Union Budget 2026 | బడ్జెట్ 2026: లఖ్‌పతీ దీదీలకు బూస్ట్, 7 బుల్లెట్ రైలు మార్గాలు.. ఆర్థిక మంత్రి కీలక ప్రకటనలు

Union Budget 2026 | కేంద్ర బడ్జెట్ 2026లో ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ మహిళా సాధికారత, మౌలిక వసతులు, ఆరోగ్య రంగానికి పెద్దపీట వేశారు. లఖ్‌పతీ దీదీ పథకం నుంచి హైస్పీడ్ రైళ్ల వరకు పలు కీలక ప్రకటనలు చేశారు. ఆ వివరాలు ఇవే:

లఖ్‌పతీ దీదీ పథకం (Lakhpati Didi Scheme) - కొత్త రూపు

లఖ్‌పతీ దీదీ కార్యక్రమ విజయంతో ప్రేరణ పొందిన ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు మహిళలను కేవలం రుణాల ద్వారా జీవనోపాధి పొందే స్థాయి నుంచి వ్యాపార యజమానులుగా (Business Owners) మార్చేందుకు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది.

ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్ మార్ట్స్: క్లస్టర్ స్థాయి సమాఖ్యలలో మహిళా సంఘాల ఆధ్వర్యంలో 'ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్ మార్ట్స్' (రీటైల్ స్టోర్స్) ఏర్పాటు చేస్తారు.

ఆర్థిక సాయం: మహిళలు వ్యాపారవేత్తలుగా ఎదిగేందుకు వినూత్న ఆర్థిక సహాయాన్ని అందిస్తారు.

7 హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లు (High-Speed Rail Corridors)

దేశవ్యాప్తంగా రవాణా వ్యవస్థను వేగవంతం చేసేందుకు 7 హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లను ప్రకటించారు:

ముంబై - పూణే

పూణే - హైదరాబాద్

హైదరాబాద్ - బెంగళూరు

హైదరాబాద్ - చెన్నై

చెన్నై - బెంగళూరు

ఢిల్లీ - వారణాసి

వారణాసి - సిలిగురి

ఆరోగ్యం, వైద్య రంగం

మెడికల్ హబ్స్: ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో రాష్ట్రాలకు మద్దతుగా 5 ప్రాంతీయ మెడికల్ హబ్స్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇవి ఆరోగ్య నిపుణులకు ఉపాధి కల్పిస్తాయి.

ఆయుర్వేద సంస్థలు: కొత్తగా 3 'ఆల్ ఇండియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆయుర్వేద'లను ఏర్పాటు చేస్తారు.

డ్రగ్ టెస్టింగ్: ఔషధ పరీక్షా కేంద్రాలను (Drug testing labs) ఉన్నత ప్రమాణాలతో అప్‌గ్రేడ్ చేస్తారు.

కేర్‌గివర్స్: 1.5 లక్షల మంది కేర్‌గివర్లకు (సంరక్షకులకు) శిక్షణ ఇస్తారు.

మెడికల్ టూరిజం: మెడికల్ టూరిజం హబ్స్‌లో ఆయుష్ (Ayush) కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేస్తారు.

విద్యా రంగం

యూనివర్సిటీ టౌన్‌షిప్స్: ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ల సమీపంలో 5 యూనివర్సిటీ టౌన్‌షిప్‌ల ఏర్పాటుకు రాష్ట్రాలకు సహకరిస్తారు.

గర్ల్స్ హాస్టల్స్: దేశంలోని ప్రతి జిల్లాలో ఒక బాలికల హాస్టల్ (Girls Hostel) ఏర్పాటు చేస్తారు.

ఖగోళ శాస్త్రం: ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ కోసం 4 టెలిస్కోప్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేస్తారు.

NID: ఈశాన్య భారతదేశంలో కొత్త 'నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజైన్' (NID) ఏర్పాటు.

వెటర్నరీ కళాశాలలు: వెటర్నరీ కళాశాలలకు లోన్-లింక్డ్ సబ్సిడీని ప్రతిపాదించారు.

వ్యవసాయం - అధిక విలువ కలిగిన పంటలు

కోస్తా ప్రాంతాలకు: కొబ్బరి (Coconut), జీడిపప్పు (Cashew) వంటి అధిక విలువ కలిగిన పంటల సాగుకు, వ్యాపారానికి మద్దతునిచ్చి భారత్‌ను స్వయం సమృద్ధంగా మారుస్తామని మంత్రి హామీ ఇచ్చారు.

ఇతర పంటలు: వాల్‌నట్స్, బాదం, గంధపు చెట్ల (Sandalwood) సాగుకు రాష్ట్రాలకు సహకారం అందిస్తారు.

ఇతర ముఖ్యాంశాలు

కేపెక్స్ (Capex): FY27కు మూలధన వ్యయ లక్ష్యాన్ని రూ.12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచారు. టైర్-2, టైర్-3 నగరాల్లో మౌలిక వసతులపై దృష్టి సారిస్తారు.

ఖేలో ఇండియా: క్రీడల కోసం 'ఖేలో ఇండియా మిషన్'ను మరో 10 ఏళ్లు పొడిగించారు.

పశుసంవర్థక శాఖ: క్రెడిట్ లింక్డ్ సబ్సిడీ పథకాన్ని ప్రారంభిస్తారు.

పర్యాటకం: 15 పురావస్తు ప్రదేశాలను (Archaeological sites) సాంస్కృతిక గమ్యస్థానాలుగా తీర్చిదిద్దుతారు. 20 పర్యాటక ప్రాంతాల నుండి 10,000 మంది గైడ్‌లకు శిక్షణ ఇస్తారు.