IPO | ఐపీఓ అంటే ఏమిటి.. అందులో ఎలా పెట్టుబ‌డులు పెట్టాలి.. జియో ఐపీఓకు ద‌ర‌ఖాస్తు చేయొచ్చా..?

IPO | త్రినేత్ర‌.న్యూస్‌: ప్రైవేట్ కంపెనీలు ప్రజల నుంచి పెట్టుబడులు సమీకరించేందుకు తమ వాటాలను తొలిసారిగా స్టాక్ మార్కెట్‌లో విక్రయించే ప్రక్రియను ఇనీషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్ (ఐపీఓ) అంటారు. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ పబ్లిక్ కంపెనీగా మారుతుంది. అదే సమయంలో పెట్టుబడిదారులకు కంపెనీ షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టి మంచి రాబడులు పొందే అవకాశం లభిస్తుంది. సరైన సమాచారం, కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితిపై అవగాహన ఉన్న పెట్టుబడిదారులకు ఐపీఓల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం మంచి అవకాశంగా మారుతుంది. అయితే, మార్కెట్‌లోకి వచ్చే ప్రతి కొత్త ఐపీఓ లాభాలను అందిస్తుందని భావించడం సరికాదు. లాభాలతోపాటు నష్టభయాలు కూడా ఉంటాయి. అందువల్ల ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టే ముందు దాని ప్రాథమిక అంశాలు, ప్రయోజనాలు, నష్టాలు, పెట్టుబడి ప్రక్రియ గురించి తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

ఐపీఓ అంటే ఏమిటి..?

ఐపీఓ పూర్తి రూపం ఇనీషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్. ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ తన వాటాల్లో కొంత భాగాన్ని పెట్టుబడిదారులకు విక్రయించి ప్రజల నుంచి మూలధనాన్ని సమీకరించడాన్ని ఐపీఓగా పిలుస్తారు. కంపెనీకి కొత్త ఈక్విటీ మూలధనాన్ని సమకూర్చుకోవడం, భవిష్యత్తు వ్యాపార విస్తరణకు నిధులు సేకరించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వాటాలకు మార్కెట్‌లో సులభంగా కొనుగోలు, విక్రయ అవకాశాలు కల్పించడం, ప్రస్తుత వాటాదారులు చేసిన పెట్టుబడులకు విలువను సమకూర్చడం వంటి పలు కారణాలతో ఐపీఓను తీసుకొస్తారు. సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు, అధిక నికర విలువ కలిగిన వ్యక్తులు (హెచ్‌ఎన్‌ఐలు), సాధారణ ప్రజలు ఐపీఓకు సంబంధించిన వివరాలను ప్రాస్పెక్టస్‌ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఈ ప్రాస్పెక్టస్‌లో కంపెనీ వ్యాపారం, ఆర్థిక పరిస్థితి, ప్రతిపాదిత షేర్ల విక్రయం, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన నష్టభయాలు తదితర అంశాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి.

ఐపీఓ పూర్తయిన తర్వాత కంపెనీ షేర్లు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో లిస్ట్ అవుతాయి. అనంతరం పెట్టుబడిదారులు వాటిని మార్కెట్‌లో కొనుగోలు చేయవచ్చు, విక్రయించవచ్చు. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు కంపెనీ మొత్తం షేర్ మూలధనంతో పోలిస్తే మార్కెట్‌లో స్వేచ్ఛగా ట్రేడింగ్‌కు అందుబాటులో ఉండాల్సిన షేర్లకు సంబంధించి కనీస పరిమితులను కూడా విధిస్తాయి.

ఐపీఓల‌లో ఎన్ని ర‌కాలు ఉంటాయి..?

సాధారణంగా ఐపీఓలు రెండు ప్రధాన రకాలుగా ఉంటాయి. అవి ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ ఇష్యూ, బుక్ బిల్డింగ్ ఇష్యూ. ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ ఇష్యూ విధానంలో కంపెనీ, అండర్‌రైటర్లు కలిసి సంస్థ ఆస్తులు, అప్పులు, ఆర్థిక పరిస్థితి, ఇతర కీలక అంశాలను విశ్లేషిస్తారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా కంపెనీ సమీకరించాలనుకుంటున్న మూలధనానికి అనుగుణంగా ఒక్కో షేరు ధరను ముందుగానే నిర్ణయిస్తారు. నిర్ణయించిన ధరకు సంబంధించిన గణాంకపరమైన, గుణాత్మక అంశాలను ఆఫర్ డాక్యుమెంట్‌లో వివరిస్తారు. అయితే, ఐపీఓ ముగిసే వరకు షేర్లకు ఎంత డిమాండ్ ఉందో స్పష్టంగా తెలియదు. కొన్ని ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ ఐపీఓల్లో అందుబాటులో ఉన్న షేర్ల కంటే ఎక్కువ దరఖాస్తులు రావడం, అంటే ఓవర్‌సబ్‌స్క్రిప్షన్‌ జరగడం కూడా సాధారణమే. ఇక బుక్ బిల్డింగ్ ఇష్యూ విధానంలో ఐపీఓ ప్రారంభానికి ముందే ఒక్క షేరు ధరను ఖరారు చేయకుండా, ఒక ధరల శ్రేణిని నిర్ణయిస్తారు. ఇందులో అత్యల్ప ధరను ఫ్లోర్ ప్రైస్ అని, అత్యధిక ధరను క్యాప్ ప్రైస్ అని పిలుస్తారు.

ఐపీఓలో బిడ్డింగ్ అంటే ఏమిటి..?

పెట్టుబడిదారులు తమకు కావాల్సిన షేర్ల సంఖ్యతోపాటు ఎంత ధర చెల్లించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారో పేర్కొంటూ బిడ్లు వేయవచ్చు. ఈ బిడ్ల ఆధారంగా షేర్లకు ఉన్న డిమాండ్‌ను అంచనా వేసి తుది ధరను నిర్ణయిస్తారు. షేర్ల ధర సాధారణంగా నిర్ణయించిన ధరల శ్రేణిలోనే ఖరారవుతుంది. బుక్ బిల్డింగ్ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న సమయంలోనే ప్రతిరోజూ డిమాండ్‌కు సంబంధించిన వివరాలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ విధానంలో కొన్నిసార్లు కంపెనీ షేర్ల ధర వాస్తవ మార్కెట్ విలువ కంటే తక్కువగా నిర్ణయించే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో ఎక్కువ మంది పెట్టుబడిదారులు షేర్లను కొనుగోలు చేయడానికి ఆసక్తి చూపిస్తారు. అనంతరం మార్కెట్‌లో కంపెనీ విలువపై సానుకూల అంచనాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. బుక్ బిల్డింగ్ విధానంలో షేర్ల సరఫరా, డిమాండ్‌ను పరిశీలించి ధరను నిర్ణయించవచ్చు. దీంతో కంపెనీకి తగిన మూలధనం సమీకరించుకునే అవకాశం లభించడంతో పాటు, పెట్టుబడిదారులకు కూడా ధర పెరిగితే లాభాలు పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, ఈ విధానంలోనూ లాభాలకు హామీ ఉండదు.

ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

ఐపీఓల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం వల్ల కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటితోపాటు కొన్ని ప్రతికూలతలు కూడా ఉంటాయి. పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు ప‌లు అంశాలను అర్థం చేసుకోవాలి. ఐపీఓ ద్వారా కంపెనీ ప్రజలకు అందుబాటులోకి రావడం వల్ల దాని గుర్తింపు, విశ్వసనీయత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రైవేట్ కంపెనీలతో పోలిస్తే స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ అయిన సంస్థలపై ప్రజలకు ఎక్కువ అవగాహన ఏర్పడుతుంది. విజయవంతమైన ఐపీఓకు ఆర్థిక రంగంలో మీడియా దృష్టి కూడా లభిస్తుంది. దీంతో కంపెనీ ప్రతిష్ఠ పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఐపీఓ ద్వారా కంపెనీలు పెద్ద మొత్తంలో నిధులను సమీకరించుకోవచ్చు. ఈ నిధులు కంపెనీ వృద్ధి, విస్తరణ ప్రణాళికలకు కీలకంగా ఉపయోగపడతాయి. ఐపీఓ ద్వారా సమకూరిన మూలధనంతో పరిశోధన, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేపట్టడం, కొత్త ఉద్యోగులను నియమించుకోవడం, కొత్త కార్యాలయాలు లేదా ఉత్పత్తి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం, అప్పులు తీర్చడం, మూలధన వ్యయాలకు నిధులు కేటాయించడం, కొత్త సాంకేతికతలను కొనుగోలు చేయడం వంటి పనులు చేపట్టవచ్చు. దీంతో వేగంగా అభివృద్ధి చెందాలనుకునే కంపెనీలు ఆర్థికంగా మరింత స్థిరమైన దశలోకి ప్రవేశించే అవకాశం ఉంటుంది.

షేర్లు లిస్ట్ అయ్యాక ప‌రిస్థితి ఎలా ఉంటుంది..?

ఒక కంపెనీ స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ అయిన తర్వాత దాని షేర్లను వివిధ పెట్టుబడిదారులు కొనుగోలు చేయవచ్చు. దీంతో కంపెనీ షేర్లు ఎక్కువ మంది పెట్టుబడిదారుల మధ్య విస్తరించే అవకాశం ఉంటుంది. ఒకే కంపెనీపై ఆధారపడకుండా వివిధ కంపెనీలు, రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా పెట్టుబడి పోర్ట్‌ఫోలియోను విభిన్నీకరించుకోవచ్చు. అయితే, ఒక కంపెనీ షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టడం మాత్రమే పోర్ట్‌ఫోలియో విభిన్నీకరణకు సరిపోదు. కంపెనీ పబ్లిక్‌గా మారిన తర్వాత యాజమాన్యం వాటాదారులకు జవాబుదారీగా ఉండాల్సి ఉంటుంది. దీంతో లాభదాయకత, ఆర్థిక పనితీరు, పారదర్శకత వంటి అంశాలపై మేనేజ్‌మెంట్ ఎక్కువ దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంటుంది. వాటాదారులతో సంబంధాలు మెరుగుపడడంతోపాటు, కంపెనీ సమస్యలను పూర్తిగా దాచిపెట్టడం కూడా కష్టమవుతుంది. స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ అయిన కంపెనీ వ్యాపార నమూనా, మార్కెటింగ్ వ్యూహాలు, ఆర్థిక పనితీరు వంటి అంశాలను బయటి విశ్లేషకులు, పెట్టుబడిదారులు స్వతంత్రంగా పరిశీలిస్తారు. ఈ సమీక్షల ద్వారా కంపెనీ లాభదాయకతను ప్రభావితం చేసే లోపాలు, అభివృద్ధి అవకాశాల‌ను గుర్తించే వీలుంటుంది.

ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల నష్టాలు ఏమిటి?

ఐపీఓలకు సంబంధించిన ప్రయోజనాలతో పాటు పెట్టుబడిదారులు, కంపెనీలు ఎదుర్కొనే కొన్ని ప్రతికూలతలు కూడా ఉన్నాయి. ఐపీఓ ప్రక్రియను పూర్తి చేయడానికి కంపెనీలు గణనీయమైన ఖర్చులు భరించాల్సి ఉంటుంది. అండర్‌రైటర్లు, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకులు, ప్రకటనలు, న్యాయపరమైన సేవలు, నియంత్రణ సంస్థల నిబంధనలకు అనుగుణంగా వ్యవహరించడం వంటి అంశాలకు ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. కంపెనీ స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ అయిన తర్వాత కూడా నిరంతర నిబంధనల పాటింపు, నివేదికల సమర్పణ వంటి బాధ్యతల వల్ల అదనపు ఖర్చులు కొనసాగుతాయి. పబ్లిక్ కంపెనీల్లో డైరెక్టర్ల బోర్డు కీలక నిర్ణయాల్లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. బోర్డు వాటాదారులకు జవాబుదారీగా ఉంటుంది. రోజువారీ కార్యకలాపాలను నిర్వహించే బాధ్యత మేనేజ్‌మెంట్‌కు అప్పగించినప్పటికీ, కీలక నిర్ణయాలపై బోర్డుకు తుది అధికారం ఉంటుంది. అవసరమైతే కంపెనీ వ్యవస్థాపకుడు లేదా ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారిని కూడా పదవి నుంచి తొలగించే అవకాశం ఉంటుంది.

కొత్త‌గా లిస్ట్ అయితే ఒత్తిళ్లు ఉంటాయా..?

కొన్ని కంపెనీలు వ్యవస్థాపకుడికి ప్రత్యేక ఓటింగ్ హక్కులు లేదా వీటో అధికారం కల్పించే విధానాలను అనుసరించడం ద్వారా ఈ సమస్యను కొంతవరకు అధిగమించేందుకు ప్రయత్నిస్తాయి. అయితే, అటువంటి హక్కులు వర్తించే చట్టాలు, నియంత్రణ నిబంధనలకు లోబడి ఉంటాయి. స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ అయిన కంపెనీలు తమ షేర్ల ధరపై నిరంతరం ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటాయి. మార్కెట్‌లో తీవ్ర ఒడిదుడుకులు ఉన్నప్పుడు షేర్ల ధర తగ్గకుండా చూసుకోవాలనే ఒత్తిడి యాజమాన్యంపై పెరుగుతుంది. షేర్ల ధర పడిపోతుందనే భయంతో కంపెనీ అధికారులు అధిక రిస్క్‌తో కూడిన నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి వెనుకాడుతారు. కొన్ని సందర్భాల్లో దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి ప్రణాళికల కంటే తక్షణ ఫలితాలకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

ఐపీఓకు ఎందుకు వ‌స్తాయి..?

కంపెనీలు వ్యాపార విస్తరణకు నిధులు సమీకరించుకోవడం, వాటాదారుల పెట్టుబడులకు విలువను అందించడం వంటి లక్ష్యాలతో స్టాక్ మార్కెట్‌లోకి వస్తాయి. ఇందుకోసం ఐపీఓ ప్రక్రియలో పలు దశలు ఉంటాయి. ఐపీఓ ప్రక్రియ ప్రారంభంలో కంపెనీలు ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకులు, అండర్‌రైటర్ల సలహాలను తీసుకుంటాయి. ఈ నిపుణుల బృందం కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితి, వ్యాపార నమూనా, భవిష్యత్తు ప్రణాళికలను విశ్లేషిస్తుంది. అనంతరం ఎంత మొత్తంలో మూలధనం సమీకరించాలి, ఎన్ని షేర్లను విక్రయించాలి వంటి వివరాలతో అండర్‌రైటింగ్ ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేస్తారు. తదుపరి దశలో కంపెనీ రిజిస్ట్రేషన్‌కు సంబంధించిన పత్రాలతోపాటు డ్రాఫ్ట్ రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్‌ (డీఆర్‌హెచ్‌పీ)ను సిద్ధం చేసి సమర్పిస్తుంది. కంపెనీల చట్టం, వర్తించే నియంత్రణ నిబంధనల ప్రకారం అవసరమైన పత్రాలను దాఖలు చేయాలి. డీఆర్‌హెచ్‌పీలో కంపెనీ ఆర్థిక వివరాలు, వ్యాపారం, పరిశ్రమ పరిస్థితులు, యాజమాన్య వివరాలు, ఒక్కో షేరు అంచనా ధర, వ్యాపార ప్రణాళికలు, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన నష్టభయాలు, ఇతర తప్పనిసరి వెల్లడింపులు ఉంటాయి.

ఐపీఓ ప్ర‌క్రియ ఎలా ప్రారంభం అవుతుంది..?

ప్రజల కోసం ఐపీఓ ప్రారంభించడానికి కనీసం మూడు రోజుల ముందుగా సంబంధిత రిజిస్ట్రార్ ఆఫ్ కంపెనీస్‌ (ఆర్‌ఓసీ)కి అవసరమైన పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్‌ (ఆర్‌హెచ్‌పీ)లో ఐపీఓకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన వివరాలు, తప్పనిసరి హెచ్చరికలు ఉంటాయి. కంపెనీ సెబీకి అవసరమైన పత్రాలను సమర్పించి, సంబంధిత నిబంధనలను పాటించాలి. సెబీ మార్గదర్శకాలు, వెల్లడింపు నిబంధనలను పూర్తి చేసిన తర్వాత కంపెనీ తదుపరి ప్రక్రియను కొనసాగించవచ్చు. అవసరమైతే సెబీ కొన్ని అభ్యంతరాలు లేదా సూచనలు తెలియజేస్తుంది. వాటిని పరిష్కరించి కంపెనీ మళ్లీ పత్రాలను సమర్పించాలి. సంబంధిత అనుమతులు, ప్రక్రియలు పూర్తయిన తర్వాత ఐపీఓ తేదీని ప్రకటించి, ప్రాస్పెక్టస్‌ను విడుదల చేస్తారు. ఐపీఓ ద్వారా జారీ చేసే షేర్లను ఏ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో లిస్ట్ చేయాలనే విషయాన్ని కంపెనీ ఖరారు చేయాలి. దేశంలో కంపెనీలు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ (బీఎస్‌ఈ), నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ (ఎన్‌ఎస్‌ఈ)ల్లో ఒకదానిలో లేదా రెండింటిలోనూ లిస్ట్ అయ్యే స‌దుపాయం ఉంటుంది. ఇందుకు సంబంధిత ఎక్స్ఛేంజీల అర్హతలు, నిబంధనలను పాటించాలి.

ఐపీఓ ధ‌ర‌ను ఎలా నిర్ణ‌యిస్తారు..?

ఐపీఓ ధరను ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ లేదా బుక్ బిల్డింగ్ విధానంలో నిర్ణయిస్తారు. ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ విధానంలో కంపెనీ, అండర్‌రైటర్లు వివిధ ఆర్థిక అంశాలను పరిశీలించి ఒక్కో షేరు ధరను నిర్ణయిస్తారు. బుక్ బిల్డింగ్ విధానంలో ధరల శ్రేణిని ప్రకటించి, పెట్టుబడిదారుల నుంచి బిడ్లు స్వీకరించిన తర్వాత తుది ధరను ఖరారు చేస్తారు. బుక్ బిల్డింగ్ విధానంలో క్యాప్ ప్రైస్ సాధారణంగా ఫ్లోర్ ప్రైస్ కంటే 20 శాతం వరకు ఎక్కువగా నిర్ణ‌యిస్తారు. బిడ్డింగ్ వ్యవధిలో పెట్టుబడిదారులు వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం తమ బిడ్లను సవరించుకోవచ్చు. సాధారణంగా ఐపీఓ బిడ్డింగ్ మూడు పనిదినాల పాటు కొనసాగుతుంది. అయితే, నిర్దిష్ట ఐపీఓకు సంబంధించిన అధికారిక పత్రాల్లో పేర్కొన్న తేదీలు, నిబంధనలే వర్తిస్తాయి. ఇదే సమయంలో ఐపీఓ గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియం (జీఎంపీ) గురించి కూడా చర్చ జరుగుతుంది. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో అధికారికంగా లిస్ట్ కావడానికి ముందే ఐపీఓ షేర్ల కోసం అనధికారిక మార్కెట్‌లో కొనుగోలుదారులు చెల్లించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న అదనపు మొత్తాన్ని గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియంగా పిలుస్తారు. అయితే, ఇది అధికారిక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ ధర కాదు. దీనికి నియంత్రిత మార్కెట్‌లో ఉండే భద్రతలు ఉండవు. జీఎంపీ ఆధారంగా మాత్రమే పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకోవడం ప్రమాదకరం.

ఓవర్‌సబ్‌స్క్రిప్షన్ అంటే ఏమిటి..?

నిర్ణయించిన తేదీన ఐపీఓ దరఖాస్తులు ప్రజలకు అందుబాటులోకి వస్తాయి. పెట్టుబడిదారులు తమ వివరాలను నమోదు చేసి, షేర్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. ఐపీఓ దరఖాస్తుల వ్యవధి సాధారణంగా ఐదు పనిదినాలకు మించకుండా ఉంటుంది. అయితే, ప్రతి ఐపీఓకు అధికారికంగా ప్రకటించిన ప్రారంభ, ముగింపు తేదీలను పరిశీలించాలి. కంపెనీలు తమ షేర్ల విక్రయం ద్వారా గరిష్ఠ ప్రయోజనం పొందేందుకు సరైన సమయాన్ని ఎంచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. బిడ్డింగ్ ముగిసిన తర్వాత తుది ప్రాస్పెక్టస్‌ను సంబంధిత నియంత్రణ సంస్థలు, రిజిస్ట్రార్ వద్ద సమర్పించే ప్రక్రియ పూర్తవుతుంది. షేర్లకు వచ్చిన దరఖాస్తుల సంఖ్య అందుబాటులో ఉన్న షేర్ల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే ఓవర్‌సబ్‌స్క్రిప్షన్‌ ఏర్పడుతుంది. అప్పుడు వర్తించే కేటాయింపు నిబంధనల ప్రకారం షేర్లు కేటాయిస్తారు. కేటాయించని దరఖాస్తుదారులకు వారి చెల్లింపులు తిరిగి విడుదల అవుతాయి లేదా బ్లాక్ చేసిన నిధులు అన్‌బ్లాక్ అవుతాయి. కేటాయించిన షేర్లు పెట్టుబడిదారుల డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో జమ అవుతాయి.

అండ‌ర్ రైట‌ర్ అంటే ఎవ‌రు..?

షేర్ల కేటాయింపు పూర్తయిన తర్వాత కంపెనీ షేర్లు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో ట్రేడింగ్‌కు అందుబాటులోకి వస్తాయి. సాధారణంగా బిడ్డింగ్ ముగిసిన తర్వాత పది రోజులలోపు షేర్ల కేటాయింపు ప్రక్రియ పూర్తవుతుంది. అయితే, నిర్దిష్ట ఐపీఓకు సంబంధించిన అధికారిక షెడ్యూల్‌ను పరిశీలించడం అవసరం. ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే వారు కొన్ని ప్రాథమిక పదాల గురించి అవగాహన కలిగి ఉండాలి. ఇష్యూయర్ అంటే.. షేర్లను జారీ చేసి తన కార్యకలాపాలకు లేదా ఇతర అవసరాలకు నిధులు సమీకరించాలనుకునే కంపెనీని ఇష్యూయర్ అంటారు. ఐపీఓలో షేర్లను తొలిసారిగా ప్రజలకు అందించే సంస్థ ఇదే. అలాగే అండర్‌రైటర్ అంటే కంపెనీ ఐపీఓ ప్రక్రియలో సహాయపడే బ్యాంకర్, ఆర్థిక సంస్థ, మర్చంట్ బ్యాంకర్ లేదా బ్రోకర్‌ను అండర్‌రైటర్‌గా పిలుస్తారు. ఐపీఓ షేర్ల విక్రయానికి సహకరించడంతోపాటు, ఒప్పందంలోని నిబంధనల ప్రకారం విక్రయించని షేర్లను కొనుగోలు చేసే బాధ్యతను కూడా తీసుకుంటారు.

ప్రైస్ బ్యాండ్ అంటే ఏమిటి..?

ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ ఐపీఓ అంటే కంపెనీ తన షేర్లను తొలిసారిగా విక్రయించేందుకు ముందుగానే నిర్ణయించిన ధరతో చేపట్టే ఐపీఓను ఫిక్స్‌డ్ ప్రైస్ ఐపీఓ అంటారు. ప్రైస్ బ్యాండ్ అంటే ఐపీఓలో ఒక్కో షేరు కోసం నిర్ణయించే కనిష్ఠ, గరిష్ఠ ధరల శ్రేణిని ప్రైస్ బ్యాండ్ అంటారు. పెట్టుబడిదారులు ఈ పరిమితుల మధ్య తమ బిడ్లను వేయవచ్చు. డ్రాఫ్ట్ రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్‌ (డీఆర్‌హెచ్‌పీ) అంటే కంపెనీ ఐపీఓకు సంబంధించిన వ్యాపారం, ఆర్థిక పరిస్థితి, ప్రమాదాలు, ప్రతిపాదిత షేర్ల విక్రయం తదితర వివరాలను వెల్లడించే ప్రాథమిక పత్రం. ఇది సెబీ పరిశీలన కోసం సమర్పించే ముసాయిదా పత్రం. ఐపీఓపై పెట్టుబడిదారులు అవగాహన పెంచుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. అండర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ అంటే కంపెనీ అందుబాటులో ఉంచిన షేర్ల సంఖ్య కంటే పెట్టుబడిదారులు దరఖాస్తు చేసిన షేర్ల సంఖ్య తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అండర్‌సబ్‌స్క్రిప్షన్‌ ఏర్పడుతుంది. ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ అంటే కంపెనీ విక్రయానికి అందుబాటులో ఉంచిన షేర్ల కంటే పెట్టుబడిదారులు ఎక్కువ షేర్ల కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్‌ జరుగుతుంది.

గ్రీన్ షూ ఆప్ష‌న్ అంటే ఏమిటి..?

గ్రీన్ షూ ఆప్షన్ అంటే ఐపీఓలో షేర్లకు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ డిమాండ్ వచ్చినప్పుడు, అండర్ రైటర్‌కు మొదట ప్రణాళిక చేసిన దానికంటే అదనపు షేర్లను విక్రయించేందుకు అనుమతించే ఏర్పాటును గ్రీన్ షూ ఆప్షన్ అంటారు. ఇది ఓవర్ అలాట్‌మెంట్‌ ఆప్షన్‌గా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. అయితే, అదనపు షేర్ల జారీ లేదా విక్రయం ఒప్పందంలోని నిబంధనలు, వర్తించే నియంత్రణ పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది. బుక్ బిల్డింగ్ అంటే ఐపీఓలో షేర్లకు తగిన ధరను నిర్ణయించేందుకు పెట్టుబడిదారుల నుంచి బిడ్లు సేకరించి, వాటిని విశ్లేషించే ప్రక్రియను బుక్ బిల్డింగ్ అంటారు. ఇందులో సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు, ఫండ్ మేనేజర్లు ఎన్ని షేర్లు కొనాలనుకుంటున్నారు, ఎంత ధర చెల్లించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు అనే వివరాలను నమోదు చేస్తారు. ఫ్లిప్పింగ్ అంటే ఐపీఓలో కేటాయించిన షేర్లను లిస్టింగ్‌ అయిన మొదటి కొన్ని రోజుల్లోనే విక్రయించి తక్షణ లాభం పొందేందుకు ప్రయత్నించే విధానాన్ని ఫ్లిప్పింగ్ అంటారు. అయితే, లిస్టింగ్‌ రోజున షేరు ధర పెరుగుతుందని హామీ లేదు. ధర తగ్గితే నష్టాలు కూడా వ‌స్తాయి.

ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టేందుకు అర్హతలు ఏమిటి?

చట్టపరమైన ఒప్పందంలోకి ప్రవేశించేందుకు అర్హత ఉన్న వయోజన వ్యక్తులు సాధారణంగా ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టవచ్చు. అయితే, కంపెనీ ఐపీఓకు సంబంధించిన నిబంధనలు, పెట్టుబడిదారుల వర్గాల అర్హతలు, దరఖాస్తు విధానాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి. ఐపీఓలో షేర్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలనుకునే వ్యక్తికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ జారీ చేసిన పాన్ కార్డు ఉండాలి. అలాగే, షేర్లను ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో నిల్వ చేసుకునేందుకు చెల్లుబాటు అయ్యే డీమ్యాట్ ఖాతా అవసరం. వాస్త‌వానికి ఐపీఓకు ద‌ర‌ఖాస్తు చేయాలంటే ఏదైనా బ్రోక‌రేజీ సంస్థ‌కు చెందిన ప్లాట్‌ఫామ్‌లో డీమ్యాట్ ఖాతా ఉండాలి. అందులో ఐపీఓ పేరిట ప్ర‌త్యేక విభాగం ఉంటుంది. ఆ విభాగంలో రానున్న రోజులు లేదా వారాల్లో అందుబాటులోకి రానున్న ఐపీఓల వివ‌రాలు ఉంటాయి. వాటిల్లో కావ‌ల్సిన ఐపీఓను ఎంచుకుని స‌బ్‌స్క్రైబ్ చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఐపీఓలో ఎలా పెట్టుబ‌డి పెట్టాలి..?

ఐపీఓకు స‌బ్‌స్క్రైబ్ చేసిన త‌రువాత డీమ్యాట్ ఖాతాకు అనుసంధానం అయి ఉన్న బ్యాంకు ఖాతాలో ఐపీఓ మొత్తానికి స‌రిపోయే నిధుల‌ను బ్లాక్ చేస్తారు. అంటే పెట్టుబ‌డిదారు షేర్‌ల‌ను లాట్ల చొప్పున కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది. సాధార‌ణంగా ఒక లాట్‌కు ఐపీఓ స‌బ్‌స్క్రిప్ష‌న్ ధ‌ర ఏ కంపెనీ షేర్ల‌కైనా స‌రే రూ.14వేల నుంచి రూ.18వేల శ్రేణిలో ఉంటుంది. అంటే బ్రోక‌రేజీ ప్లాట్‌ఫామ్‌లో స‌ద‌రు ఐపీఓలో ఎన్ని లాట్ల‌లో పెట్టుబ‌డిగా పెట్టాల‌ని చూస్తున్నారో అందుకు త‌గిన విధంగా నిధుల‌ను బ్యాంకు ఖాతాలో ఉంచాలి. దీంతో డీమ్యాట్ ఖాతా ద్వారా బ్యాంకు ఖాతాకు అనుసంధాన‌మై ఆ మొత్తంలో నిధులు ఐపీఓ ప్ర‌క్రియ పూర్త‌య్యే వ‌ర‌కు బ్లాక్ అవుతాయి. అయితే ఐపీఓ అలాట్ అయి షేర్లు డీమ్యాట్ ఖాతాలో క‌నిపిస్తే ఆ మొత్తాన్ని కంపెనీకి బ‌ద‌లాయిస్తారు. లేదంటే బ్యాంకు ఖాతాలో హోల్డ్‌లో ఉన్న నిధులు రీఫండ్ అవుతాయి. సాధార‌ణంగా ఈ ప్ర‌క్రియ షేర్ల అలాట్‌మెంట్ రోజు లేదా త‌రువాతి రోజు పూర్త‌వుతుంది. ఇలా ఐపీఓకు ద‌ర‌ఖాస్తు చేయ‌వ‌చ్చు.

డీమ్యాట్ ఖాతా అవ‌సరం ఏమిటి..?

మొదటిసారి ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే వారు డీమ్యాట్ ఖాతాను కూడా తెరవాలి. అందులో షేర్ల‌ను కొనుగోలు, అమ్మ‌కం చేసే విధంగా స‌దుపాయం పొందాలి. డీమ్యాట్ ఖాతా తెరిచిన‌ప్పుడే ప్లాట్‌ఫామ్‌లో ఎలాంటి స‌దుపాయాలు కావాలో బ్రోక‌రేజీ సంస్థ‌లు ముందుగానే ఆప్ష‌న్ల‌ను ఇస్తాయి. వాటిల్లో పెట్టుబ‌డిదారులు త‌మ‌కు కావ‌ల్సిన స‌దుపాయాల‌ను టిక్ చేసి డీమ్యాట్ ఖాతాను తెర‌వ‌చ్చు. దీంతో ఖాతా ఓపెన్ అయ్యాక ఐపీఓకు సబ్‌స్ర్కైబ్ చేస్తే అలాట్ అయిన షేర్ల‌ను కావ‌ల్సిన‌ప్పుడు సుల‌భంగా విక్ర‌యించ‌వ‌చ్చు. ఇక షేర్ల కేటాయింపు తర్వాత అవి ఎక్స్‌ఛేంజ్‌లో లిస్ట్ అయ్యాక పెట్టుబ‌డిదారులు కావాల‌నుకుంటే తమ డీమ్యాట్ ఖాతా ద్వారా అవే షేర్ల‌ను కావల్సిన‌న్ని కొన‌వ‌చ్చు. లేదా అప్ప‌టికే లిస్ట్ అయి ఉన్న షేర్ల‌ను విక్ర‌యించ‌వ‌చ్చు. ఇలా ఐపీఓ ప్రక్రియ కొన‌సాగుతుంది.

ఇత‌ర కంపెనీల‌ను ప‌రిశీలించాలి..

అయితే ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టే ముందు కంపెనీ డీఆర్‌హెచ్‌పీ, ఆర్‌హెచ్‌పీ పత్రాలను పరిశీలించడం, కంపెనీ అప్పులు, ఆదాయం, లాభాలు, వ్యాపార భవిష్యత్తు, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన నష్టభయాలను అంచనా వేయడం ముఖ్యం. కేవలం కంపెనీ పేరు, ప్రచారం లేదా గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియం ఆధారంగా పెట్టుబడి పెట్టకుండా, అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక సమాచారాన్ని పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలి. ఇక ఐపీఓలో పెట్టుబ‌డి పెట్టేముందు స‌ద‌రు కంపెనీ ఏ రంగానికి చెందిన‌ది, అదే రంగంలో ఇత‌ర కంపెనీల షేర్లు ఇప్ప‌టికే స్టాక్ మార్కెట్ల‌లో లిస్ట్ అయి ఉంటే అవి ఎలాంటి ఫ‌లితాల‌ను ఇస్తున్నాయి, భ‌విష్య‌త్తులో ఆ రంగానికి ఉన్న అంచ‌నా వృద్ధి, లాభ, న‌ష్టాలు వంటి అన్ని అంశాల‌ను ముందుగానే బేరీజు వేసుకోవాలి. ఆ త‌రువాతే నిర్ణ‌యానికి రావాలి. అయితే వీటిపై అవ‌గాహ‌న లేక‌పోతే ఆర్థిక నిపుణుల‌ను సంప్ర‌దించి స‌ల‌హా తీసుకోవాలి.

జియో ఐపీఓకు క్రేజ్‌..

రిల‌య‌న్స్ ఇండ‌స్ట్రీస్‌కు చెందిన జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఐపీఓకు వ‌స్తున్న నేప‌థ్యంలో పెట్టుబ‌డిదారులు చాలా మంది అస‌లు ఐపీఓ అంటే ఏమిటి, అందులో ఎలా పెట్టుబ‌డులు పెట్టాలి, జియో ఐపీఓకు ఎలా ద‌ర‌ఖాస్తు చేయాలి వంటి సందేహాల‌ను వ్య‌క్తం చేస్తున్నారు. అయితే ఐపీఓలో పెట్టుబ‌డి పెట్ట‌డం గురించి వివ‌రంగా చెప్పుకున్న‌ప్ప‌టికీ, అందులో ఇప్ప‌టికే చాలా మందికి అవ‌గాహ‌న ఉన్నా.. అస‌లు జియో ఐపీఓకు ద‌ర‌ఖాస్తు చేయాలా, వ‌ద్దా అని కూడా చాలా మంది ఆలోచిస్తున్నారు. ఈ క్ర‌మంలో ఆర్థిక నిపుణులు ఈ కంపెనీ, ఐపీఓకు చెందిన ప‌లు ముఖ్య‌మైన వివ‌రాల‌ను వెల్ల‌డిస్తున్నారు.

జియో ఐపీఓ ముఖ్య‌మైన తేదీలు..

జియో ఐపీఓ మొత్తం రూ.30,313 కోట్ల ఇష్యూకు అక్టోబ‌ర్ 21న ప్రారంభం కానుండ‌గా, ఈ ఐపీఓ విజ‌య‌వంతం అయితే దేశంలో ఇప్ప‌టి వ‌ర‌కు వ‌చ్చిన అతి పెద్ద ఐపీఓగా నిలుస్తుంద‌ని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఇక ఈ ఐపీఓలో భాగంగా 27 కోట్ల కొత్త ఈక్విటీ షేర్ల‌ను జారీ చేస్తారు. ఇప్ప‌టికే షేర్ల‌ను క‌లిగి ఉన్న వాటాదారులు త‌మ వాటాల‌ను విక్ర‌యించే ఆఫ‌ర్ ఫ‌ర్ సేల్ (ఓఎఫ్ఎస్‌) ఇందులో ఉండ‌దు. అంటే పూర్తిగా కొత్త షేర్ల‌ను జారీ చేస్తార‌న్న‌మాట‌. ఇక షేర్ ధ‌ర‌ల శ్రేణిని రూ.1065 నుంచి రూ.1119 మ‌ధ్య నిర్ణ‌యించారు. అక్టోబర్ 21న ప్రారంభమయ్యే ఐపీఓ అక్టోబర్ 23న ముగియనుంది. షేర్ల కేటాయింపు ప్రక్రియ అక్టోబర్ 26న పూర్తి కానుంది. అక్టోబర్ 27న పెట్టుబడిదారులకు నగదు వాపసు ప్రక్రియ ప్రారంభించడంతోపాటు కేటాయించిన షేర్లను డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో జమ చేస్తారు. అక్టోబర్ 28న నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్‌ఎస్‌ఈ), బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (బీఎస్‌ఈ)ల్లో షేర్లు లిస్ట్ కానున్నాయి. అయితే ఈ తేదీల్లో చివ‌రి నిమిషంలోనూ మార్పులు ఉండే అవ‌కాశం ఉంది. అందువ‌ల్ల పెట్టుబ‌డిదారులు ఎప్ప‌టిక‌ప్పుడు అధికారిక వేదిక‌ల ద్వారా స‌మాచారం తెలుసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

జియో ఐపీఓ ధ‌ర‌, షేర్ ప్రైస్ బ్యాండ్, క‌నీస పెట్టుబ‌డి ఎంత‌..

జియో ఐపీఓ బుక్ బిల్డింగ్ విధానంలో చేపట్టే కొత్త షేర్ల జారీ ప్ర‌క్రియ‌. ఇష్యూ పరిమాణం గరిష్ఠంగా రూ.30,213 కోట్లు. ఒక్కో షేరు ముఖ విలువ రూ.10 కాగా, ధరల శ్రేణి రూ.1,065 నుంచి రూ.1,119గా ఉంది. రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు కనీసం 12 షేర్లతో కూడిన ఒక లాట్‌కు దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. గరిష్ఠ ధర రూ.1,119 ప్రకారం కనీస పెట్టుబడి రూ.13,428 అవుతుంది. ఈ ఐపీఓకు కోటక్ మహీంద్రా క్యాపిటల్ కంపెనీ లిమిటెడ్, మోర్గాన్ స్టాన్లీ ఇండియా కంపెనీ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా సెక్యూరిటీస్ ఇండియా లిమిటెడ్, యాక్సిస్ క్యాపిటల్ లిమిటెడ్, బీఎన్‌పీ పారిబాస్, సిటీగ్రూప్ గ్లోబల్ మార్కెట్స్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, సీఎల్‌ఎస్‌ఏ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, డీఏఎం క్యాపిటల్ అడ్వైజర్స్ లిమిటెడ్, గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్ (ఇండియా) సెక్యూరిటీస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ లిమిటెడ్, హెచ్‌ఎస్‌బీసీ సెక్యూరిటీస్ అండ్ క్యాపిటల్ మార్కెట్స్ (ఇండియా) ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, ఐసీఐసీఐ సెక్యూరిటీస్ లిమిటెడ్, ఐఐఎఫ్‌ఎల్ క్యాపిటల్ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్, జెఫరీస్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, జేఎం ఫైనాన్షియల్ లిమిటెడ్, జేపీ మోర్గాన్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, ఎస్‌బీఐ క్యాపిటల్ మార్కెట్స్ లిమిటెడ్, యూబీఎస్ సెక్యూరిటీస్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, 360 వన్ డబ్ల్యూఏఎం లిమిటెడ్‌లు బుక్ రన్నింగ్ లీడ్ మేనేజర్లుగా వ్యవహరించనున్నాయి. కేఫిన్ టెక్నాలజీస్ లిమిటెడ్ రిజిస్ట్రార్‌గా వ్యవహరించనుంది.

ఎవ‌రెవ‌రికి ఎంత వాటా..?

ఐపీఓలో నికర ఇష్యూ పరిమాణంలో అర్హత కలిగిన సంస్థాగత కొనుగోలుదారులకు (క్యూఐబీలు) గరిష్ఠంగా 50 శాతం వరకు కేటాయించనున్నారు. సంస్థాగతేతర పెట్టుబడిదారులకు (ఎన్‌ఐఐలు) కనీసం 35 శాతం, రిటైల్ వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారులకు కనీసం 15 శాతం కేటాయించనున్నారు. రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు కనీసం ఒక లాట్‌కు, అంటే 12 షేర్లకు దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. గరిష్ఠ ధర రూ.1,119 ప్రకారం కనీస పెట్టుబడి రూ.13,428 అవుతుంది. రిటైల్ విభాగంలో గరిష్ఠంగా 14 లాట్లు, అంటే 168 షేర్లకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఇందుకు సుమారు రూ.1,87,992 అవసరం. చిన్న మొత్తాల సంస్థాగతేతర పెట్టుబడిదారుల విభాగంలో (ఎస్‌ఎన్‌ఐఐ) కనీస దరఖాస్తు 15 లాట్లు, అంటే 180 షేర్లు. ఇందుకు రూ.2,01,420 పెట్టుబడి అవసరం. పెద్ద మొత్తాల సంస్థాగతేతర పెట్టుబడిదారుల విభాగంలో (బీఎన్‌ఐఐ) కనీస దరఖాస్తు 75 లాట్లు, అంటే 900 షేర్లు. ఇందుకు రూ.10,07,100 అవసరమవుతుంది.

ఐపీఓ నిధులు ఎందు కోసం..?

కొత్తగా షేర్లను జారీ చేయడం ద్వారా సమీకరించే నిధులను ప్రధానంగా రెండు అవసరాలకు వినియోగించాలని జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ యోచిస్తోంది. తన కీలక అనుబంధ సంస్థ రిలయన్స్ జియో ఇన్ఫోకామ్ లిమిటెడ్ (ఆర్‌జేఐఎల్) తీసుకున్న కొన్ని బకాయి రుణాలను పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా ముందుగానే చెల్లించేందుకు నిధులను ఉపయోగించనుంది. మిగిలిన నిధులను సాధారణ కార్పొరేట్ అవసరాలకు వినియోగించనుంది. 2019లో ఏర్పాటైన జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ లిమిటెడ్ దేశవ్యాప్తంగా డిజిటల్ కనెక్టివిటీ, సాంకేతిక సేవలను అందించడంపై దృష్టి సారించిన సంస్థ. దీనికి అనుబంధంగా ఉన్న రిలయన్స్ జియో ఇన్ఫోకామ్ లిమిటెడ్ మొబైల్ సేవలు, స్థిర బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కనెక్టివిటీతోపాటు వినోదం, క్లౌడ్ సేవలు, స్మార్ట్ హోమ్ సాంకేతికత, గేమింగ్, ఎంటర్‌ప్రైజ్ సొల్యూషన్లు, కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారిత అప్లికేషన్లను అందిస్తోంది. ఈ ఏడాది మార్చి 31 నాటికి ఆర్‌జేఐఎల్‌కు దేశవ్యాప్తంగా 52.44 కోట్ల మంది వినియోగదారులు ఉన్నారు.

డిజిట‌ల్ మౌలిక స‌దుపాయాలు, సేవ‌ల సంస్థ‌గా..

నెట్‌వర్క్ మౌలిక సదుపాయాలు, పరికరాలు, సాఫ్ట్‌వేర్, ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్, డిజిటల్ అప్లికేషన్లతో కూడిన సొంత సాంకేతిక వ్యవస్థను జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ అభివృద్ధి చేసుకుంది. ఈ సమగ్ర విధానం కొత్త సాంకేతికతలను వేగంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి, బాహ్య సరఫరాదారులపై ఆధారపడడాన్ని తగ్గించడానికి దోహదపడుతుంది. 4జి, 5జి, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, కృత్రిమ మేధస్సు సాంకేతికతలను భారీ స్థాయిలో విస్తరించేందుకు ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. దీంతో జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ దేశంలోని ప్రముఖ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, సేవల సంస్థల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. జూన్ 30తో ముగిసిన మూడు నెలల కాలానికి, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆర్థిక గణాంకాలను సంస్థ వెల్లడించింది. అయితే, అందుబాటులో ఉన్న వివరాల్లో ఆదాయం, నిర్వహణ లాభం, నికర లాభం గణాంకాల కాలపరిమితులు, వరుసల మధ్య వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఆదాయం ఎంత‌..?

ముఖ్యంగా మూడు నెలల కాలానికి చూపిన నిర్వహణ ఆదాయం రూ.3,91,729 కోట్లుగా ఉండగా, 2025-26 పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరానికి రూ.1,46,885 కోట్లు, 2024-25లో రూ.1,28,218 కోట్లుగా పేర్కొన్నారు. ఈ గణాంకాల్లో కాలపరిమితి లేదా ప్రచురణ సంబంధిత పొరపాట్లు ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, అధికారిక ఐపీఓ పత్రాలతో ధ్రువీకరించుకోవాలి. నిర్వహణ లాభం (ఈబీఐటీడీఏ) మూడు నెలల కాలానికి రూ.20,864.50 కోట్లుగా, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి రూ.76,255.40 కోట్లుగా, 2024-25లో రూ.64,170 కోట్లుగా పేర్కొన్నారు. పన్నుల అనంతర లాభం (పీఏటీ) వరుసగా రూ.7,764.10 కోట్లు, రూ.30,049.70 కోట్లు, రూ.26,120.30 కోట్లుగా ఉంది.

గమనిక: ఈ కథనం సమాచార, విద్యాపరమైన ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే. ఇందులో పేర్కొన్న షేర్లు లేదా పెట్టుబడులపై ఎలాంటి కొనుగోలు లేదా విక్రయ సిఫార్సు చేయడం లేదు. పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అధికారిక ఐపీఓ పత్రాలను పరిశీలించాలి. ఆర్థిక నిపుణుల స‌ల‌హా తీసుకోవాలి.