త్రినేత్ర News Logo
DIGITAL-NEWS

Gold Adulteration Scam | బంగారం కొనుగోలుదారులకు బిగ్ అలర్ట్: హాల్‌మార్క్ మిషన్లను సైతం ఏమార్చేస్తున్న ‘చైనా పౌడర్’

భారత మార్కెట్లో బంగారం స్వచ్ఛతను తనిఖీ చేసే హాల్‌మార్క్, షోరూమ్ మిషన్లను సైతం బోల్తా కొట్టిస్తున్న 'చైనా రీనియం పౌడర్' కల్తీ బాగోతం బయటపడింది. దీనివల్ల కొనుగోలుదారులకు తులంపై ఎంత నష్టం వస్తుందో తెలుసా?

J

Business | Published On Nov 19, 2026, 11.29 am IST

Gold Adulteration Scam | బంగారం కొనుగోలుదారులకు బిగ్ అలర్ట్: హాల్‌మార్క్ మిషన్లను సైతం ఏమార్చేస్తున్న ‘చైనా పౌడర్’

సంక్షిప్త సారాంశం

బంగారం బరువును కృత్రిమంగా పెంచేందుకు చైనాకు చెందిన 'రీనియం పౌడర్' (Rhenium Powder) కల్తీ చేస్తున్నట్లు సంచలన పరిశోధనలో వెల్లడైంది. అధిక సాంద్రత, ద్రవీభవన స్థానం ఉండటం వల్ల రీనియం కలిపిన బంగారాన్ని సాధారణ క్యారెట్ టెస్టింగ్ మిషన్లు, హాల్‌మార్కింగ్ కేంద్రాలు సైతం గుర్తించలేకపోతున్నాయి. 22 క్యారెట్ల హాల్‌మార్క్ ముద్ర ఉన్న నగల్లో వాస్తవ స్వచ్ఛత 20 క్యారెట్ల (81.73%) స్థాయికే పరిమితమవుతుండటంతో కొనుగోలుదారులు తులంపై సుమారు రూ.14,700 వరకు నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది. నకిలీల బారిన పడకుండా ఉండేందుకు పేరున్న BIS సర్టిఫైడ్ షోరూమ్‌లలోనే కొనుగోలు చేయాలని, తప్పనిసరిగా HUID నంబర్, ట్యాక్స్ ఇన్‌వాయిస్ తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

Advertisement

Gold Adulteration Scam | త్రినేత్ర న్యూస్ :మన దేశంలో బంగారం అంటే కేవలం ఆభరణం మాత్రమే కాదు, ప్రతి కుటుంబానికి అది ఒక నమ్మకమైన పెట్టుబడి. అందుకే పసిడి కొనేటప్పుడు ప్రతి ఒక్కరూ 'హాల్‌మార్క్' (Hallmark) ఉందా లేదా అని చూసుకుంటారు. షోరూమ్‌లలోని క్యారెట్ టెస్టింగ్ మిషన్లలో స్వచ్ఛతను పరీక్షించుకుని మరీ కొనుగోలు చేస్తుంటారు. అయితే, ఆ నమ్మకాన్నే వమ్ము చేసేలా చైనాకు చెందిన ఒక రహస్య పౌడర్ భారత బంగారు మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించినట్లు తాజా పరిశోధనలో వెల్లడైంది. హాల్‌మార్కింగ్ కేంద్రాలను, బ్రాండెడ్ షోరూమ్‌లలోని ఆధునిక పరీక్షా యంత్రాలను సైతం బోల్తా కొట్టిస్తూ సాగుతున్న ఈ 'రీనియం పౌడర్' (Rhenium Powder) కల్తీ బాగోతం ఇప్పుడు పసిడి ప్రియులను కలవరపెడుతోంది.

అసలేంటి ఈ 'చైనా రీనియం పౌడర్' మాయాజాలం?

ఓ జాతీయ మీడియా ప్రత్యేక ఇన్వెస్టిగేషన్‌లో ఈ కల్తీ దందా గుట్టు రట్టయింది. బంగారం బరువును కృత్రిమంగా పెంచి అక్రమ లాభాలు ఆర్జించేందుకు కొందరు కేటుగాళ్లు 'రీనియం' అనే లోహపు పొడిని బంగారంలో కలుపుతున్నారు. బంగారంతో పోలిస్తే రీనియం ధర చాలా తక్కువగా ఉండటమే ఈ కల్తీకి ప్రధాన కారణం.

రీనియం కూడా బంగారం మాదిరిగానే అత్యధిక సాంద్రత (Density), అధిక ద్రవీభవన స్థానం (High Melting Point) కలిగి ఉంటుంది. దీనివల్ల స్వచ్ఛమైన బంగారంలో రీనియం పొడిని కలిపి కరిగించినప్పుడు, అది అచ్చం అసలైన బంగారం లాగే కలిసిపోతుంది. దాన్ని తనిఖీలు చేసే సాధారణ ఎక్స్-రే (XRF), క్యారెట్ టెస్టింగ్ మిషన్లు దీన్ని వేరు చేసి గుర్తించలేకపోతున్నాయి.

షెన్‌జెన్ నుండి ముంబై, జోధ్‌పూర్ వరకు.. స్టింగ్ ఆపరేషన్‌లో సంచలన నిజాలు

ఈ కల్తీ మూలాలను వెతుక్కుంటూ వెళ్లిన పరిశోధన బృందం చైనాలోని షెన్‌జెన్ (Shenzhen) కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఒక ఏజెంట్‌ను సంప్రదించింది. తమ వద్ద రీనియం తయారీ కేంద్రం ఉందని చెప్పిన ఆ ఏజెంట్, బంగారంలో 25 శాతం వరకు ఈ పౌడర్ కలిపినా ఏ మిషన్ కూడా కనిపెట్టలేదని వెల్లడించాడు. అంతేకాకుండా భారతదేశంలోని పలు ప్రధాన నగరాల్లో తమ డీలర్లు ఉన్నారని, 100 గ్రాముల రీనియం పౌడర్ రకాన్ని బట్టి 3,000 నుండి 3,400 డాలర్ల వరకు విక్రయిస్తున్నామని తెలిపాడు.

చైనా ఏజెంట్ ఇచ్చిన సమాచారంతో ముంబైలోని ఒక డీలర్ నుండి రూ.5,000 (కొరియర్ ఛార్జీలు రూ.300 అదనం) చెల్లించి ఒక గ్రాము రీనియం పౌడర్ శాంపిల్‌ను సేకరించారు. అనంతరం జోధ్‌పూర్‌లోని ఒక స్వర్ణకారుడి సహాయంతో ప్రయోగం నిర్వహించారు.

24 క్యారెట్ల పరీక్ష: 7.830 గ్రాముల 24 క్యారెట్ల స్వచ్ఛమైన బంగారంలో 1 గ్రాము రీనియం పౌడర్ కలిపారు. మొత్తం బరువు 8.830 గ్రాములకు పెరిగింది. దీన్ని పరీక్షించగా, మిషన్ అది పూర్తిగా 24 క్యారెట్ల స్వచ్ఛమైన బంగారమేనని చూపించింది.

నగ తయారీ: ఆ తర్వాత 22 క్యారెట్ల ఆభరణం కోసం మరో 0.75 గ్రాముల ఇతర లోహాన్ని కలిపి 9.580 గ్రాముల బరువున్న సంప్రదాయ రాజస్థానీ నెక్లెస్ ('దేశీ ఆడ్') తయారు చేశారు.

హాల్‌మార్క్ సెంటర్, బ్రాండెడ్ షోరూమ్‌లు సైతం ఫెయిల్

ఈ కల్తీ నగను వివిధ పరీక్షా కేంద్రాలకు తీసుకెళ్లగా దిగ్భ్రాంతికర ఫలితాలు వచ్చాయి. ఒక ప్రముఖ హాల్‌మార్కింగ్ సెంటర్‌లో తనిఖీ చేయగా, దానికి ఏకంగా 92K916 హాల్‌మార్క్ ముద్ర వేశారు. అంటే అది 91.6 శాతం స్వచ్ఛత కలిగిన 22 క్యారెట్ల బంగారమని సర్టిఫికెట్ ఇచ్చారు. కానీ వాస్తవానికి ఆ నగలో ఉన్న అసలు బంగారం కేవలం 7.830 గ్రాములు మాత్రమే. అంటే దాని నిజమైన స్వచ్ఛత 81.73 శాతం (దాదాపు 20 క్యారెట్లు) మాత్రమే.

తులంపై బంగారం ధర రూ.1.5 లక్షలుగా లెక్కిస్తే, ఇలాంటి కల్తీ నగ కొన్న వినియోగదారుడు ప్రతి తులానికి సుమారు రూ.14,700 చొప్పున నేరుగా నష్టపోవాల్సి వస్తుంది.

ఆ తర్వాత సర్దార్‌పురా బి రోడ్డులోని ఒక బ్రాండెడ్ జ్యువెలరీ షోరూమ్‌లో పరీక్షించగా, అక్కడి మిషన్ కూడా దీన్ని 22 క్యారెట్ల బంగారంగానే గుర్తించింది. ఆ నగను అమ్మితే రూ.1.17 లక్షలు, ఎక్స్ఛేంజ్ చేసుకుంటే రూ.1.23 లక్షలు ఇస్తామని షోరూమ్ ప్రతినిధులు తెలిపారు. ఇక నయీ సడక్‌లోని మరో షోరూమ్ మిషన్‌లో పరీక్షించగా అందులో 93.70% బంగారం, 5.39% వెండి, 0.90% రాగి ఉన్నట్లు చూపించిందే తప్ప, రీనియం ఊసే ఎత్తలేదు. భారతదేశంలో ప్రతిరోజూ 2,000 నుండి 2,200 కిలోల బంగారం అమ్ముడవుతుందని, చైనా రీనియం పౌడర్ కలిపిన బంగారం మార్కెట్లో చలామణి అవుతున్న మాట వాస్తవమేనని మూడు బంగారు వర్తక సంఘాలు సైతం అంగీకరించడం గమనార్హం.

బంగారం కొనేటప్పుడు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

మన కష్టార్జితం కల్తీ పాలవ్వకుండా ఉండాలంటే బంగారం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి.

నమ్మకమైన BIS సర్టిఫైడ్ షోరూమ్‌లనే ఎంచుకోండి: తక్కువ ధరకో, మేకింగ్ ఛార్జీల డిస్కౌంట్‌కో ఆశపడి గుర్తింపు లేని దుకాణాల్లో కొనకండి. పేరున్న, విశ్వసనీయమైన BIS గుర్తింపు పొందిన జ్యువెలర్స్ వద్దే కొనుగోలు చేయండి.

HUID, ట్యాక్స్ ఇన్‌వాయిస్ తప్పనిసరి: కొనుగోలు చేసిన ప్రతి నగపై 6 అంకెల ఆల్ఫాన్యూమరిక్ HUID (Hallmark Unique Identification) కోడ్ ఉందో లేదో చూసుకుని, 'BIS Care' యాప్‌లో తనిఖీ చేయండి. అలాగే పూర్తి వివరాలతో కూడిన పక్కా జీఎస్టీ బిల్లు (Tax Invoice) తీసుకోండి.

అడ్వాన్స్‌డ్ టెస్టింగ్ కోరండి: భారీ మొత్తంలో బంగారం కొనేటప్పుడు లేదా ఏదైనా అనుమానం వచ్చినప్పుడు కేవలం సాధారణ XRF పరీక్షలకే పరిమితం కాకుండా, లోతైన, అధునాతన స్వచ్ఛత పరీక్షా విధానాల గురించి షోరూమ్ వారిని అడిగి నిర్ధారించుకోండి.

Advertisement
Advertisement