Strait of Hormuz Reopen | ఇరాన్-అమెరికా శాంతి ఒప్పందం: 30 రోజుల్లో హార్ముజ్ జలసంధి ఓపెన్.. చమురు ధరలకు బ్రేక్

• అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పీస్ డీల్ దాదాపు ఖరారు దశకు చేరుకుంది, పాకిస్థాన్ ఈ చర్చల్లో మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తోంది.
• ఈ ఒప్పందం కుదిరితే కేవలం 30 రోజుల్లోగా హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలు యుద్ధానికి ముందున్న స్థాయికి చేరుకుంటాయి.
• తొలి దశలో ఇరాన్ ఫ్రీజ్ అయిన నిధుల్లో కొంత భాగాన్ని కూడా అమెరికా విడుదల చేయనుంది.
• అణు కార్యక్రమాలపై ఇంకా ఎలాంటి అగ్రిమెంట్ జరగలేదని, దానిపై చర్చలకు మరో 60 రోజుల గడువు ఉందని ఇరాన్ తెలిపింది.

Strait of Hormuz Reopen | త్రినేత్ర.న్యూస్ : గత కొన్ని నెలలుగా ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధానికి ఎట్టకేలకు బ్రేక్ పడేలా కనిపిస్తోంది. ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందం (Peace Deal) ఫైనల్ స్టేజ్‌కు చేరుకుందని, దీని ప్రకారం 30 రోజుల్లోగా వ్యూహాత్మక 'హార్ముజ్ జలసంధి' (Strait of Hormuz)లో నౌకల రాకపోకలు సాధారణ స్థితికి రానున్నాయని ఇరాన్‌కు చెందిన 'తస్నిమ్' (Tasnim) న్యూస్ ఏజెన్సీ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ పరిణామంతో గత కొద్ది నెలలుగా అల్లకల్లోలంగా ఉన్న గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లకు భారీ ఊరట లభించనుంది.

ముసాయిదా ఒప్పందంలో ఏముంది?

వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ మధ్య జరుగుతున్న చర్చల్లో ప్రధానంగా హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడంపై ఫోకస్ పెట్టారు. ఈ డీల్ ఓకే అయితే 30 రోజుల్లోనే ఆంక్షలు పూర్తిగా తొలగిపోతాయి. ఫిబ్రవరిలో యుద్ధం మొదలవ్వక ముందు ఈ రూట్ గుండా రోజుకు దాదాపు 125 నుంచి 140 వాణిజ్య నౌకలు వెళ్లేవి. ఇప్పుడు మళ్లీ ఆ పాత పరిస్థితి రానుంది. అంతేకాకుండా, విదేశాల్లో బ్లాక్ అయిన ఇరాన్ నిధుల్లో (Frozen funds) కొంత భాగాన్ని అగ్రిమెంట్ మొదటి దశలోనే విడుదల చేయడానికి అమెరికా అంగీకరించినట్లు సమాచారం.

రూబియో, ట్రంప్ పాజిటివ్ సిగ్నల్స్

ప్రస్తుతం భారత్ పర్యటనలో ఉన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో (Marco Rubio) ఈ శాంతి చర్చలపై స్పందించారు. పూర్తి స్థాయి ఒప్పందం ఇంకా ఖరారు కానప్పటికీ, ఇరు దేశాల చర్చల్లో "గణనీయమైన పురోగతి" సాధించామని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌తో కలిసి ఏర్పాటు చేసిన మీటింగ్‌లో ఆయన విలేకరులకు తెలిపారు. మరోవైపు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ (Donald Trump) కూడా తన 'ట్రూత్ సోషల్' ఖాతాలో పీస్ డీల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ దాదాపు పూర్తయిందని, త్వరలోనే అఫీషియల్ అనౌన్స్‌మెంట్ ఉంటుందని పోస్ట్ చేశారు. కాగా, పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో ఈ ముసాయిదా రూపుదిద్దుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.

న్యూక్లియర్ డీల్‌పై సస్పెన్స్

వాణిజ్య, ఆర్థిక అంశాలపై క్లారిటీ వస్తున్నా.. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం (Nuclear Issue) పై మాత్రం ఇంకా ఎలాంటి ఏకాభిప్రాయం రాలేదు. అణు కార్యకలాపాలను అరికట్టేందుకు ఇరాన్ ఇంకా అంగీకరించలేదని రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి. దీనిపై చర్చించేందుకు డ్రాఫ్ట్ అగ్రిమెంట్‌లో సెపరేట్‌గా మరో 60 రోజుల సమయం కేటాయించారు.

"మా దేశ గౌరవాన్ని, ప్రతిష్టను తగ్గించే ఎలాంటి రాజీకి మా నెగోషియేషన్ టీమ్ ఒప్పుకోదు. అదే సమయంలో మేం అణ్వాయుధాలను కోరుకోవడం లేదని ప్రపంచానికి భరోసా ఇస్తున్నాం" అని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియాన్ (Masoud Pezeshkian) స్పష్టం చేశారు. తాము ఎప్పటికీ అణ్వాయుధాలను (Nuclear weapons) తయారు చేయబోమని ఇరాన్ హామీ ఇస్తే, దానికి బదులుగా ఇరాన్ లేదా వారి మిత్రదేశాలపై దాడులు చేయబోమని అమెరికా ఈ డీల్‌లో గ్యారెంటీ ఇవ్వనున్నట్లు సమాచారం.

మార్కెట్లకు భారీ ఊరట

ఈ పీస్ డీల్ కుదిరి హార్ముజ్ జలసంధి ఓపెన్ అయితే ప్రపంచ మార్కెట్లకు పండుగే. యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ఆయిల్ ధరలు ఏకంగా 40 శాతం పెరిగాయి. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్, నిత్యావసరాల ధరలు మండిపోతున్నాయి. ఈ ఒప్పందం సక్సెస్ అయితే ఇంధన ధరలు భారీగా దిగివచ్చే అవకాశం ఉంది.