Sharannavaratri | ఇంద్రకీలాద్రికి శరన్నవరాత్రి శోభ.. తొలిరోజు బాలాత్రిపురసుందరిగా దర్శనమిచ్చిన దుర్గమ్మ

Sharannavaratri | ఇంద్రకీలాద్రి ఆధ్యాత్మిక శోభతో విరాజిల్లుతోంది. శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాల ఆరంభంతో కనకదుర్గమ్మ సన్నిధి భక్తిపారవశ్యంలో మునిగిపోయింది. ఆదివారం నుంచి ప్రారంభమైన దేవీ శరన్నవరాత్రుల సందర్భంగా జగన్మాత కనకదుర్గమ్మ తొలిరోజు బాలాత్రిపురసుందరి అలంకారంలో భక్తులకు దర్శనమిచ్చింది. అమ్మవారి దివ్యమంగళ స్వరూపాన్ని దర్శించుకునేందుకు భక్తులు తరలివచ్చారు. వేదమంత్రాలు, మంగళవాయిద్యాలు, ప్రత్యేక పూజల నడుమ కొండపై ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం నెలకొంది.

పురాణ ప్రాశస్త్యం.. చారిత్రక వైభవం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే విజయవాడ నగరానికి ప్రాచీన చరిత్ర ఉంది. స్కాంద పురాణం, మహాభారతం వంటి గ్రంథాల్లోనూ ఈ ప్రాంత ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. పాండవ మధ్యముడైన అర్జునుడు ఇంద్రకీలాద్రిపై తపస్సు చేసి పరమశివుడి అనుగ్రహంతో పాశుపతాస్త్రాన్ని పొందినట్లు పురాణ గాథలు చెబుతున్నాయి. అర్జునుడికి విజయుడు అనే పేరు ఉండటంతో ఈ ప్రాంతానికి విజయవాడ అనే పేరు ఏర్పడినట్లు ఒక కథనం ప్రచారంలో ఉంది. కృష్ణానది తీరాన ప్రకృతి రమణీయత నడుమ కొలువైన ఇంద్రకీలాద్రి.. ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా చారిత్రకంగానూ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. కొండపై వెలసిన దుర్గమ్మను దర్శించుకునేందుకు తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు వివిధ ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు వస్తుంటారు.

కనకదుర్గమ్మగా వెలసిన జగన్మాత

ఇంద్రకీలుడనే యక్షుడి తపస్సుకు మెచ్చిన జగన్మాత ఈ పర్వతంపై దుర్గాదేవిగా వెలిసినట్లు స్థలపురాణం వివరిస్తోంది. అమ్మవారికి కనకదుర్గ అనే పేరు రావడం వెనుక మరో ఆసక్తికరమైన గాథ ప్రచారంలో ఉంది. ఐదో శతాబ్దంలో మాధవవర్మ అనే రాజు పాలనలో జరిగిన ఓ సంఘటన ఈ కథకు ఆధారంగా చెబుతారు. రాజకుమారుడి రథం కిందపడి ఓ వృద్ధురాలి కుమారుడు మరణించడంతో ఆమె రాజును ఆశ్రయించింది. న్యాయానికి పెద్దపీట వేసిన రాజు తన కుమారుడికీ అదే శిక్ష విధించినట్లు కథనం. రాజు ధర్మనిరతికి సంతోషించిన దుర్గాదేవి కనకవర్షం కురిపించడంతో పాటు మరణించిన ఇద్దరు యువకులనూ తిరిగి బతికించిందని పురాణగాథ చెబుతోంది. కనకవర్షం కురిపించిన తల్లి కావడంతోనే కనకదుర్గగా ప్రసిద్ధి చెందినట్లు భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

మహిషాసురమర్దినిగా దివ్య స్వరూపం

ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన శ్రీకనకదుర్గమ్మ అష్టభుజాలతో మహిషాసురమర్దినిగా దర్శనమిస్తుంది. మహిషాసురుడిని సంహరించిన భంగిమలో అమ్మవారి రూపం భక్తులకు శక్తి, ధైర్యం, విజయానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. మహాలక్ష్మి, మహాసరస్వతి, బాలాత్రిపురసుందరి, రాజరాజేశ్వరి తదితర రూపాల్లో అమ్మవారిని కొలుస్తుంటారు. నవరాత్రుల తొలిరోజున బాలాత్రిపురసుందరి అలంకారంలో దర్శనమిచ్చే అమ్మవారిని పూజిస్తే జ్ఞానం, ప్రశాంతత, శుభఫలాలు కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. చిన్నారి రూపంలో కనిపించే జగన్మాత అలంకారం భక్తుల్లో ప్రత్యేక భక్తిభావాన్ని నింపుతుంది.

అమ్మవారి ఉగ్రహాన్ని తగ్గించిన జగద్గురువు

కనకదుర్గమ్మ క్షేత్రానికి ఆదిశంకరాచార్యులతో అనుబంధం ఉన్నది. అమ్మవారి ఉగ్రరూపాన్ని శాంతస్వరూపంగా మార్చేందుకు ఆయన శ్రీచక్రాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజా విధానాలను క్రమబద్ధీకరించినట్లు ఆలయ చరిత్ర చెబుతోంది. ఆలయ క్షేత్రపాలకుడిగా ఆంజనేయస్వామి కొలువై ఉండగా, ఇంద్రకీలాద్రిపైనే మల్లేశ్వరస్వామి లింగరూపంలో పూజలందుకుంటున్నాడు. మల్లేశ్వరుడి ఆలయం, ఉపాలయాలు, అద్దాల మండపం, ఇతర ఆధ్యాత్మిక నిర్మాణాలు ఈ క్షేత్ర వైభవాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. కనకదుర్గమ్మ, మల్లేశ్వరస్వామి వార్ల సన్నిధితో ఈ దేవస్థానం శైవ, శాక్త సంప్రదాయాల సమన్వయానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.

ఆలయ అభివృద్ధికి రాజుల తోడ్పాటు..

చరిత్రలో అనేక రాజవంశాలు కనకదుర్గమ్మ ఆలయ అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాయి. విష్ణుకుండినుల కాలం నుంచి వివిధ పాలకుల వరకు ఈ క్షేత్రానికి విశేష ఆదరణ లభించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. సింగభూపాలుడు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వంటి పాలకులు ఆలయ అభివృద్ధికి కృషి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఆలయ మహిమ సాహిత్యరంగంలోనూ ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. విద్యాశంకర భారతీ స్వామి రచనలు, బలరామకవి కనకదుర్గాంబ శతకం, నారాయణ తీర్థుల కీర్తనలు అమ్మవారి వైభవాన్ని చాటుతున్నాయి. భక్తి, సాహిత్యం, చరిత్ర కలగలిసిన ఈ క్షేత్రం తరతరాలుగా భక్తులకు ఆరాధ్యస్థానంగా కొనసాగుతోంది.

తొమ్మిది రోజులు.. తొమ్మిది అలంకారాలు

అశ్వయుజ మాసంలో నిర్వహించే దేవీ శరన్నవరాత్రులు ఇంద్రకీలాద్రికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ. తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారు వివిధ అలంకారాల్లో భక్తులకు దర్శనమివ్వనున్నారు. ప్రతి రోజూ ప్రత్యేక పూజలు, అర్చనలు, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలతో ఆలయ ప్రాంగణం సందడిగా మారనుంది. ఉత్సవాల ముగింపు సందర్భంగా విజయదశమి నాడు నిర్వహించే ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు, హంసవాహనంపై కృష్ణానదిలో జరిగే తెప్పోత్సవం భక్తులకు కనువిందు చేస్తాయి. శరన్నవరాత్రుల తొలిరోజే బాలాత్రిపురసుందరిగా అమ్మవారి దర్శనం భక్తుల్లో నూతన ఉత్సాహాన్ని నింపింది. జగన్మాత కరుణాకటాక్షాలు తమపై ఉండాలని కోరుకుంటూ భక్తులు ఇంద్రకీలాద్రికి తరలివస్తున్నారు. భక్తి, సంప్రదాయం, ఆధ్యాత్మికతల సమ్మేళనంగా కనకదుర్గమ్మ శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా కొనసాగనున్నాయి.