El Nino Threat 2026 | 2026లో ఎల్ నినో ముప్పు.. తీవ్రమైన ఎండలు, కరవు .. విస్మయపరుస్తున్న తాజా నివేదికలు

El Nino Threat 2026 | వాతావరణ మార్పుల కారణంగా 2026వ సంవత్సరం దేశ వ్యవసాయ రంగానికి, నీటి వనరులకు ఒక పెద్ద సవాలుగా మారబోతోంది. వాతావరణ పరిస్థితుల ప్రకారం, 2026 రెండో భాగంలో (ద్వితీయార్థంలో) ఎల్ నినో పరిస్థితులు ఏర్పడేందుకు బలమైన అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం బలహీనమైన 'లా నినా' (La Nina) పరిస్థితుల నుంచి భారతదేశం బయటపడుతుండగా, త్వరలోనే వాతావరణం తటస్థ (ENSO-neutral) స్థితికి చేరుకుంటుందని అంచనా. ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా ఎల్ నినో ప్రభావం మొదలవుతుందని వాతావరణ సంస్థలు చెబుతున్నాయి.

ఏజెన్సీలు ఏం చెబుతున్నాయి?

నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (NOAA) తాజా అంచనాల ప్రకారం, ఆగస్టు-అక్టోబర్, సెప్టెంబర్-నవంబర్ నాటికి ఎల్ నినో ఏర్పడటానికి 60 శాతం అవకాశాలు ఉన్నాయి. కొలంబియా యూనివర్సిటీకి చెందిన క్లైమేట్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (CCSR) నివేదిక ప్రకారం, ఫిబ్రవరి నెలాఖరు నాటికి భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ ప్రాంతంలో లా నినా పరిస్థితులు క్షీణిస్తున్నాయి. ఫిబ్రవరి-ఏప్రిల్ నాటికి లా నినా ఉండే అవకాశం కేవలం 4 శాతం మాత్రమేనని, 96 శాతం తటస్థ పరిస్థితులు ఉంటాయని అంచనా వేశారు. అయితే మే-జూలై నాటికి ఎల్ నినో ఏర్పడే అవకాశాలు 58 శాతం నుంచి 61 శాతం వరకు పెరుగుతాయని ఇంటర్నేషనల్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ క్లైమేట్ అండ్ సొసైటీ (IRI) పేర్కొంది.

ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) కూడా ఫిబ్రవరి 20న విడుదల చేసిన గ్లోబల్ సీజనల్ అప్‌డేట్‌లో ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. మార్చి-మే (MAM) కాలంలో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉష్ణోగ్రతలు మారి, ఎల్ నినో వైపు అడుగులు పడతాయని తెలిపింది. ఎల్ నినో ఏర్పడిన సంవత్సరాల్లో భారతదేశంలో సాధారణంగా రుతుపవనాలు (Monsoon) బలహీనపడటం, ఎండలు మండిపోవడం జరుగుతుంది.

భారతీయ రుతుపవనాలు - వ్యవసాయంపై తీవ్ర ప్రభావం

జాతీయ వాతావరణ సంస్థ 'స్కైమెట్' (Skymet) మొదటగా ఈ ఎల్ నినో ముప్పును పసిగట్టింది. వాతావరణ నమూనాలు జూన్-సెప్టెంబర్ మధ్య కాలంలో వర్షపాతాన్ని భారీగా తగ్గించే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నాయి. గతంలో 2014, 2018, 2023 సంవత్సరాల్లో ఎల్ నినో ప్రభావం కారణంగా రుతుపవనాల్లో తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడి వ్యవసాయ రంగం కుదేలైంది.

జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో వర్షాలు ముఖ్యం. కానీ ఎల్ నినో కారణంగా ఈ నెలల్లో కరువు పరిస్థితులు నెలకొనే ప్రమాదం ఉంది. వర్షాభావం వల్ల దేశంలో వ్యవసాయ దిగుబడులు తగ్గి 'గ్లోబల్ వాటర్ బ్యాంక్రప్ట్సీ' (Global Water Bankruptcy), తద్వారా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం (Food Inflation) పెరిగే అవకాశం ఉంది.

రాష్ట్రాల వారీగా ముప్పు

అధిక ముప్పు ఉన్న ప్రాంతాలు: మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ (మాన్‌సూన్ కోర్ జోన్) రాష్ట్రాల్లో 15-20 శాతం వర్షపాతం తగ్గినా సోయాబీన్, పప్పుధాన్యాల సాగుపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. మహారాష్ట్ర (విదర్భ, మరాఠ్వాడా), రాజస్థాన్, గుజరాత్ వంటి ప్రాంతాల్లో తీవ్ర కరువు, నీటి ఎద్దడి ఏర్పడవచ్చు.

మితమైన ముప్పు: ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ రాష్ట్రాల్లో నదీ వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల వల్ల పంటలు దెబ్బతింటాయి. పంజాబ్, హర్యానాలో వర్షాలు లేకుంటే భూగర్భ జలాల వాడకం పెరిగి రైతులపై ఆర్థిక భారం పెరుగుతుంది.

కొంత మెరుగైన ప్రాంతాలు: ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లో ఎల్ నినో ప్రభావం కాస్త తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఈశాన్య రుతుపవనాలు తమిళనాడుకు కొంత ఊరటనిస్తాయి.

పంటల వారీగా ప్రభావం

నీరు ఎక్కువగా అవసరమయ్యే వరి పంట నాట్లు ఆలస్యం అవ్వొచ్చు. వరి దిగుబడి తగ్గి ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. మధ్య భారతదేశంలో వర్షాల్లేక దిగుబడి తగ్గుతుంది. ఇది వంటనూనెల ధరల పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది. వాయువ్య ప్రాంతాల్లో వేడి వాతావరణం వల్ల తెల్లదోమ వంటి తెగుళ్ల బెడద పెరుగుతుంది. తీవ్రమైన వడగాల్పుల వల్ల మామిడి, ఇతర కూరగాయల పూత, పిందె రాలిపోయి తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుంది.

తెలంగాణలో 'స్ప్లిట్ సమ్మర్' (Split Summer) టెన్షన్!

2026లో తెలంగాణలో ఎల్ నినో కారణంగా రెండు విభిన్న వాతావరణ దశలు (Split Summer) కనిపిస్తాయని లోకల్ వాతావరణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

దశ 1 (ఫిబ్రవరి చివరి నుండి ఏప్రిల్ వరకు): ఈ సమయంలో అకాల వర్షాలు పడే అవకాశం ఉంది. ఎండల తీవ్రత కొంత సాధారణంగానే ఉంటుంది.
దశ 2 (మే నుండి జూన్ తొలినాళ్ల వరకు): ఎల్ నినో బలపడేకొద్దీ రాష్ట్రం తీవ్రమైన పొడి వాతావరణంలోకి వెళుతుంది. 2023 నాటి రికార్డు స్థాయి వడగాల్పులు (Massive Heatwaves) పునరావృతం కావచ్చు.

ఫిబ్రవరి నెలలోనే హైదరాబాద్‌లో ఉష్ణోగ్రతలు 36°C నుంచి 39°C కు చేరుకోవడం ఎల్ నినో ప్రారంభానికి సంకేతమని ఐఎండీ (IMD) చెబుతోంది.

హైదరాబాద్ నీటి కష్టాలు: వేసవి ద్వితీయార్థంలో తీవ్రమైన ఎండల వల్ల జలాశయాల్లో నీరు ఆవిరైపోయి హైదరాబాద్ తాగునీటి సరఫరాపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతుంది. కూకట్‌పల్లి, కాప్రా లాంటి ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికే భూగర్భ జలాలు పడిపోతుండటం కలవరపెడుతోంది.

తెలంగాణ జలాశయాల పరిస్థితి

ప్రస్తుతం (ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి) రాష్ట్రంలోని 87 ప్రధాన జలాశయాల్లో 53.5 శాతం మేర నీరు నిల్వ ఉంది. ఎల్ నినో వల్ల వర్షాలు కురవకుంటే ఈ నిల్వలు ఏమాత్రం సరిపోవు.

నాగార్జున సాగర్: ప్రస్తుతం 121.22 టీఎంసీల నీరు ఉంది (మొత్తం సామర్థ్యం 312 టీఎంసీలలో ఇది 38.8 శాతం మాత్రమే). గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది 22 టీఎంసీలు తక్కువ.
శ్రీశైలం: 58.59 టీఎంసీల (27 శాతం) నీరు ఉంది.
శ్రీపాద ఎల్లంపల్లి: 11.56 టీఎంసీల (57 శాతం) నిల్వ ఉంది.
సింగూరు: 13.72 టీఎంసీలు (45 శాతం) ఉంది.

వానాకాలం సరైన సమయానికి రాకపోతే, హైదరాబాద్‌కు తాగునీరు అందించడానికి "డెడ్ స్టోరేజ్" (Dead Storage) నుంచి నీటిని పంప్ చేయాల్సిన దుస్థితి వస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు - మరమ్మతులు, సవాళ్లు

సాధారణంగా కరవు వస్తే ఆదుకోవాల్సిన కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు (Kaleshwaram Lift Irrigation Project) ప్రస్తుతం తీవ్రమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. 2023 చివరిలో మేడిగడ్డ, అన్నారం, సుందిళ్ల బ్యారేజీలకు పగుళ్లు రావడం, పిల్లర్లు కుంగిపోవడంతో ప్రస్తుతం నేషనల్ డ్యామ్ సేఫ్టీ అథారిటీ (NDSA) పర్యవేక్షణలో మరమ్మతులు జరుగుతున్నాయి.

ప్రస్తుత పరిస్థితి ఎందుకు ప్రమాదకరం?

పంపింగ్ కష్టాలు: మరమ్మతులు జరుగుతున్నందున బ్యారేజీలు పూర్తి స్థాయిలో నీటిని నిల్వ చేసుకోలేవు. వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో గోదావరిలో నీటి ప్రవాహం తగ్గితే, పైకి (మల్లన్న సాగర్ కు) నీటిని లిఫ్ట్ చేయడం అసాధ్యంగా మారుతుంది.

మల్లన్న సాగర్‌లో ప్రస్తుతం 21 టీఎంసీల (మొత్తం 50 టీఎంసీలు) నీరు ఉంది. కొండపోచమ్మ సాగర్‌లో 8.5 టీఎంసీలు, మిడ్ మానేరులో 17.5 టీఎంసీలు ఉన్నాయి. మేడిగడ్డ (16.17 TMC సామర్థ్యం) వద్ద నీటిని నిల్వ చేసే పరిస్థితి లేకపోవడం ప్రాజెక్టు సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తోంది.

యుద్ధప్రాతిపదికన పనులు: ఎలాగైనా జూన్ నాటికి బ్యారేజీ మరమ్మతులు పూర్తి చేయాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఒకవేళ వర్షాలు పడకపోతే, ఉన్న కొద్దిపాటి నీటినైనా లిఫ్ట్ చేయాలంటే ఈ ప్రాజెక్టు బాగుండాలి. రాజకీయంగానూ, హైదరాబాద్ నగర తాగునీటి అవసరాల దృష్ట్యా ఇది ప్రభుత్వానికి చాలెంజింగ్ అనే చెప్పుకోవాలి.

2026 ద్వితీయార్థంలో రాబోతున్న ఎల్ నినో కేవలం ఒక వాతావరణ మార్పు మాత్రమే కాదు.. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థ, వ్యవసాయం, ద్రవ్యోల్బణం, సామాన్యుల జీవితాలపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపే ఒక విపత్తు. ఏప్రిల్ నాటికి ఐఎండీ (IMD) పూర్తి స్థాయి అంచనాలను విడుదల చేయనుంది. అప్పటిదాకా వాతావరణ మార్పులపై దృష్టి పెట్టి, నీటి వినియోగాన్ని పొదుపుగా వాడుకోవడం అందరి బాధ్యత.