ISKCON vs Puri Temple | ఇస్కాన్ వర్సెస్ పూరీ శ్రీమందిరం: విదేశాల్లో జగన్నాథుని రథయాత్ర తేదీలపై ఎందుకీ వివాదం?

ISKCON vs Puri Temple | త్రినేత్ర.న్యూస్ : పూరీ జగన్నాథుని రథయాత్ర తేదీల విషయంలో ఇస్కాన్ (ISKCON), పూరీ శ్రీమందిర పాలక మండలి మధ్య వివాదం ముదురుతోంది. విదేశాల్లో ఇష్టమొచ్చిన తేదీల్లో రథయాత్ర, స్నాన యాత్రలు నిర్వహించడం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కోట్లాది మంది భక్తుల మనోభావాలు దెబ్బతింటున్నాయని పూరీ రాజు, టెంపుల్ మేనేజింగ్ కమిటీ చైర్మన్ గజపతి మహారాజ దివ్యసింగ దేవ్ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.

సంప్రదాయం ఏమంటోంది?

శాస్త్రాలు, స్కంద పురాణం ప్రకారం జగన్నాథుని స్నాన యాత్ర 'జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి' రోజున, అలాగే తొమ్మిది రోజుల పాటు సాగే రథయాత్ర 'ఆషాఢ శుక్ల పక్ష ద్వితీయ' రోజున మాత్రమే జరగాలి. వేడుకల విధానంలో (manner of celebration) మార్పులున్నా పర్వాలేదు కానీ.. పవిత్రమైన తారీఖులను (tithi) మార్చడం ఏమాత్రం ఆమోదయోగ్యం కాదని పూరీ రాజు స్పష్టం చేశారు. ఈ మేరకు అక్టోబర్ 2025లో తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని పునఃసమీక్షించుకోవాలని జూలై 4, 2026న ఇస్కాన్ గవర్నింగ్ బాడీ కమిషన్ (GBC) చైర్మన్‌కు ఆయన లేఖ రాశారు.

ఇస్కాన్ (ISKCON) వాదన ఇదే..

అయితే, పూరీ రాజు చేసిన ఈ విజ్ఞప్తిని ఇస్కాన్ సున్నితంగా తిరస్కరించింది. విదేశాల్లో (ముఖ్యంగా రష్యా లాంటి దేశాల్లో) కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులు, పర్మిషన్లు (government regulations), లోకల్ కల్చర్ దృష్ట్యా కచ్చితమైన తేదీల్లో యాత్రలు చేయడం ప్రాక్టికల్‌గా సాధ్యం కాదని ఇస్కాన్ పేర్కొంది. అంతేకాకుండా, ఈ విషయంపై ఇక ఎలాంటి చర్చలు జరపబోమని.. తమ నిర్ణయానికే కట్టుబడి ఉంటామని జూలై 7న పంపిన రిప్లైలో GBC చైర్మన్ మధుసేవిత దాస ప్రభు తేల్చిచెప్పారు. వీకెండ్స్‌లో యాత్రలు నిర్వహించడం వల్ల ఎక్కువ మంది ప్రజలు పాల్గొనే అవకాశం ఉంటుందని వారు భావిస్తున్నారు.

రంగంలోకి కేంద్ర ప్రభుత్వం?

ఇస్కాన్ వైఖరితో నిరాశ చెందిన పూరీ రాజు.. ఇక డైరెక్ట్‌గా కేంద్ర ప్రభుత్వ జోక్యాన్ని కోరారు. ఆయన రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము, ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీలకు లేఖలు రాస్తూ.. విదేశాల్లో ఈ యాత్రలను ఆపేలా చర్యలు తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని మాయాపూర్‌లో ఇస్కాన్ హెడ్‌క్వార్టర్స్ ఉన్నందున సువేందు అధికారి ప్రభుత్వంతో ఈ విషయంపై మాట్లాడాలని కూడా కేంద్రానికి ఆయన సూచించారు.

రథయాత్ర ముగిసిన తర్వాత (జూలై 27 తర్వాత) టెంపుల్ కమిటీకి చెందిన ఒక హై-లెవల్ డెలిగేషన్ ఢిల్లీకి వెళ్లి రాష్ట్రపతి, ప్రధానితో పాటు ఇతర కేంద్ర మంత్రులను కలవనుంది. ఆస్ట్రేలియాలోని ప్రవాస ఒడిశా భక్తులు సైతం ఇస్కాన్ అధికారులకు పిటిషన్ సమర్పించి స్నాన యాత్రపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ఈ ఏడాది పూరీ రథయాత్ర షెడ్యూల్

ఈ ఏడాది జగన్నాథ రథయాత్ర జూలై 16, 2026న (గురువారం) ఘనంగా ప్రారంభం కానుంది.

జూలై 16: ప్రధాన రథయాత్ర (Main Rath Yatra).

జూలై 20: హేరా పంచమి (Hera Panchami).

జూలై 24: బహుదా యాత్ర (Bahuda Yatra - తిరుగు ప్రయాణం).

జూలై 25: సునా బేష (Suna Besha).

జూలై 27: నీలాద్రి బిజే (Niladri Bije) ముగింపు వేడుకలు.