Seaweed Farming | చేపలు లేవని బాధ లేదు.. సముద్రంలోనే కొత్త వ్యవసాయం: మత్స్యకారుల తలరాత మారుస్తున్న ‘సీవీడ్’ సాగు!

• వాతావరణ మార్పుల వల్ల చేపల వేట తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో, తీరప్రాంత మత్స్యకారులకు 'సీవీడ్' (సముద్రపు నాచు) సాగు ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ వనరుగా మారుతోంది.
• భూమి, మంచి నీరు, ఎరువులు అవసరం లేకుండా కేవలం 45 రోజుల్లో సముద్రపు నీటిలోనే ఈ పంట చేతికి వస్తుంది.
• మహారాష్ట్రలోని మాండ్వాతో పాటు తమిళనాడులోనూ రైతులు బాంబూ రాఫ్ట్స్ (Bamboo rafts) ద్వారా దీనిని సాగు చేస్తూ మంచి లాభాలు పొందుతున్నారు.
• కాస్మెటిక్స్, మందులు, ఫెర్టిలైజర్స్ తయారీలో దీనికి భారీ డిమాండ్ ఉండటంతో ఇది మత్స్యకారుల కుటుంబాలకు ఆర్థిక భరోసా ఇస్తోంది.

Seaweed Farming | త్రినేత్ర.న్యూస్ : వాతావరణ మార్పులు (Climate change), క్రమంగా పడిపోతున్న చేపల ఉత్పత్తి.. భారతీయ తీరప్రాంతాల్లోని మత్స్యకారుల (Fishermen) జీవనోపాధిని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో వారికి అండగా నిలుస్తోంది 'సీవీడ్' (Seaweed - సముద్రపు నాచు) సాగు. వ్యవసాయ భూమి (Farmland), మంచినీరు (Freshwater) ఏమాత్రం అవసరం లేకుండా, నేరుగా సముద్రంలోనే పండించే ఈ పంట.. తీరప్రాంత కుటుంబాలకు అదనపు ఆదాయాన్ని (Extra income) ఇస్తూ కొత్త ఆశలు రేకెత్తిస్తోంది. ప్రస్తుతం మహారాష్ట్రలోని అలీబాగ్ సమీపంలో ఉన్న మాండ్వా తీరంలో ఈ సరికొత్త వ్యవసాయం ఊపందుకుంది.

తరతరాలుగా ఇక్కడి కోలి మత్స్యకార కుటుంబాలు అరేబియా సముద్రంలో చేపలు, పీతలు పట్టుకుంటూ జీవించేవి. కానీ ఇప్పుడు జెట్టీల (Jetty) దగ్గర సముద్రపు నీటిలో తేలియాడే వెదురు తెప్పల (Bamboo rafts) పై సీవీడ్ సాగు చేస్తున్నారు. నీటి లోపల సుమారు 45 రోజుల పాటు పెరిగిన తర్వాత.. వాటిని కోసి, ఎండబెట్టి కంపెనీలకు విక్రయిస్తున్నారు. వీటిని ప్రధానంగా ఎరువులు, కాస్మెటిక్స్, మందులు, ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

అసలు ఈ 'సీవీడ్' వ్యవసాయం ఎలా చేస్తారు?

పేరుకు వ్యవసాయమే అయినా, ఇది వినడానికి ఉన్నంత కష్టమేమీ కాదు.

రైతులు, మత్స్యకార కుటుంబాలు తక్కువ లోతు ఉన్న సముద్రపు నీటిలో తాళ్లు లేదా వెదురు తెప్పలను ఏర్పాటు చేస్తారు. చిన్న చిన్న సీవీడ్ ముక్కలను ఆ తాళ్లకు కడతారు. కొన్ని వారాల పాటు ఆ నాచు సముద్రంలోనే సహజంగా పెరుగుతుంది. అది పూర్తిగా పెరిగాక కోసి ఒడ్డుకు చేర్చి, ఎండబెట్టి అమ్ముతారు.

మాండ్వాలో ఏర్పాటు చేసిన మొదటి కమర్షియల్ సీవీడ్ ఫామ్‌లో 50 వెదురు తెప్పలు, 20 లాంగ్‌లైన్‌లను (Longlines) ఉపయోగించి కప్పాఫైకస్ అల్వారెజీ (Kappaphycus alvarezii) అనే ఎర్ర సముద్రపు నాచును సాగు చేస్తున్నారు. దీన్నుంచి ఫుడ్, కాస్మెటిక్స్, ఫార్మా రంగాల్లో ఉపయోగించే 'కరాగీనన్' (Carrageenan) అనే స్టెబిలైజింగ్ ఏజెంట్‌ను తయారు చేస్తారు.

ఆదాయం ఎలా ఉందంటే: ఈ పంట కేవలం 45 రోజుల్లో చేతికి వస్తుంది. చేపల వేట తగ్గడంతో సీవీడ్ సాగు వైపు మళ్లిన మహేష్ ధాకే అనే మత్స్యకారుడు.. తన మొత్తం ఆదాయం దాదాపు 30 శాతం పెరిగిందని తెలిపారు. తడి సీవీడ్‌కు కిలోకు రూ. 20 వరకు వస్తుండగా, ఎండబెట్టిన నాణ్యమైన సీవీడ్ కిలో రూ. 130 వరకు పలుకుతోంది.

రెగ్యులర్ ఫార్మింగ్ కంటే ఇది ఎందుకు బెటర్?

సాధారణ వ్యవసాయం చేయాలంటే భూమి, మంచినీరు, కరెంట్, ఎరువులు, కూలీలు.. ఇలా చాలా అవసరం. కానీ సీవీడ్‌కు ఇవేవీ అక్కర్లేదు.

దీనికి వ్యవసాయ భూమితో పనిలేదు. బోరుబావులు, కెనాల్స్ అవసరం లేదు. కెమికల్ ఫెర్టిలైజర్స్ (Chemical fertilisers) వాడాల్సిన పనే లేదు. భూమి లేని, స్థిరమైన ఆదాయం లేని తీరప్రాంత కుటుంబాలకు ఇది నిజంగా ఒక వరం. ఒక మాటలో చెప్పాలంటే, భూమిపై సాధ్యం కాని వ్యవసాయాన్ని సముద్రం (Ocean) అనే విశాలమైన స్థలంలో చేసుకునే వెసులుబాటు ఇది.

2023లో భారతదేశం ఏకంగా 72,385 టన్నుల సీవీడ్‌ను ఉత్పత్తి చేసింది. ఇది కేవలం పర్యావరణానికి మేలు చేయడమే కాదు.. భూమిపై, మంచినీటి వనరులపై ఎలాంటి భారం మోపకుండా ఉపయోగకరమైన ముడిసరుకును అందిస్తుంది.

మత్స్యకార కుటుంబాలకు ఇది ఎలా మేలు చేస్తుంది?

చేపల వేట అనేది ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. వాతావరణం బాగుంటే పడవ నిండా చేపలతో వస్తారు. వాతావరణం అనుకూలించకపోయినా, తుఫానులు వచ్చినా డీజిల్ ఖర్చు మాత్రమే మిగులుతుంది.. ఆదాయం ఉండదు.

కానీ సీవీడ్ వారి పరిస్థితిని మారుస్తోంది. మగవాళ్లు సముద్రంలో వేటకు వెళ్లినప్పటికీ, ఒడ్డున వారి పంట పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఈ పంటను ఇంటికి తెచ్చాక, ఇంట్లోని మహిళలు వాటిని ఎండబెట్టడం, ప్రాసెసింగ్ (Processing) చేయడం లాంటి పనుల్లో పాలుపంచుకోవచ్చు. దీనివల్ల ఇది కేవలం సముద్రంలోకి వెళ్లేవారికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, మొత్తం కుటుంబానికి ఉపాధి కల్పిస్తుంది.

తమిళనాడులోని రామనాథపురం లాంటి ప్రాంతాల్లో ICAR-CMFRI సహకారంతో మత్స్యకారులు సీవీడ్ పండిస్తూ ఏటా దాదాపు రూ. 96,000 వరకు అదనపు ఆదాయం పొందుతున్నట్లు అంచనా. ఈ అదనపు డబ్బు వారి పిల్లల స్కూల్ ఫీజులకు, అప్పులు తీర్చుకోవడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది.

వ్యవసాయంలో 'సీవీడ్' పాత్ర

సీవీడ్ కేవలం మత్స్యకారులకే కాదు, భూమిపై వ్యవసాయం చేసే రైతులకు కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

దీనిని ప్రాసెస్ చేసి వ్యవసాయంలో 'బయో-స్టిమ్యులెంట్స్' (Bio-stimulants) గా వాడుతారు. అంటే మొక్కలకు కావాల్సిన సప్లిమెంట్స్ అన్నమాట. వాతావరణంలో వేడిని తట్టుకోవడానికి, తక్కువ నీటితో మొక్కలు బలంగా పెరగడానికి దీనిని పంటలపై స్ప్రే చేస్తారు. గుజరాత్‌లోని CSIR-CSMCRI 'సాగరిక' (Sagarika) వంటి ప్రొడక్ట్స్‌ను డెవలప్ చేసింది. వీటి వాడకం వల్ల రైతులు క్రమంగా రసాయన ఎరువులపై ఆధారపడటం తగ్గించవచ్చు.

ఇండియా ఎందుకు ఫోకస్ చేస్తోంది?

మన దేశానికి సువిశాలమైన తీరప్రాంతం ఉన్నా, సీవీడ్ సాగును ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో వాడుకోవడం లేదు. అందుకే దీనిపై కేంద్ర ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. 'ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజన' (PMMSY) కింద దీనికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. NITI Aayog కూడా దీని మార్కెట్ విస్తరణపై ప్రత్యేక వ్యూహాన్ని రచిస్తోంది.

అయితే రైతులు మంచి లాభాలు పొందాలంటే సరైన విత్తనాలు (Seed), ట్రైనింగ్, ఇన్సూరెన్స్, కొనుగోలుదారులు, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు అవసరం. ఇవన్నీ సమకూరినప్పుడే ఇది ఒక ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టుగా కాకుండా నమ్మకమైన జీవనోపాధిగా మారుతుంది.

సీవీడ్ సాగు వాతావరణ మార్పులన్నింటినీ మాయం చేసే మ్యాజిక్ ట్రిక్ కాకపోవచ్చు. చేపల వేటను రీప్లేస్ చేయలేకపోవచ్చు. కానీ వాతావరణం, సముద్రం స్వభావం మారుతున్న ఈ కష్టకాలంలో.. తీరప్రాంత కుటుంబాలు బతకడానికి, అప్పుల పాలు కాకుండా నిలబడటానికి ఇదొక ప్రాక్టికల్ సొల్యూషన్ (Practical solution). బహుశా రేపటి రోజున ఒక మత్స్యకారుడు చేపలు పడుతూనే, నీటి అడుగున పెరుగుతున్న తన 'సీవీడ్' పంటను చూసి గర్వంగా ఫీల్ అయ్యే రోజులు ఎంతో దూరంలో లేవు.