Gulf Crisis | గల్ఫ్ సంక్షోభం: ఇంధన సరఫరాలో భారత్‌కు బాసటగా నిలుస్తామన్న రష్యా!

Gulf Crisis | త్రినేత్ర.న్యూస్ : పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరాకు ముప్పు పొంచి ఉన్న తరుణంలో, భారత్‌కు అండగా నిలిచేందుకు రష్యా ముందుకు వచ్చింది. గల్ఫ్ సంక్షోభం ముదిరి ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడితే, భారత్‌కు ఇంధన సరఫరాతో మద్దతు ఇవ్వడానికి రష్యా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ ఒక కథనంలో పేర్కొంది. ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ వాణిజ్యంలో అత్యధిక వాటా కలిగిన కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధి' గుండా జరిగే రవాణా భద్రతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్న తరుణంలో రష్యా ఈ బంపర్ ఆఫర్ ఇచ్చింది. అయితే, స్వల్పకాలికంగా ఎదురయ్యే ఎలాంటి షాక్‌లనైనా తట్టుకోవడానికి దేశంలో ప్రస్తుతం సరిపడా ముడిచమురు, ఇంధన నిల్వలు ఉన్నాయని భారత ప్రభుత్వం తాజాగా స్పష్టం చేసింది. పెట్రోల్, డీజిల్, ఇతర ఇంధనాలకు సంబంధించి దేశీయ డిమాండ్‌ను ఆరు నుంచి ఎనిమిది వారాల పాటు తీర్చడానికి తగినన్ని పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల నిల్వలు ఉన్నట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.

భారతదేశం దిగుమతి చేసుకునే ముడిచమురు, ఎల్పీజీ (LPG)లో సగం హోర్ముజ్ జలసంధి గుండానే వస్తుంది. ఇరాన్ లక్ష్యాలపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు.. ఆ తర్వాత నౌకలకు టెహ్రాన్ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో ఇక్కడ షిప్పింగ్ అంతరాయాలు ఏర్పడ్డాయి. పీటీఐ (PTI) నివేదిక ప్రకారం, బీమా కవర్ ఉపసంహరణలు కూడా ట్యాంకర్ల కదలికలను ప్రభావితం చేశాయి. ప్రస్తుతం భారత్ వద్ద మొత్తం 50 రోజులకు సరిపడా ముడిచమురు, శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల నిల్వలు ఉన్నాయి. అంటే 25 రోజుల ముడిచమురుతో పాటు మరో 25 రోజుల పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు సిద్ధంగా ఉన్నాయని ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి. అదే సమయంలో, మిడిల్ ఈస్ట్‌లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నందున, ముడి చమురు, ఎల్పీజీ (LPG), ఎల్ఎన్జీ (LNG) దిగుమతి చేసుకునేందుకు అధికారులు ప్రత్యామ్నాయ దేశాల వైపు కూడా చూస్తున్నారు.

భారత వ్యూహాత్మక నిల్వలు (India’s Strategic Reserves)

మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే ఎలాంటి స్వల్పకాలిక సరఫరా అంతరాయాలనైనా ఎదుర్కోవడానికి భారత్ పూర్తి సన్నద్ధతతో ఉందని పెట్రోలియం, సహజ వాయువు శాఖ మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి తెలిపారు. ముడిచమురును దిగుమతి చేసుకునే దేశాల్లో ప్రపంచంలోనే మూడో స్థానంలో ఉన్న భారత్.. రిఫైనింగ్ సామర్థ్యంలో నాలుగో స్థానంలో, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల్లో ఐదో స్థానంలో ఉంది. దేశంలో ప్రస్తుతం ముడిచమురుతో పాటు పెట్రోల్, డీజిల్, ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) వంటి కీలక ఇంధనాల నిల్వలు తగినంత ఉన్నాయని, తక్షణ ఆందోళన అవసరం లేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేయడానికి ఇటీవలి కాలంలో భారత్ తన ముడిచమురు సేకరణ వ్యూహాన్ని విస్తృతం చేసింది. హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఆధారపడని ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా కూడా ముడిచమురును రవాణా చేస్తున్నామని అధికారులు తెలిపారు. ముందుజాగ్రత్త చర్యగా, దేశవ్యాప్తంగా ఇంధన లభ్యత, స్టాక్ స్థాయిలను నిశితంగా పరిశీలించేందుకు మంత్రిత్వ శాఖ 24x7 కంట్రోల్ రూమ్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. ప్రస్తుతం ఇంధన నిల్వల పరిస్థితి "సౌకర్యవంతంగా" ఉందని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

రష్యా ప్రత్యామ్నాయం (The Russia Option)

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, గల్ఫ్ పరిస్థితి మరింత దిగజారితే అదనపు ఇంధన సరఫరాలతో రంగంలోకి దిగడానికి మాస్కో సిద్ధంగా ఉన్నట్లు రష్యా వర్గాలు సూచించాయి. పశ్చిమాసియా సరఫరాదారుల నుంచి ఏవైనా కొరతలు ఎదురైతే, ఆ లోటును భర్తీ చేయడానికి రష్యన్ ముడిచమురును భారత్ ఉపయోగించుకోవచ్చని పీటీఐ నివేదిక పేర్కొంది. గతంలో అమెరికాతో కుదుర్చుకున్న వాణిజ్య అవగాహన కింద రష్యా చమురు కొనుగోళ్లను క్రమంగా తగ్గించుకోవడానికి భారత్ అంగీకరించింది. అయితే, డొనాల్డ్ ట్రంప్ విధించిన టారిఫ్‌లను అమెరికా సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయడంతో ఆ ఒప్పందం ఇప్పుడు సందిగ్ధంలో పడింది.

ధరల పెరుగుదల ముప్పు (Price Risks Remain)

తక్షణ కొరత ఏర్పడే అవకాశం లేనప్పటికీ, ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఉండొచ్చని అధికారులు హెచ్చరించారు. బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్ ధర 80 డాలర్లు దాటింది. ఇరాన్ సంక్షోభం మొదలైనప్పటి నుంచి ఇది దాదాపు 10 శాతం మేర పెరిగింది. ఇది భారతదేశ దిగుమతి బిల్లు, ద్రవ్యోల్బణంపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది. భారత్ ముడిచమురు దిగుమతుల కోసం 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 137 బిలియన్ డాలర్లు, అలాగే ఏప్రిల్ 2025, జనవరి 2026 మధ్య కాలంలో 100.4 బిలియన్ డాలర్లు వెచ్చించింది.

అప్రమత్తమైన విమానయాన రంగం (Aviation Sector Takes Precautions)

మరోవైపు, దేశంలోని అన్ని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయ ఆపరేటర్లు తమ వద్ద అందుబాటులో ఉన్న ఏవియేషన్ ఇంధన నిల్వలు (ATF), రాబోయే ఏడు రోజులకు అవసరమైన అంచనా వివరాలను పంచుకోవాలని ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (AAI) కోరినట్లు పీటీఐ నివేదించింది.

పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశాల మేరకు ఈ చర్య తీసుకున్నారు. అస్థిర పరిస్థితుల మధ్య ఇంధన లభ్యతను అంచనా వేయడానికి ఇదొక ముందుజాగ్రత్త చర్య అని నివేదిక పేర్కొంది. ఆపరేటర్లు రోజువారీ వినియోగం, ఇంధన పునరుద్ధరణ షెడ్యూల్‌లు, ప్రస్తుత ఇన్వెంటరీ స్థాయిలపై డేటాను అందించాలని సూచించారు. దేశంలో 33 అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు ఉండగా.. మార్చి 2వ తేదీన 355 అంతర్జాతీయ డిపార్చర్లు, 344 అరైవల్స్ నమోదైనట్లు మంత్రిత్వ శాఖ రికార్డులు చెబుతున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సముద్ర మార్గం గుండా జరిగే ముడిచమురు రవాణాలో మూడింట ఒక వంతు, 20 శాతం ఎల్ఎన్జీ (LNG) సరుకులు హోర్ముజ్ జలసంధి గుండానే వెళ్తాయి. కాబట్టి అక్కడ దీర్ఘకాలికంగా అంతరాయం ఏర్పడితే ప్రపంచ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. అయితే ప్రస్తుతానికి భారతదేశం "సౌకర్యవంతమైన" స్థితిలో ఉందని, ముందస్తు ప్రణాళికలు (కంటింజెన్సీ ప్లాన్స్) సిద్ధంగా ఉంచామని అధికారులు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.