Vijayanagara Empire History | 500 ఏళ్ల కిందటే మన దేశంలో గ్రాండ్ షాపింగ్ మాల్.. రత్నాలు, గుర్రాలు అమ్మిన ఆ అద్భుత వీధి ఎక్కడుందో తెలుసా?

Vijayanagara Empire History | త్రినేత్ర న్యూస్ : ఈ రోజుల్లో షాపింగ్ అంటే మనకు గుర్తొచ్చేవి సెంట్రల్ ఏసీ, బ్రాండెడ్ షోరూమ్‌లు, మల్టీప్లెక్స్‌లు ఉండే భారీ మాల్స్. కానీ వందల ఏళ్ల క్రితమే, ఎలాంటి ఆధునిక టెక్నాలజీ లేని రోజుల్లోనే భారతదేశంలో కిలోమీటరు పొడవైన ఒక 'మెగా షాపింగ్ మాల్' ఉండేదంటే నమ్ముతారా? కర్ణాటకలోని ప్రసిద్ధ చారిత్రక నగరం హంపిలోని వీధుల్లో నడిస్తే, ఆనాటి హైటెక్ వాణిజ్య ప్రపంచం కళ్లముందు కదలాడుతుంది.

విజయనగర సామ్రాజ్యానికి గుండెకాయ: విరూపాక్ష బజార్

హంపిలోని ప్రసిద్ధ విరూపాక్ష ఆలయం ఎదురుగా దాదాపు ఒక కిలోమీటరు మేర సాగే విశాలమైన వీధినే 'హంపి బజార్' లేదా 'విరూపాక్ష బజార్' అని పిలుస్తారు. 14 నుంచి 16వ శతాబ్దాల మధ్య దక్షిణ భారతదేశాన్ని ఏలిన విజయనగర సామ్రాజ్యానికి ఇది ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా విలసిల్లింది. వీధికి ఇరువైపులా శిల్పకళతో చెక్కిన రెండు అంతస్తుల రాతి మండపాలు వరుసగా దర్శనమిస్తాయి. 'ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా' నివేదికల ప్రకారం, ఇది మధ్యయుగ భారతదేశపు మొట్టమొదటి భారీ షాపింగ్ వీధిగా గుర్తింపు పొందింది.

యూనెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించిన ఈ ప్రాంగణం.. నాటి అద్భుతమైన టౌన్ ప్లానింగ్‌కు నిదర్శనం. ఆలయాలు, నివాస ప్రాంతాలతో పాటు అంతర్జాతీయ వ్యాపారాలు సాగించడానికి ప్రత్యేకంగా ఇలాంటి బజార్లను డిజైన్ చేశారు.

ఇక్కడ ఏమేం అమ్మేవారు?

సాధారణ ప్రజలకు కావాల్సిన నిత్యావసరాల నుంచి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతులు కొనుగోలు చేసే విలాసవంతమైన వస్తువుల వరకు ఇక్కడ దొరికేవి.

రత్నాలు, బంగారు ఆభరణాలు: వజ్రాలు, కెంపులు, ముత్యాలను కొలపాత్రలతో రాశులుగా పోసి అమ్మేవారని విదేశీ యాత్రికుల డైరీల్లో నమోదై ఉంది.

విలువైన వస్త్రాలు: మేలిరకం పట్టు, జరీ, విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న అరుదైన ఫ్యాబ్రిక్స్.

సుగంధ ద్రవ్యాలు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమాండ్ ఉన్న భారతీయ మసాలా దినుసులు.

యుద్ధ గుర్రాలు: విజయనగర సైన్యానికి అవసరమైన అరేబియా, పర్షియా జాతి మేలురకం గుర్రాల వ్యాపారం ఇక్కడే భారీ ఎత్తున జరిగేది.

నేటికీ ఆ వైభవాన్ని కళ్లారా చూడొచ్చు

కాలక్రమంలో ఆనాటి వైభవం, రద్దీ తగ్గినప్పటికీ.. ఇప్పటికీ విరూపాక్ష ఆలయం నుంచి తూర్పున ఉన్న భారీ ఏకశిలా నంది విగ్రహం వరకు సాగే ఆ రాతి కట్టడాల గుండా నడిస్తే నాటి చరిత్ర స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఆ రాతి స్తంభాల నడుమ నిలబడితే శతాబ్దాల క్రితం దేశవిదేశీ వ్యాపారుల సందడి, బేరసారాలు ఎలా సాగేవో ఊహించుకోవచ్చు.

మీరు ఎప్పుడైనా హంపి వెళ్తే.. కేవలం గుడులు, శిల్పాలు మాత్రమే కాకుండా.. భారతదేశపు ప్రాచీన మార్కెట్ సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఈ చారిత్రక 'ఓపెన్ ఎయిర్ మాల్' వీధిలో ఒకసారి తప్పకుండా నడవండి.

తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి హంపీ ప్రయాణ మార్గాలు, రవాణా సదుపాయాలు

హైదరాబాద్, విజయవాడ, కర్నూలు, తిరుపతి వంటి నగరాల నుంచి హంపీ చేరుకోవడానికి రైలు, రోడ్డు మార్గాలు అత్యంత అనుకూలమైనవి. హంపీకి కేవలం 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న హోస్‌పేట్ జంక్షన్ (Hosapete) ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్. సికింద్రాబాద్/కాచిగూడ లేదా తిరుపతి/గుంతకల్లు మీదుగా హోస్‌పేటకు నేరుగా ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. రోడ్డు మార్గంలో వెళ్లేవారికి హైదరాబాద్ నుంచి రాయచూరు లేదా కర్నూలు-బళ్లారి మీదుగా (దాదాపు 360–380 కి.మీ.), విజయవాడ/గుంటూరు వైపు నుంచి గుంతకల్లు-బళ్లారి మీదుగా (దాదాపు 450 కి.మీ.) కర్ణాటక ఆర్టీసీ, ప్రైవేట్ స్లీపర్ బస్సులు రోజూ నడుస్తాయి. సొంత వాహనం లేదా క్యాబ్‌లో వెళ్లేవారు రాయచూరు లేదా గుంతకల్లు హైవేలను ఎంచుకోవచ్చు. హోస్‌పేట్ బస్టాండ్ లేదా రైల్వే స్టేషన్ నుంచి హంపీకి లోకల్ సిటీ బస్సులు ప్రతి 20–30 నిమిషాలకు తిరుగుతాయి. అదనంగా ఆటోలు, ప్రైవేట్ క్యాబ్‌లు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.