గోదావరి నీటిపై ఏపీ ‘మాస్టర్ మైండ్’.. రేవంత్ సర్కార్ చావో రేవో!

                                 'బోర్డు' రాజకీయం రిపీట్.. గోదావరి జలాలపై మళ్లీ సమరభేరి!

హైదరాబాద్ వేదికగా ఈ నెల ఆగస్టు 18న జరగనున్న గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు (GRMB) 18వ సమావేశం  రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య పాత జల వివాదాలకు మళ్లీ కొత్త రంగులద్దేలా కనిపిస్తోంది. కేంద్ర జల సంఘం (CWC) పరిశీలన పూర్తి చేసుకుని సాంకేతికంగా ఆమోదం పొందిన కాళేశ్వరం, సీతారామ ఎత్తిపోతలు, సమ్మక్క బ్యారేజ్ సహా 7 కీలక ప్రాజెక్టుల అనుమతులను పునఃసమీక్షించాలంటూ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బోర్డు వద్ద ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేయడమే ఈ తాజా రాజకీయ నిప్పుకు ఆజ్యమైంది. ఒకవైపు ప్రతిపక్షాల విమర్శల దాడి, మరోవైపు ప్రభుత్వ సమర్థనల మధ్య ఈ నదీ జలాల పంచాయతీ ఒక ఆసక్తికరమైన రాజకీయ సమీకరణగా మారింది.

అజెండా అంశాలు: సాంకేతిక ప్రక్రియల ముసుగులో వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి!

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గోదావరి బోర్డు అజెండాలో ప్రతిపాదించిన 18.3.1, 18.3.6, 18.3.11 అంశాల ద్వారా తెలంగాణ ప్రాజెక్టులకు గతంలో ఇచ్చిన అనుమతులను రీ-ఓపెన్ చేయాలని కోరుతోంది. అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల్లో పొరుగు రాష్ట్రాలు తమ వాదనలను బలంగా వినిపించడానికి నిబంధనల పరిధిలో ఇటువంటి నివేదికలు ఇవ్వడం కొత్తేమీ కాకపోయినా, ఈసారి టైమింగ్ మాత్రం పొలిటికల్‌గా అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. చట్టపరంగా ఆమోదం పొందిన క్లియరెన్సులను సైతం రీ-రివ్యూ పేరిట అజెండాలోకి చేర్చడం వెనుక అమరావతి ఒక 'ప్రెజర్ గేమ్' ప్లే చేస్తోందనేది తటస్థ నిపుణుల అభిప్రాయం.

ప్రతిపక్షాల సెంటిమెంట్ అస్త్రం: 'అజెండా మార్చకపోతే జలసౌధ ముట్టడి!'

ఈ పరిణామాన్ని ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ అత్యంత వేగంగా తమ వైపు తిప్పుకునే ప్రయత్నం ప్రారంభించింది. కేసీఆర్ హయాంలో సాధించిన 383 టీఎంసీల గోదావరి అనుమతులను సమీక్షించే పరిస్థితి రావడం రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వ ఉదాసీనతేనని బీఆర్ఎస్ నేత, మాజీ మంత్రి తన్నీరు హరీశ్ రావు ఘాటుగా విమర్శించారు. తెలంగాణ భవన్‌లో జరిగిన మీడియా సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడుతూ:

తెలంగాణ నీటి హక్కులను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తాకట్టు పెడుతోంది. గతంలో పర్యవేక్షణ ఆమోదం సాధించిన ప్రాజెక్టులపై ఏపీ సమీక్ష కోరుతుంటే ఈ ప్రభుత్వం ఎందుకు మౌనంగా ఉంది? అజెండా నుంచి వివాదాస్పద అంశాలను ఉపసంహరించుకోకపోతే ఆగస్టు 18న జరిగే జీఆర్‌ఎంబీ సమావేశాన్ని తెలంగాణ ప్రభుత్వం పూర్తిగా బహిష్కరించాలి. లేని పక్షంలో వేలాది మంది రైతులతో కలిసి హైదరాబాద్‌లోని 'జలసౌధ'ను ముట్టడిస్తాం."

తన్నీరు హరీశ్ రావు, బీఆర్ఎస్ నేత

సర్కార్ వ్యూహం: లేఖల రాజకీయమా? లేక సాంకేతిక ధీమానా?

మరోవైపు, ప్రతిపక్షాల దాడితో డిఫెన్స్‌లో పడకుండా ఉండేందుకు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కూడా తనదైన శైలిలో అడుగులు వేసింది. బీఆర్ఎస్ విమర్శలను ఖండిస్తూ, బోర్డు అజెండాపై ఇప్పటికే తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ జీఆర్‌ఎంబీకి అధికారికంగా అభ్యంతర లేఖ రాసిన విషయాన్ని నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు. ఆయన మాట్లాడుతూ:

ఏపీ ప్రభుత్వం ఇటువంటి నిబంధనలకు విరుద్ధమైన అభ్యంతరాలు లేవనెత్తడం కొత్తేమీ కాదు. తెలంగాణ ప్రాజెక్టుల అనుమతులు, నీటి హక్కుల విషయంలో రాజీపడే ప్రశ్నే లేదు. బోర్డు వేదికగా ఏపీ లేవనెత్తే ప్రతి అంశానికి చట్టపరంగా, సాంకేతికంగా గట్టి కౌంటర్ ఇవ్వడానికి మా నీటిపారుదల శాఖ పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉంది. బీఆర్ఎస్ నేతలు ప్రజలను మభ్యపెట్టడానికి డ్రామాలు ఆడుతున్నారు."

ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి

జల సమరంలో ఎవరికి లాభం?

తెలంగాణ రాజకీయాల్లో నీటి వివాదాలనేవి ఎప్పుడూ అత్యంత పవర్‌ఫుల్ 'పొలిటికల్ ఫ్యూయల్'గా పనిచేస్తుంటాయి.

బీఆర్ఎస్ వ్యూహం: రాబోయే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నాటికి ప్రాంతీయ ఆత్మగౌరవాన్ని, జల హక్కుల సెంటిమెంట్‌ను రీ-లాంచ్ చేయడానికి ఈ వివాదాన్ని ఒక బలమైన వేదికగా ఉపయోగించుకుంటోంది.

కాంగ్రెస్ వ్యూహం: అనవసరంగా భావోద్వేగాలను రగల్చకుండా, పక్కా టెక్నికల్ డాక్యుమెంటేషన్‌తో ఏపీ ప్రతిపాదనలను తిప్పికొట్టి, పాలనాపరమైన పరిణతిని నిరూపించుకోవాలని భావిస్తోంది.

బోర్డు వేదికగా తేలాల్సిందేంటి?

బోర్డు భేటీకి కేవలం కొద్దిరోజుల సమయం మాత్రమే ఉన్న నేపథ్యంలో, ఆగస్టు 18 నాటి సమావేశం సజావుగా సాగుతుందా లేదా ప్రతిపక్షాల బహిష్కరణ/నిరసనలతో పొలిటికల్ సెంటర్ పాయింట్‌గా మారుతుందా అన్నది చూడాలి. అంతర్రాష్ట్ర వివాదాల్లో కేవలం లేఖల యుద్ధాలకే పరిమితం కాకుండా, బోర్డు సమావేశంలో ప్రాజెక్టుల అనుమతులను కాపాడుకోవడంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఎంతవరకు సఫలమవుతుందనే దానిపైనే రాబోయే రోజుల్లో నీటి రాజకీయం ఆధారపడి ఉంటుంది.