త్రినేత్ర News Logo
DIGITAL-NEWS

India China border tension 2020 | రాహుల్ గాంధీ చెప్పింది నిజమే.. కానీ ఆ ఒక్క విషయంలోనే తప్పు! అసలేంటి ఈ డోక్లామ్, రెచిన్ లా వివాదం?

లోక్‌సభలో రాహుల్ గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదమయ్యాయి. 2020లో డోక్లామ్‌లో చైనా ట్యాంకులు భారత భూభాగంలోకి వచ్చాయని ఆయన అన్నారు. అయితే, ఆ ఘటన జరిగింది డోక్లామ్‌లో కాదని, లడఖ్ రీజియన్‌లోని 'రెచిన్ లా' అని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రాహుల్ గాంధీ ప్రస్తావించిన మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ నరవణే పుస్తకంలోని అసలు విషయాలేంటి?

J

National | Published On Feb 3, 2026, 6.01 pm IST

India China border tension 2020 | రాహుల్ గాంధీ చెప్పింది నిజమే.. కానీ ఆ ఒక్క విషయంలోనే తప్పు! అసలేంటి ఈ డోక్లామ్, రెచిన్ లా వివాదం?

సంక్షిప్త సారాంశం

లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ.. ఆర్మీ మాజీ చీఫ్ జనరల్ ఎం.ఎం.నరవణే (MM Naravane) రాసిన పుస్తకంలోని అంశాలను ప్రస్తావిస్తూ 2020లో డోక్లామ్‌లో చైనా ట్యాంకులు భారత భూభాగంలోకి వచ్చాయని పేర్కొన్నారు. అయితే, రాహుల్ గాంధీ సంవత్సరం విషయంలో (2020) కరెక్ట్‌గా ఉన్నప్పటికీ, ప్రదేశం విషయంలో తప్పులో కాలేశారు. నరవణే పుస్తకం ప్రకారం.. నాలుగు చైనా ట్యాంకులు భారత స్థావరాల వైపు దూసుకొచ్చిన ఘటన జరిగింది లడఖ్ (Ladakh)లోని 'రెచిన్ లా' (Rechin La) ప్రాంతంలో కానీ, డోక్లామ్‌లో కాదు. డోక్లామ్‌లో 2017లో ఉద్రిక్తతలు చోటుచేసుకోగా, 2020లో కూడా అక్కడ చైనా కదలికలు ఉన్నాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యల వెనుక ఉన్న అసలు వాస్తవాలు ఏంటి? నరవణే పుస్తకంలోని ఏముంది?

Advertisement

India China border tension 2020 | త్రినేత్ర.న్యూస్: లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ (Rahul Gandhi) చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లో, సోషల్ మీడియాలో చర్చనీయాంశంగా మారాయి. 2020లో డోక్లామ్‌ (Doklam)లో "నాలుగు చైనా ట్యాంకులు భారత భూభాగంలోకి ప్రవేశించాయి" అని ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలపై భిన్న స్వరాలు వినిపిస్తున్నాయి. రాహుల్ గాంధీ ఉద్దేశం ఆర్మీ మాజీ చీఫ్ జనరల్ ఎం.ఎం.నరవణే (Gen MM Naravane) రాసిన పుస్తకంలోని అంశాలను ప్రస్తావించడమే అయినప్పటికీ, ప్రదేశం విషయంలో ఆయన పొరబడ్డారని స్పష్టమవుతోంది.

రాహుల్ ఏమన్నారు?

"ఆర్మీ మాజీ చీఫ్ నరవణే రాసిన పుస్తకంలోని విషయం ఇది.. నాలుగు చైనా ట్యాంకులు భారత భూభాగంలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి; అవి డోక్లామ్‌లోని ఒక రిడ్జ్‌ను ఆక్రమిస్తున్నాయి" అని బీజేపీ ఎంపీ తేజస్వి సూర్యకు బదులిస్తూ రాహుల్ గాంధీ పార్లమెంట్‌లో పేర్కొన్నారు. 'ది క్యారవాన్' (The Caravan) మ్యాగజైన్‌లో నరవణే పుస్తకం ఆధారంగా వచ్చిన కథనాన్ని ఆయన ఉదహరించారు.

అసలు నిజం ఏంటి?

రాహుల్ గాంధీ చెప్పినట్లుగా 2020లో డోక్లామ్‌లో ఉద్రిక్తతలు ఉన్న మాట వాస్తవమే. కానీ, ఆయన ప్రస్తావించిన "నాలుగు ట్యాంకుల" ఘటన డోక్లామ్‌లో జరిగింది కాదు. అది తూర్పు లడఖ్‌లోని 'రెచిన్ లా' (Rechin La) వద్ద జరిగింది. డోక్లామ్, రెచిన్ లా మధ్య దూరం సుమారు 1,200 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది. రెచిన్ లా అనేది లడఖ్‌లోని రెజాంగ్ లా (Rezang La) పాస్‌కు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 2017లో డోక్లామ్ ప్రతిష్టంభన జరగ్గా, 2020లో గాల్వాన్ (Galwan) ఘర్షణల సమయంలో నరవణే ఆర్మీ చీఫ్‌గా ఉన్నారు.

నరవణే పుస్తకంలో ఏముంది?

'ఫోర్ స్టార్స్ ఆఫ్ డెస్టినీ' (Four Stars of Destiny) పేరుతో నరవణే రాసిన పుస్తకం ఇంకా ప్రచురణ కాలేదు (రక్షణ శాఖ సమీక్షలో ఉంది). అయితే, దీని ఆధారంగా వచ్చిన కథనాల ప్రకారం.. ఆగస్టు 31, 2020 రాత్రి ఈ ఘటన జరిగింది. కైలాష్ పర్వత శ్రేణి (Kailash Range) లోని భారత స్థావరాలకు కొన్ని వందల మీటర్ల దూరంలోకి నాలుగు చైనా ట్యాంకులు, పదాతి దళాలతో సహా దూసుకొచ్చాయి. అప్పటి నార్తర్న్ కమాండ్ చీఫ్ వై.కె.జోషి ఈ విషయాన్ని నరవణేకు తెలియజేశారు. పరిస్థితి విషమించినప్పటికీ, నరవణే సంయమనం పాటించారు. భారత ట్యాంకులను సిద్ధం చేసినా, కాల్పులు జరపవద్దని ఆదేశించారు. ఇది చైనాను వెనక్కి తగ్గేలా చేసింది. నరవణే దీన్ని "గేమ్ ఆఫ్ బ్లఫ్" (Game of Bluff) గా అభివర్ణించారు.

డోక్లామ్‌లో ఏం జరిగింది?

2017లో ఇండియా, చైనా, భూటాన్ ట్రై-జంక్షన్ అయిన డోక్లామ్‌లో 73 రోజుల పాటు ఉద్రిక్తతలు కొనసాగాయి. అయితే, 2020లో లడఖ్ సంక్షోభం సమయంలోనూ డోక్లామ్ ప్రాంతంలో చైనా కార్యకలాపాలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణంపై నివేదికలు వచ్చాయి. రాహుల్ గాంధీ 2020లో డోక్లామ్ గురించి మాట్లాడటం పూర్తిగా తప్పు కాకపోయినా, ఆయన ఉదహరించిన ట్యాంకుల ఘటన మాత్రం అక్కడ జరిగింది కాదు.

కన్ఫ్యూజన్ ఎందుకు వచ్చింది?

మ్యాగజైన్ ఆర్టికల్‌లో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలకు సంబంధించి డోక్లామ్ ప్రస్తావన కూడా ఉండటం, అదే సమయంలో లడఖ్ ట్యాంకుల ఘటనను వివరించడంతో రాహుల్ గాంధీ ఈ రెండింటినీ కలిపి (Confuse) మాట్లాడి ఉంటారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఏది ఏమైనా, రాహుల్ గాంధీ లేవనెత్తిన చైనా చొరబాట్ల అంశం మాత్రం తీవ్రమైనదే.

Advertisement
Advertisement