Water Hyacinth Saree | చెత్త నుంచి అందమైన చీరలు: గుర్రపు డెక్కను వస్త్రంగా మార్చిన జార్ఖండ్ ఇంజనీర్!

• జార్ఖండ్‌కు చెందిన గౌరవ్ ఆనంద్ తన 16 ఏళ్ల కార్పొరేట్ కెరీర్‌ను వదిలేసి, నీటి కలుపు మొక్కల (Water hyacinth) నుంచి ఫైబర్‌ను తీసి చీరల తయారీ
• ఒక చీర తయారీకి సుమారు 25 కిలోల గుర్రపు డెక్కను ఉపయోగిస్తారు. దీనిని కాటన్‌తో కలిపి (25:75 రేషియో) వినూత్నమైన ఫ్యూజన్ శారీగా మార్పు
• దీని ద్వారా పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని శాంతిపూర్ చేనేత కార్మికులకు, 450 మందికి పైగా గ్రామీణ మహిళలకు స్థిరమైన ఉపాధి
• పర్యావరణానికి హాని చేసే 'టెర్రర్ ఆఫ్ బెంగాల్' మొక్కను ఇప్పుడు రూ.2000 నుంచి 3500 పలికే విలువైన వస్త్రంగా మార్చి సస్టెయినబుల్ ఫ్యాషన్‌కు (Sustainable fashion) నాంది

Water Hyacinth Saree | త్రినేత్ర.న్యూస్ : పర్యావరణానికి హాని చేసే కలుపు మొక్కను ఎవరైనా ఏం చేస్తారు? పీకి పారేస్తారు. కానీ, జార్ఖండ్‌కు (Jharkhand) చెందిన పర్యావరణ ఇంజనీర్ గౌరవ్ ఆనంద్ మాత్రం ఆ కలుపు మొక్కలనే అందమైన చీరలుగా మారుస్తున్నారు. తన 16 ఏళ్ల సుదీర్ఘ కార్పొరేట్ కెరీర్‌ను వదిలేసి, నదులు, చెరువుల్లో పెరిగే గుర్రపు డెక్క (Water hyacinth) నుంచి ఫైబర్‌ను సంగ్రహించి అద్భుతమైన హ్యాండ్లూమ్ చీరలను (Handloom Sarees) తయారు చేస్తున్నారు.

అంతేకాదు, ఈ సరికొత్త ఆవిష్కరణ ద్వారా ఏకంగా 450 మందికి పైగా మహిళలకు ఉపాధి కల్పిస్తూ ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు.

సమస్యనే వనరుగా మలచుకొని..

గుర్రపు డెక్కను 'టెర్రర్ ఆఫ్ బెంగాల్' (Terror of Bengal) అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది నిలకడగా ఉన్న నీటి ఉపరితలంపై వేగంగా పెరుగుతూ.. సూర్యరశ్మి లోపలికి వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల నీటిలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు పడిపోయి జలచరాలు చనిపోతాయి. దీన్ని ఎలాగైనా నివారించాలనే ఉద్దేశ్యంతో, ఈ కలుపు మొక్కను ఒక ఉపయోగకరమైన వనరుగా (Resource) మార్చాలని గౌరవ్ నిర్ణయించుకున్నారు.

టాటా స్టీల్‌లో పనిచేసేటప్పుడు రివర్ క్లీనింగ్ డ్రైవ్స్‌లో పాల్గొన్న గౌరవ్.. ఈ సమస్య తీవ్రతను దగ్గరి నుంచి చూశారు. ముఖ్యంగా 2018లో 'నమామి గంగే' (Namami Gange) మిషన్‌లో పనిచేసిన అనుభవం అతని జీవితాన్ని మార్చేసింది. ఆ తర్వాత 2022లో తన కార్పొరేట్ జాబ్‌కు రిజైన్ చేసి, 'స్వచ్ఛతా పుకార్ ఫౌండేషన్' (Swacchata Pukare Foundation) స్థాపించి పూర్తి సమయం దీనికే కేటాయించారు.

ఫ్యూజన్ శారీ (Fusion Saree) ఎలా తయారవుతుంది?

• గుర్రపు డెక్క నుంచి చీరను తయారు చేయడం చాలా కష్టంతో కూడుకున్న పని.
• ముందుగా మొక్కల కాండాలను సేకరించి వారం రోజుల పాటు ఎండబెడతారు.
• వాటిని వేడి నీటితో ట్రీట్ చేసి, పల్ప్ (Pulp) నుంచి ఫైబర్‌ను వేరు చేస్తారు.
• ఆ ఫైబర్‌తో దారాన్ని (Yarn) తయారు చేసి, దానికి రంగులద్ది కాటన్‌తో మిక్స్ చేస్తారు.
• ప్రస్తుతం 25 శాతం గుర్రపు డెక్క ఫైబర్, 75 శాతం కాటన్ (25:75 నిష్పత్తి) కలిపి నేత కార్మికులు ఈ 'ఫ్యూజన్ శారీ'ని మగ్గంపై నేస్తున్నారు.

ఒక్కో చీరను నేయడానికి కార్మికులకు 3-4 రోజులు పడుతుంది. ఒక చీరకు 25 కిలోల గుర్రపు డెక్క అవసరం అవుతుందని, ప్రపంచంలోనే ఇది మొట్టమొదటి ఆవిష్కరణ అని గౌరవ్ గర్వంగా చెబుతున్నారు.

మహిళా సాధికారతకు బాటలు

ఈ చీరల తయారీ ఖర్చు రూ.1,200 కాగా, మధ్యతరగతికి కూడా అందుబాటులో ఉండేలా వాటిని రూ.2,000 నుంచి రూ.3,500 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని శాంతిపూర్ (Santipur) గ్రామానికి చెందిన 10 చేనేత కుటుంబాలకు ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఉపాధి కల్పించారు. సరైన ఆదాయం లేక ఇతర పనులకు వెళ్తున్న ఆ చేనేత కార్మికులకు ఇది కొత్త జీవితాన్ని ఇచ్చింది.

వీరితో పాటు నీటిలో నుంచి మొక్కలు సేకరించి, ప్రాసెస్ చేయడానికి 450 మందికి పైగా గ్రామీణ మహిళలకు (Rural women) గౌరవ్ పని కల్పిస్తున్నారు. "కార్పొరేట్ ఉద్యోగంలో ఉంటే నా కుటుంబానికి మాత్రమే సపోర్ట్ చేసేవాడిని. కానీ ఇప్పుడు వందలాది కుటుంబాలకు అండగా నిలబడగలుగుతున్నాను. ఈ మహిళా ఉద్యోగుల సంఖ్యను లక్షల్లోకి తీసుకెళ్లడమే నా లక్ష్యం" అని గౌరవ్ ఆనంద్ ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.