Mahatma Gandhi Gram Swaraj | బడ్జెట్ 2026: ‘మహాత్మా గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్’ పథకం.. జలమార్గాలు, మౌలిక వసతులకు భారీ ఊతం

Mahatma Gandhi Gram Swaraj | కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తన బడ్జెట్ ప్రసంగంలో గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక రంగ సంస్కరణలపై కీలక ప్రకటనలు చేశారు. ఖాదీ, చేనేత రంగాలకు చేయూతనివ్వడంతో పాటు, రవాణా రంగానికి కొత్త దిశానిర్దేశం చేశారు.

మహాత్మా గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్ ఇనిషియేటివ్ (Mahatma Gandhi Gram Swaraj Initiative)

గ్రామీణ చేతివృత్తులను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రభుత్వం 'మహాత్మా గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్' పథకాన్ని ప్రకటించింది. ఖాదీ, చేనేత, హస్తకళల (Handicrafts) రంగాలను బలోపేతం చేయడమే ఈ పథకం లక్ష్యంగా నిర్మలా సీతారామన్ స్పష్టం చేశారు.

గ్లోబల్ మార్కెటింగ్: ఈ ఉత్పత్తులను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు అనుసంధానించడం, వాటికి 'బ్రాండింగ్' (Branding) మద్దతును అందించడం.

ప్రయోజనాలు: యువతకు శిక్షణ, స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్, నాణ్యతా ప్రమాణాలను సరళీకృతం చేస్తారు. ఇది చేనేత కార్మికులకు, 'ఒక జిల్లా ఒక ఉత్పత్తి' (ODOP) కార్యక్రమానికి ఎంతో మేలు చేస్తుందని మంత్రి తెలిపారు.

రికార్డు స్థాయిలో మూలధన వ్యయం (Capex)

మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో ప్రభుత్వం దూకుడు పెంచింది.

నిధులు: FY27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి మూలధన వ్యయాన్ని రూ. 12.2 లక్షల కోట్లుగా నిర్ణయించారు. ఇది దేశ చరిత్రలోనే అత్యధికం.

కొత్త జలమార్గాలు: పర్యావరణ అనుకూల రవాణాను ప్రోత్సహించేందుకు, వచ్చే ఐదేళ్లలో దేశవ్యాప్తంగా 20 కొత్త జలమార్గాలను (Waterways) అందుబాటులోకి తేనున్నారు.

ఒడిశాకు ప్రాధాన్యం: ఒడిశాలోని ఖనిజ సంపద ఉన్న ప్రాంతాలను జలమార్గాల ద్వారా అనుసంధానించనున్నారు.

శిక్షణ: జల రవాణా వ్యవస్థ నిర్వహణ కోసం యువతకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ప్రత్యేక శిక్షణా సంస్థలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

ఆస్తుల రీసైక్లింగ్: ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల (PSU) రియల్ ఎస్టేట్ ఆస్తులను 'స్పెషల్ REITs' ద్వారా రీసైకిల్ చేసి నిధులు సమకూర్చుకోనున్నారు.

కొత్త సరుకు రవాణా కారిడార్ (New Freight Corridor)

తూర్పు, పడమర ప్రాంతాలను కలుపుతూ భారీ రవాణా ప్రాజెక్టును ప్రకటించారు. తూర్పున ఉన్న డంకుని (Dangkuni) నుండి పడమరన ఉన్న సూరత్ (Surat) వరకు కొత్త 'డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్'ను నిర్మించనున్నారు.

ఆర్థిక రంగం, బాండ్ మార్కెట్ సంస్కరణలు

PFC & REC: పవర్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (PFC), రూరల్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కార్పొరేషన్ (REC)లను పునర్వ్యవస్థీకరించనున్నారు (Restructuring).

కార్పొరేట్ బాండ్లు: కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ కోసం 'మార్కెట్ మేకింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్'ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. రూ.1000 కోట్ల కంటే ఎక్కువ బాండ్ల జారీకి రూ.100 కోట్ల ప్రోత్సాహకాన్ని ప్రకటించారు.

పెట్టుబడులు: విదేశాల్లో నివసిస్తున్న వ్యక్తులు (Individual residents living outside India) భారతీయ ఈక్విటీలలో పెట్టుబడి పెట్టేందుకు అనుమతినిచ్చారు.

రేర్ ఎర్త్ మాగ్నెట్స్ (Rare Earth Magnets)

2025లో ప్రవేశపెట్టిన 'రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్స్' పథకానికి మద్దతును మరింత విస్తరించనున్నట్లు మంత్రి తెలిపారు. ఇది ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల రంగానికి కీలకమైనది.