మోదీ ‘దిమాగీ నక్సల్’ పంచ్… ఓటర్ల మైండ్‌లో ఫిక్స్ అయ్యే ‘లేబుల్’ పాలిటిక్స్: దీనివెనుక ఉన్న పొలిటికల్ అల్గారిథమ్ ఇదే !

                                      'దిమాగీ నక్సల్' ట్రెండింగ్ వెనుక అసలు మాస్టర్ ప్లాన్... వైరల్ అల్గారిథమ్స్

 

ఎర్రకోట వేదికగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రయోగించిన "దిమాగీ నక్సల్" (రక్తపాతం లేని భావజాల విచ్ఛిన్నకారులు) అనే పదం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ, మేధోవలయాల్లో తీవ్ర ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. అడవుల్లో తుపాకీ పట్టిన నక్సలిజం తుదిశ్వాస విడుస్తోందని చెప్తూనే, వ్యవస్థల్లోకి చొరబడి ఆలోచనలతో అరాచకాన్ని ప్రోత్సహించే ఈ 'దిమాగీ నక్సల్స్'ను గుర్తించి సమాజం నుండి వేరు చేయాలని ప్రధాని పిలుపునివ్వడం పెద్ద దుమారాన్ని రేపింది. కేవలం విమర్శలు చేయడం కాదు.. ప్రత్యర్థులపై బ్రాండింగ్ వేసి, ఓటర్ల మనస్సుల్లో వారిని ఒక ప్రతికూల శక్తిగా మార్చే "పంచ్ వర్డ్స్" తయారీలో భారత రాజకీయం ఏ స్థాయికి చేరిందో చెప్పడానికి ఈ ఘటనే ప్రత్యక్ష నిదర్శనం.

విధానాల చర్చ స్థానంలో "పంచ్ వర్డ్స్" ఎందుకు వచ్చాయి?

ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో రాజకీయాల తీరుతెన్నులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. ఒకప్పుడు రాజకీయం అంటే సిద్ధాంతాలు, ఆర్థిక ప్రణాళికలు, ప్రభుత్వ హామీలపై గంటల తరబడి జరిగే సుదీర్ఘ చర్చలు. కానీ నేటి సోషల్ మీడియా కాలంలో సామాన్యుల అటెన్షన్ స్పాన్ కొన్ని సెకన్లకు పడిపోయింది. యూట్యూబ్ షార్ట్స్, రీల్స్, ఎక్స్ (Twitter) ట్రెండ్స్ ఏలే ఈ రోజుల్లో.. పొడవైన ఉపన్యాసాల కంటే 10 అక్షరాల "పొలిటికల్ పంచ్ వర్డ్" ఎక్కువ రీచ్ ఇస్తోంది. ఓటరు సుదీర్ఘంగా ఆలోచించే వ్యవధి ఇవ్వకుండా, ఒకే ఒక్క పదంతో ప్రత్యర్థిపై ఒక ముద్ర (Negative Branding) వేసి, వారి పట్ల ప్రతికూల భావన రగిలించడమే వ్యూహకర్తలు ఈ కొత్త పదాలను ఆవిష్కరించడానికి అసలు కారణం.

బీజేపీ శబ్దకోశం: 'దిమాగీ నక్సల్' నుండి 'పరివార్‌వాదీ' వరకు

అధికార బీజేపీ రాజకీయ పదబంధాల రూపకల్పనలో అత్యంత పదునైన వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తోంది. హక్కుల కార్యకర్తలు, మేధావులను లక్ష్యంగా చేసుకుని తెచ్చిన 'అర్బన్ నక్సల్' పదం నుండి నేటి ఎర్రకోట ప్రసంగంలోని 'దిమాగీ నక్సల్' వరకు ఇదే శైలి కనిపిస్తుంది. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై నిరసన తెలపడమే వృత్తిగా మార్చుకున్నారంటూ రాజ్యసభలో మోదీ ప్రయోగించిన 'ఆందోళన్‌జీవి' , జేఎన్‌యూ వివాదం తర్వాత ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన 'తుక్డే తుక్డే గ్యాంగ్' అనే పదాలు ప్రజల ఆలోచనా విధానాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి. మరోవైపు, కాంగ్రెస్, సమాజ్‌వాదీ, బీఆర్‌ఎస్ లేదా ఆర్జేడీ వంటి పార్టీలను ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా, కేవలం ఒకే కుటుంబ ప్రయోజనాల కోసం నడిచేవిగా చూపించేందుకు 'పరివార్‌వాదీ' అనే పదాన్ని ఒక పదునైన అస్త్రంగా మార్చారు. సంపన్న ప్రాంతాల్లో కూర్చుని క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలు తెలియకుండా మాట్లాడే లూటీయన్స్ మేధావులను విమర్శించడానికి 'ఖాన్ మార్కెట్ గ్యాంగ్' అనే పదాన్ని కూడా తెచ్చారు.

రాహుల్ గాంధీ ప్రతిదాడి: 'వాట్సప్ యూనివర్సిటీ'తో కౌంటర్

బీజేపీ విసురుతున్న ఈ పంచ్ వర్డ్స్‌కు ప్రతిగా కాంగ్రెస్ అగ్రనేత రాహుల్ గాంధీ మరియు ఇతర విపక్షాలు కూడా సరికొత్త దాడిని ప్రారంభించాయి. ఇందులో అత్యంత పాపులర్ అయిన పదం "వాట్సప్ యూనివర్సిటీ". నిజమైన చరిత్రను, వర్తమాన గణాంకాలను పక్కనపెట్టి.. బీజేపీ ఐటీ సెల్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో కల్పిత చరిత్రను, నకిలీ వార్తలను (Fake News) ప్రచారం చేస్తున్నారంటూ ఎద్దేవా చేయడానికి రాహుల్ ఈ పదాన్ని విస్తృతంగా వాడుతున్నారు. గతంలో ప్రభుత్వాన్ని అగ్రశ్రేణి పారిశ్రామికవేత్తల కొమ్ముకాసేదిగా వర్ణిస్తూ రాహుల్ గాంధీ వాడిన "సూట్ బూట్ కి సర్కార్" పదం, రఫేల్ సమయంలో వాడిన "చౌకీదార్ చోర్ హై" పదాలు భారీ రీచ్ తెచ్చుకున్నాయి. ఇక ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా ఉండే మీడియాను 'గోదీ మీడియా' అని, మోదీ హామీలను నిరసిస్తూ 'జూమ్లా / జూమ్లాబాజ్' అని, సున్నితమైన అంశాల్లో స్పందించకపోవడాన్ని ఎండగడుతూ 'మౌన్ మోదీ' అని కాంగ్రెస్ వర్గాలు ప్రచారం చేస్తున్నాయి.

అసలు ఇలా ఎందుకు చేస్తున్నారు? – పొలిటికల్ లెక్కలా? అల్గారిథమ్ ట్రిక్సా?

రాజకీయ పార్టీలు ఈ స్థాయి పదునైన 'పంచ్ వర్డ్స్'ను విసిరేయడం వెనుక కేవలం రాజకీయ స్వార్థమే కాదు, సోషల్ మీడియా అల్గారిథమ్ల అంకగణితం కూడా ప్రధాన కారణం.

సోషల్ మీడియా అల్గారిథమ్ లెక్కలు: సోషల్ మీడియా వేదికలైన ఎక్స్ (Twitter), యూట్యూబ్, ఇన్స్టాగ్రామ్‌ల అల్గారిథమ్‌లు శాంతమైన విశ్లేషణల కంటే "ఆగ్రహం, భావోద్వేగం, విమర్శ" ఉన్న కంటెంట్‌కే ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చి వైరల్ చేస్తాయి. ఒక సుదీర్ఘమైన పాలసీ డ్రాఫ్ట్ కంటే, 'దిమాగీ నక్సల్' లేదా 'వాట్సప్ యూనివర్సిటీ' అనే ఒక్క ఘాటైన పదం పదే పదే కామెంట్స్, షేర్స్, హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ల రూపంలో వేలమందిలో వైరల్ అవుతుంది. క్లిక్‌బైట్ కల్చర్‌కు అలవాటుపడిన నెటిజన్లను ఈ అల్గారిథమ్స్ త్వరితగతిన రీచ్ అయ్యేలా చేస్తాయి.

పొలిటికల్ బ్రాండింగ్ లెక్కలు: రాజకీయంగా చూస్తే, సంక్లిష్టమైన సమస్యలపై వివరణ ఇచ్చుకోవడం లేదా డిఫెన్స్‌లో పడటం పార్టీలకు కష్టం. అదే ప్రత్యర్థిపై ఒక ప్రతికూల 'ముద్ర' వేస్తే, సదరు ప్రత్యర్థి ఎలాంటి మంచి ప్రతిపాదనలు చేసినా ప్రజలు ఈ 'లేబుల్' కోణంలోనే చూస్తారు. ఉదాహరణకు, కాంగ్రెస్ దేనినైనా విమర్శిస్తే "అది వాట్సప్ యూనివర్సిటీ ప్రచారం" అని కొట్టిపారేయడం, ప్రభుత్వంపై ఎవరైనా ప్రశ్నలు గుప్పిస్తే "వారు దిమాగీ నక్సల్స్" అని డిఫెన్స్‌లోకి నెట్టడం ఇక్కడ నడిచే పక్కా పొలిటికల్ స్ట్రాటజీ.

లేబుల్ పాలిటిక్స్ తెస్తున్న ముప్పు

ఇలాంటి పదునైన పదాలు పొలిటికల్ మైలేజ్ ఇస్తున్నప్పటికీ, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు మాత్రం ఇది కోలుకోలేని దెబ్బ. ప్రజా సమస్యలైన నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం, అభివృద్ధి వంటి మౌలిక అంశాలు పక్కకు పోయి.. డిజిటల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యే ఈ "ట్రెండింగ్ నిందల" చుట్టే ఎన్నికలు తిరుగుతున్నాయి. ప్రతిపక్షాలను లేదా భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నవారిని విమర్శకులుగా చూడకుండా, 'శత్రువులు'గా లేదా 'విచ్ఛిన్నకర శక్తులు'గా చూపేలా ఈ పదాలు ఓటర్లలో తీవ్ర ధ్రువీకరణను (Polarization) తెస్తున్నాయి. ఫలితంగా, రాజకీయాల్లో జరగాల్సిన ఆరోగ్యకరమైన భావజాల పోరు స్థానంలో.. కేవలం "ట్రెండింగ్ శీర్షికల" యుద్ధం మాత్రమే మిగులుతోంది.