Gold Rivers In India | గనుల్లోనే కాదు.. భారత్‌లోని ఈ 3 నదుల్లో ఇప్పటికీ బంగారం దొరుకుతుంది!

Gold Rivers In India | త్రినేత్ర న్యూస్ : భారతదేశం అనగానే మనకు కోలార్ వంటి ప్రసిద్ధ బంగారు గనులు (Gold Mines) గుర్తుకొస్తాయి. కానీ మన దేశంలో కొన్ని నదుల ఇసుకలో కూడా బంగారం దొరుకుతుందనే విషయం మీకు తెలుసా? భౌగోళిక పరిస్థితులు, చరిత్ర, స్థానిక సంప్రదాయాలతో ముడిపడిన ఈ అంశం ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. ఖనిజ సంపద పుష్కలంగా ఉన్న కొండల నుంచి ప్రవహించే నీరు.. కాలక్రమేణా బంగారు రేణువులను నదీ గర్భంలోకి మోసుకొస్తుంది. ఇప్పటికీ బంగారం ఆనవాళ్లు కనిపిస్తున్న ఆ మూడు నదుల విశేషాలివే.

సువర్ణరేఖ నది (Subarnarekha River): భారతదేశపు ‘బంగారు గీత’

దేశంలో బంగారం దొరికే నదుల్లో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది సువర్ణరేఖ నది. సంస్కృతంలో సువర్ణరేఖ అంటే ‘బంగారు గీత’ (Golden Line) అని అర్థం. ఈ నదిలో బంగారు నిక్షేపాలు ఉండటం వల్లే ఆ పేరు వచ్చింది.

• ఇది జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా రాష్ట్రాల మీదుగా ప్రవహిస్తుంది.
• ఖనిజ సంపద (Minerals) ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల గుండా ఈ నది సాగుతుంది.
• ఈ నది ఇసుకలో అతి చిన్న బంగారు రేణువులు (Gold Flakes) మెరుస్తూ కనిపిస్తాయి.
• నదీ తీర ప్రాంతాల్లో నివసించే స్థానికులు తరతరాలుగా సాంప్రదాయ పద్ధతుల్లో ఇసుకను కడిగి, జల్లెడ పట్టి కొద్ది మొత్తంలో బంగారాన్ని సేకరిస్తున్నారు.

సోన్ నది (Son River): బంగారు ఆనవాళ్లు ఉన్న రహస్య వనరు

గత కొన్నేళ్లుగా బంగారం ఆనవాళ్లు కనిపిస్తున్న మరో ముఖ్యమైన నది సోన్.

• మధ్యప్రదేశ్‌లో పుట్టే ఈ నది.. ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ మీదుగా ప్రవహించి చివరకు గంగా నదిలో కలుస్తుంది.
• రాళ్లు, ఖనిజాలు సమృద్ధిగా ఉండే భూభాగాల గుండా ఇది ప్రవహిస్తుంది.
• ఈ నది ఇసుకలో బంగారు రేణువులు ఉన్నట్లు జియోలాజికల్ (భూగర్భ శాస్త్ర) పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
• ఇక్కడ కమర్షియల్ మైనింగ్ (వాణిజ్యపరమైన తవ్వకాలు) జరగకపోయినా, ఇందులోని ఖనిజ సంపద ఎప్పుడూ ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తూనే ఉంటుంది.

కెన్ నది (Ken River): ఖనిజాలతో నిండిన జలాలు

కెన్ నదిలోని ఇసుక మేటల్లో కూడా స్వల్ప పరిమాణంలో బంగారం ఉన్నట్లు నిపుణులు చెబుతున్నారు.

• ఈ నది మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మీదుగా ప్రవహిస్తుంది.
• కఠినమైన రాళ్లు, ఖనిజ సంపద ఉన్న ప్రాంతాల గుండా ఇది ముందుకు సాగుతుంది.
• ప్రకృతి సిద్ధంగా రాళ్లు కోతకు గురికావడం వల్ల బంగారు రేణువులు ఇసుకతో కలుస్తాయి.
• ఖనిజ ప్రాముఖ్యతతో పాటు, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, వన్యప్రాణుల మనుగడకు ఈ నది ఎంతో కీలకంగా మారింది.

భారత్‌లో అత్యధికంగా బంగారం ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రం ఏది?

మన దేశంలో అత్యధికంగా బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రంగా కర్ణాటక (Karnataka) మొదటి స్థానంలో ఉంది.

• ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన ‘కోలార్ గోల్డ్ ఫీల్డ్స్’ (KGF) కర్ణాటకలోనే ఉన్నాయి.
• ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత లోతైన బంగారు గనుల్లో ఒకటిగా ఇది గుర్తింపు పొందింది.
• దేశ బంగారం ఉత్పత్తిలో కర్ణాటక వాటా అత్యంత కీలకం. భారత మైనింగ్ చరిత్రలో ఈ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

నదుల్లో దొరికే బంగారం గురించి ఆసక్తికర నిజాలు

సువర్ణరేఖకు ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది?

సంస్కృతంలో బంగారం, రేఖ అనే పదాల కలయికతో ఈ పేరు పుట్టింది. ఈ నది అడుగున దాగి ఉన్న సంపద గురించి స్థానికంగా ఎన్నో జానపద కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి.

కంటికి కనిపించనంత చిన్న రేణువులు

నదుల్లో బంగారం పెద్దపెద్ద గడ్డల్లా కాకుండా, అతి సన్నని రేణువులు లేదా దుమ్ము (Gold Dust) రూపంలో మాత్రమే దొరుకుతుంది. దీన్ని వేరు చేయడానికి ఇసుకను ఎంతో ఓపికగా కడిగి ఫిల్టర్ చేయాల్సి ఉంటుంది.

కొండ రాళ్ల నుంచే బంగారం వస్తుంది

నదుల సమీపంలోని కొండల్లో ఉండే ఖనిజపు రాళ్ల నుంచే ఈ బంగారం వస్తుంది. కాలక్రమేణా ఎండ, వానలకు ఆ రాళ్లు అరిగిపోయి, నీటి ప్రవాహంతో పాటు బంగారు రేణువులు నది అడుగుకు చేరుతాయి.

సాంప్రదాయ ‘గోల్డ్ ప్యానింగ్’ పద్ధతి

పూర్వం ప్రజలు నదీ గర్భం నుంచి బంగారాన్ని సేకరించడానికి ప్యాన్స్ (Pans), జల్లెడల వంటి సాధారణ పనిముట్లను వాడేవారు. బరువుగా ఉండే బంగారు రేణువులను తేలికపాటి ఇసుక నుంచి వేరు చేసే ఈ పద్ధతిని ‘గోల్డ్ ప్యానింగ్’ అంటారు.

కొత్త గనుల ఆచూకీకి మార్గం

నదుల్లో బంగారు రేణువులు కనిపించడం వల్లే.. ఆ చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో బంగారు గనులు ఉన్నాయనే విషయాన్ని పూర్వపు అన్వేషకులు గుర్తించగలిగారు.

నదుల్లో దొరికే బంగారం పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ.. సువర్ణరేఖ, సోన్, కెన్ నదులు ప్రకృతిలోని వింతలకు, భారతదేశ భౌగోళిక గొప్పతనానికి నిలువెత్తు సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి.