Special Parliament Session | ఏప్రిల్ 16 నుంచి 18 వరకు పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాలు.. లోక్‌సభ స్థానాలు 816కు పెంపు, మహిళలకు 273 సీట్లు..!

మహిళా రిజర్వేషన్ల కోసం కేంద్రం కీలక అడుగు

Special Parliament Session | త్రినేత్ర.న్యూస్ : మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం అమలును వేగవంతం చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచలన నిర్ణయానికి సిద్ధమైనట్లు తెలుస్తోంది. ఇందుకు సంబంధించి ఏప్రిల్ 16 నుంచి 18 వరకు పార్లమెంటు ప్రత్యేక సమావేశాలను (Special Parliament session) నిర్వహించే యోచనలో మోదీ సర్కార్ ఉన్నట్లు అధికారిక వర్గాల సమాచారం. గురువారంతో ముగియాల్సిన బడ్జెట్ సమావేశాలను నిరవధికంగా వాయిదా వేయకుండా (sine die), ఒక నిర్దిష్ట తేదీన మళ్లీ సమావేశమయ్యేలా స్పీకర్ ప్రకటన చేసే అవకాశం ఉంది. రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికలను దృష్టిలో ఉంచుకుని కేంద్రం ఈ వేగవంతమైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటోంది.

ప్రత్యేక సమావేశాల్లోని కీలక ప్రతిపాదనలు ఇవే

ఈ ప్రత్యేక సమావేశాల్లో లోక్‌సభ సీట్ల పెంపు, మహిళా కోటా అమలుపై ప్రధానంగా చర్చించనున్నారు.

లోక్‌సభ స్థానాల పెంపు: ప్రస్తుతం పార్లమెంట్‌లో ఉన్న 543 లోక్‌సభ స్థానాలను ఏకంగా 816కు పెంచాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తోంది. అంటే దాదాపు 50 శాతం సీట్లు అదనంగా పెరగనున్నాయి.

మహిళా రిజర్వేషన్ (33%): పెంచిన 816 లోక్‌సభ సీట్లలో 273 స్థానాలను ప్రత్యేకంగా మహిళల కోసమే కేటాయిస్తారు.

నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation): కొత్త జనాభా లెక్కల (2027 సెన్సస్) కోసం ఎదురుచూడకుండా, 2011 జనాభా లెక్కల (2011 Census) ఆధారంగానే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. దీనివల్ల చట్టం త్వరగా అమల్లోకి వస్తుంది.

వర్టికల్ రిజర్వేషన్: ఎస్సీ, ఎస్టీలకు కేటాయించిన సీట్లలో కూడా 33 శాతం మహిళలకు అంతర్గతంగా (Vertical basis) రిజర్వ్ చేస్తారు.

అమలు గడువు: ఈ మార్పులు పార్లమెంట్ ఆమోదం పొందితే, మార్చి 31, 2029 నాటికి అమల్లోకి వస్తాయి. తద్వారా తదుపరి సార్వత్రిక ఎన్నికలతో పాటు ఒడిశా, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, సిక్కిం, ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మహిళా కోటా అమలవుతుంది. రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల్లోనూ ఇదే దామాషా పద్ధతిలో సీట్ల సంఖ్యను పెంచుతారు.

చట్టసభల్లో ప్రభుత్వ వ్యూహం

ఈ భారీ మార్పులను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం రెండు వేర్వేరు బిల్లులను సభలో ప్రవేశపెట్టనుంది:

రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు: నారీ శక్తి వందన్ అధినియం (మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం)తో పాటు ఆర్టికల్ 81, 170 లను సవరించి సీట్ల పెంపునకు మార్గం సుగమం చేస్తారు.

సాధారణ బిల్లు: డీలిమిటేషన్ చట్టాన్ని (Delimitation Act) సవరించి నియోజకవర్గాల భౌగోళిక సరిహద్దులను మార్చడానికి ఈ బిల్లును ప్రవేశపెడతారు.

విపక్షాల ఆందోళన

లోక్‌సభ సీట్లను 50 శాతం పెంచాలన్న ప్రతిపాదనపై విపక్షాలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. దీనివల్ల జనాభా నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు, అలాగే ఈశాన్య, పశ్చిమ రాష్ట్రాలకు లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం పరంగా తీవ్ర నష్టం జరుగుతుందని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది. ఈ అంశంపై అఖిలపక్ష సమావేశం ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. ఎన్డీయే ప్రభుత్వానికి లోక్‌సభలో మెజారిటీ ఉన్నప్పటికీ, రాజ్యాంగ సవరణకు మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అవసరం. కాబట్టి కాంగ్రెస్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ వంటి విపక్షాలతో కేంద్రం ఏకాభిప్రాయం సాధించాల్సి ఉంది.