మూత్రంతో ఎరువు : లాభాలపంట పండిస్తున్న కొత్త వ్యవసాయం

Human Urine as a Natural Alternative to Chemical Fertilizers

మానవ మూత్రం రీసైక్లింగ్​తో పంటలకు ఆరోగ్యకరమైన ఎరువు : అమెరికా శాస్త్రవేత్తల ఘనత

• మూత్రంలో సమృద్ధిగా పంట పోషకాలు
• అమెరికా రిచ్​ ఎర్త్​ ఇన్సిట్యూట్​ పరిశోధనా ఫలితం
• ప్రాచీన కాలంలో మూత్ర ఎరువులు వాడిన చైనా, రోమ్​
• పైలట్​ కార్యక్రమాలను ప్రారంభించిన పలు దేశాలు

(త్రినేత్ర అగ్రికల్చర్​ డెస్క్​)

రసాయన ఎరువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్న ఈ సమయంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తలు ప్రత్యామ్నాయాల కోసం వెతుకుతున్నారు. ఆ శోధనల్లో ముందుకు వచ్చిన ఆశ్చర్యకరమైన పరిష్కారం—పీసైక్లింగ్, అంటే మనిషి మూత్రాన్ని శుభ్రపరచి పంటలకు ఎరువుగా వినియోగించడం. అమెరికాలోని వెర్మాంట్ రాష్ట్రంలో ఉన్న రిచ్ ఎర్త్ ఇనిస్టిట్యూట్ (REI) ఈ ఉద్యమానికి కేంద్రబిందువుగా మారింది. అక్కడ ప్రజలు సంవత్సరానికి వేల గ్యాలన్ల మూత్రాన్ని దానం చేస్తారు; REI టీమ్ దాన్ని పాశ్చరైజ్ (అందులోని క్రిములను, మలినాలను నిర్మూలించి శుభ్రపరచడం)చేసి రైతులకు ద్రవరూప ఎరువుగా అందిస్తుంది. ముఖ్యంగా—ఒక్కరి మూత్రంలోనే ఒక ఏడాది ఆహారం పండించేంత పోషకాలు ఉంటాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ఈ పరిశోధన వ్యవసాయరంగ భవిష్యత్తును మార్చగలదని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

ప్రాచీనకాలంలో చైనీయులు, రోమన్​లు వ్యవసాయానికి మూత్రాన్ని వాడినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. వ్యవసాయంలో మూత్రం వినియోగించడం వల్ల పంటల దిగుబడి రెండింతలకు పైగా పెరుగుతుందని, సారంలేని భూముల్లో కూడా హెచ్చు దిగుబడులను ఇస్తుందని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు.

యూరిన్‌లో సమృద్ధిగా నైట్రోజన్–ఫాస్ఫరస్: పంటలకు సహజ బలవర్థకాలు

మానవ వ్యర్థాల్లోని మొత్తం నైట్రోజన్‌లో 80–85 శాతం, ఫాస్ఫరస్‌లో 66శాతం ఒక మూత్రంలోనే ఉంటుంది. ఇది పంటలు పూర్తిగా ఎదగడానికి అత్యవసరమైన పోషక సమ్మేళనం. పెద్దవారు ఏడాదికి ఉత్పత్తి చేసే 100–150 గ్యాలన్ల యూరిన్‌లో సుమారు 9 పౌండ్ల నైట్రోజన్, 0.8 పౌండ్ల ఫాస్ఫరస్ లభిస్తుంది—ఇంత పోషక విలువతో రోజూ ఒక బ్రెడ్‌కు సరిపడేంత గోధుమ పండించవచ్చు. జంతువుల పేడ మాదిరిగానే ఇది సహజ ఎరువు, అయితే దీనిలో వ్యాధికారకాలు తక్కువగా ఉండటం వల్ల యూరిన్‌ను శుభ్రపరచడం చాలా సులువు.

దీనికి విరుద్ధంగా, నేడు రైతులు ఉపయోగించే రసాయన నైట్రోజన్ ఎరువులు Haber–Bosch అనే అత్యంత శక్తివంతమైన ప్రక్రియ ద్వారా తయారవుతాయి. ఈ ప్రక్రియ వల్ల ప్రపంచ కార్బన్ ఉద్గారాల్లో దాదాపు 1శాతం వాటా పుడుతున్నాయి. ఫాస్ఫేట్ రాక్ కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా తగ్గిపోతున్న వనరు. యూరిన్‌ను రీసైకిల్ చేసి భూమికి తిరిగి అందించడం వల్ల ఈ అరుదైన సహజ వనరులను రక్షించడమే కాకుండా, రసాయన కాలుష్యాన్ని తగ్గించవచ్చు. అంతేకాదు, బచ్చలికూర వంటి పచ్చటి కూరలు, ఎండిపోయిన భూముల్లో కూడా యూరిన్ ఎరువు ప్రభావవంతమై దిగుబడి రెండింతలయ్యే అవకాశం ఉంటుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

పీసైక్లింగ్ వ్యవస్థ: మూత్రం నుంచి పంట వరకూ ..

వెర్మాంట్‌లో పీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ చాలా పద్ధతిగా నడుస్తుంది. ప్రజల నుండి సేకరించిన మూత్రాన్ని పెద్ద ట్యాంకుల్లో నిల్వ చేసి, 80°C వద్ద 90 సెకన్ల పాటు వేడి చేసి పాశ్చరైజ్ చేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ యూరిన్‌ను పూర్తిగా సురక్షితంగా మార్చి, పంటలకు నేరుగా వేయగలిగే ద్రవరూప ఎరువుగా మారుస్తుంది. రైతులు ఈ ఎరువుతో కూరగాయలు, గోధుమ వంటి పంటలను పండిస్తున్నారు. REI సర్వే ప్రకారం, యూరిన్ ఎరువు వినియోగించిన రైతులు భూమిపై  జీవవైవిధ్యాన్ని మెరుగుపర్చడంతో పాటు దిగుబడిలో స్పష్టమైన వృద్ధిని గమనించారు.

ప్రస్తుతం ఫ్రాన్స్, స్వీడన్, దక్షిణాఫ్రికా, నేపాల్ వంటి దేశాలు కూడా ఇలాంటి పైలట్ ప్రోగ్రామ్‌లు ప్రారంభించాయి. గోట్లాండ్ ఐల్యాండ్‌లో నీటివనరుల్లో నాచును తగ్గించేందుకు రీసైకిల్డ్​ యూరిన్​ను పరిష్కారంగా భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నీటిలోకి వెళ్లి కాలుష్యాన్ని పెంచే నైట్రోజన్–ఫాస్ఫరస్‌ను వ్యవసాయానికి మళ్లించడం రెండు రకాల ప్రయోజనం అందిస్తుంది. పరిశోధకులు చెబుతున్నట్లు,  నైట్రోజన్ నీటిలో ఉంటే నాచు పెరుగుతుంది, నేలలో ఉంటే పంటలు పెరుగుతాయి.

యూరిన్‌తో పెరిగే పంటల్లో మందుల అవశేషాలు ఉంటాయా? అనే సందేహం కూడా పరిశోధనలతో చాలా వరకూ నివృత్తయింది. REI నిర్వహించిన అధ్యయనాల్లో కూరగాయల కణాల్లో మందుల అవశేషాలు అత్యంత స్వల్ప స్థాయిలోనే ఉన్నట్లు తేలింది. అంటే, శుద్ధి చేసిన యూరిన్ పంటలకు సురక్షితమే అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.