Mumbai Desalination Plant | సముద్రపు నీరే ఇక తాగునీరు.. రూ.4,007 కోట్లతో ముంబై భారీ ప్రాజెక్ట్.. ఎలా పనిచేస్తుందంటే?

• పెరుగుతున్న నీటి డిమాండ్‌ను తట్టుకునేందుకు సముద్రపు నీటిని తాగునీరుగా మార్చే ప్రాజెక్టుకు ముంబై శ్రీకారం
• మలాడ్ సమీపంలోని మనోరిలో రూ.4,007 కోట్లతో దేశంలోనే అతిపెద్ద డీశాలినేషన్ (Desalination) ప్లాంట్ నిర్మాణం
• 2029 నాటికి రోజుకు ఏకంగా 400 మిలియన్ లీటర్ల (MLD) తాగునీటిని అందించడమే లక్ష్యం
• ప్రాజెక్టు సివిల్ వర్క్స్ బాధ్యతలు దక్కించుకున్న హైదరాబాద్‌కు చెందిన 'జీవీపీఆర్ ఇంజనీర్స్' సంస్థ

Mumbai Desalination Plant | త్రినేత్ర.న్యూస్ : పెరుగుతున్న జనాభా, అడుగంటుతున్న జలాశయాలతో దేశ ఆర్థిక రాజధాని ముంబై నీటి కష్టాలను ఎదుర్కొంటోంది. రుతుపవనాలపైనే ఆధారపడే పరిస్థితిని మార్చేందుకు బృహన్‌ ముంబై మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) కీలక అడుగు వేసింది. వాయవ్య ముంబైలోని మలాడ్ సమీపంలో ఉన్న మనోరి (Manori) తీర ప్రాంతంలో రూ.4,007 కోట్లతో దేశంలోనే అతిపెద్ద డీశాలినేషన్ ప్లాంట్‌ (Desalination plant) ను నిర్మిస్తోంది. 2029 నాటికి ఈ ప్లాంట్ ద్వారా ప్రతిరోజూ 400 మిలియన్ లీటర్ల (MLD) తాగునీటిని నగరానికి అందించనున్నారు. గల్ఫ్ దేశాలు, ఇజ్రాయెల్ తరహాలో సముద్రపు నీటిని తాగునీరుగా మార్చే ఈ భారీ ప్రాజెక్టును చేపట్టిన రెండో భారతీయ నగరంగా (చెన్నై తర్వాత) ముంబై రికార్డు సృష్టించనుంది.

15 ఏళ్ల కల.. ఇప్పుడు సాకారం

ముంబైకి డీశాలినేషన్ వాటర్ అందించాలనే ఆలోచన ఇప్పటిది కాదు. 2009లో నగరం తీవ్ర నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, ప్రతిరోజూ వాటర్ కట్స్ (Water cuts) విధించాల్సి వచ్చింది. ఆ సమయంలో రుతుపవనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునేందుకు ఈ ప్రాజెక్టును ప్రతిపాదించారు. అయితే, ఇది కార్యరూపం దాల్చడానికి దాదాపు 15 ఏళ్లు పట్టింది. వర్షాకాలం ముగిసిన వెంటనే దీని పనులు ప్రారంభం కానున్నాయని బీఎంసీ అడిషనల్ మున్సిపల్ కమిషనర్ అభిజిత్ బంగర్ స్పష్టం చేశారు.

ఈ ప్రాజెక్టులో ఎవరెవరు ఉన్నారు?

మనోరిలో 12 ఎకరాల్లో విస్తరించే ఈ ప్రాజెక్టును రెండు దశల్లో నిర్మించనున్నారు.

ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన ఐడీఈ టెక్నాలజీస్ (IDE Technologies) సంస్థ ఈ డీశాలినేషన్ సిస్టమ్‌ను నిర్మించి, 20 ఏళ్ల పాటు ఆపరేషన్స్ చూసుకుంటుంది.

దీనికి సంబంధించిన సివిల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (Civil infrastructure) బాధ్యతలను హైదరాబాద్‌కు చెందిన జీవీపీఆర్ ఇంజనీర్స్ (GVPR Engineers) తీసుకుంది.

మొదటి దశలో 200 MLD సామర్థ్యంతో ప్లాంట్ అందుబాటులోకి వస్తుంది. ఆ తర్వాత ఆరు నెలల్లోనే రెండో దశను కూడా పూర్తి చేసి, 2030 నాటికి 400 MLD నీటిని ఉత్పత్తి చేయనున్నారు.

డీశాలినేషన్ ప్లాంట్ ఎలా పనిచేస్తుంది?

సముద్రపు నీటిలోని ఉప్పును, మలినాలను తొలగించి (Desalination) స్వచ్ఛమైన తాగునీరుగా మార్చడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

ముందుగా ఇన్‌టేక్ (Intake) పైపుల ద్వారా సముద్రపు నీటిని ప్లాంట్‌లోకి లాగుతారు.

ఇసుక, సముద్రపు నాచు, ఇతర చెత్తాచెదారం లేకుండా ఫిల్టర్ చేస్తారు.

ఆ ఫిల్టర్ చేసిన నీటిని అత్యంత వేగంగా (High pressure) ప్రత్యేకమైన సెమీ-పెర్మియబుల్ మెంబ్రేన్స్ (Membranes) లోకి పంపుతారు.

ఈ మెంబ్రేన్స్ కేవలం నీటి అణువులను మాత్రమే అవతలికి పంపి, కరిగి ఉన్న ఉప్పును, మలినాలను పూర్తిగా అడ్డుకుంటాయి.

ట్రీట్మెంట్ పూర్తయిన ఈ నీటికి, తాగేందుకు వీలుగా మినరల్స్ (Minerals) యాడ్ చేస్తారు.

ఇక మిగిలిపోయిన అత్యంత ఉప్పగా ఉండే నీటిని (Brine) పర్యావరణానికి ఎలాంటి హాని కలగకుండా, కచ్చితమైన జాగ్రత్తలతో తిరిగి సముద్రంలోకి వదిలేస్తారు.

ముంబైకి నీటి అవసరం ఎందుకంత?

ముంబైలోని ఏడు సరస్సులు, రిజర్వాయర్ల నుంచి ప్రతిరోజూ సుమారు 4,100 మిలియన్ లీటర్ల (MLD) నీటిని సరఫరా చేస్తున్నారు. కానీ, ముంబై నగర డిమాండ్ (Demand) ఏకంగా 4,664 MLDల వరకు ఉంది. అంటే రోజూ 500 నుంచి 600 MLDల నీటి కొరత ఉంటోంది. ఒకవేళ వర్షాలు కాస్త ఆలస్యమైనా, లేదా తక్కువగా కురిసినా ముంబై పరిస్థితి దారుణంగా మారుతోంది. ఈ ఏడాది కూడా రిజర్వాయర్లలో నీటిమట్టాలు 23.5 శాతానికి పడిపోవడంతో బీఎంసీ నగరవ్యాప్తంగా 10 శాతం మేర వాటర్ కట్ విధించింది. వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, జనాభా సాంద్రత పెరుగుతున్న కొద్దీ నీటి అవసరం ఇంకా పెరగనుంది. ఈ భవిష్యత్ అవసరాలను తీర్చేందుకే ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టుకు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం క్లియరెన్స్ ఇచ్చింది.