయోజనంగా మారుతుందని భావించడానికి వీల్లేదు. అందుకు ప్రజల్లో ఆ విధానాల పట్ల ఆదరణ, పార్టీ సంస్థాగత బలం, రాజకీయ పరిస్థితులు కూడా కీలకం.

మొత్తంగా భారత్ సమ్మిట్ వెనుక మూడు వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రపంచ ప్రగతిశీల శక్తుల మధ్య సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయడం, రాహుల్ గాంధీ సామాజిక న్యాయ రాజకీయాలకు అంతర్జాతీయ విస్తరణ కల్పించడం, హైదరాబాద్‌ను ప్రపంచ రాజకీయ చర్చలకు వేదికగా నిలబెట్టడం.

ఈ లక్ష్యాల్లో మొదటిది అంతర్జాతీయ రాజకీయాలకు సంబంధించినది. రెండోది కాంగ్రెస్ జాతీయ రాజకీయ వ్యూహానికి సంబంధించినది. మూడోది తెలంగాణ ప్రభుత్వ రాజకీయ, పరిపాలనా ప్రాధాన్యాన్ని పెంచేది.

అయితే సమావేశాలు, తీర్మానాలతోనే రాజకీయ ప్రభావం ఏర్పడదు. వాటిని నిరంతర అంతర్జాతీయ సహకారంగా, ఉమ్మడి కార్యాచరణగా మార్చగలిగితేనే భారత్ సమ్మిట్ తన అసలు వ్యూహాత్మక లక్ష్యాన్ని సాధించినట్లవుతుంది.