IRIS Lavan | భారత్ అడ్డుపడకపోతే ఆ ఇరాన్ నౌక కూడా ముక్కలయ్యేది.. యూఎస్ దాడి నుంచి తప్పించుకున్న IRIS లావన్

అమెరికా దాడి నుండి రక్షించిన కొచ్చి పోర్ట్

IRIS Lavan | త్రినేత్ర.న్యూస్ : హిందూ మహాసముద్రం ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ రాజకీయాలకు వేదికగా మారింది. ఒకవైపు అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి, మరోవైపు ఇరాన్ మధ్య చెలరేగిన యుద్ధం ఇప్పుడు సముద్ర గర్భంలో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఈ ఉద్రిక్తతల నడుమ భారత్ తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఇరాన్ నావికా దళానికి చెందిన ఐఆర్ఐఎస్ డెనా (IRIS Dena) యుద్ధనౌకను అమెరికా సబ్ మెరైన్ టార్పెడోలతో ముంచేయడానికి కేవలం కొన్ని రోజుల ముందే, భారత్ మరో ఇరాన్ నౌకకు తన తీరంలో ఆశ్రయమిచ్చింది.

IRIS Lavan | కొచ్చిలో 'ఐఆర్ఐఎస్ లావన్': భారత్ మానవతా దృక్పథం

ప్రభుత్వ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం.. ఇరాన్ నావికాదళానికి చెందిన ఐఆర్ఐఎస్ లావన్ (IRIS Lavan) అనే నౌక విశాఖపట్నంలో జరిగిన ఐఎఫ్ఆర్ వేడుకల అనంతరం తిరుగు ప్రయాణమైంది. అదే సమయంలో ఈ నౌకలో తీవ్ర సాంకేతిక లోపాలు తలెత్తాయి. ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్ ప్రభుత్వం భారత్‌ను సంప్రదించి, అత్యవసరంగా తమ నౌకను కొచ్చి పోర్ట్‌లో నిలిపేందుకు అనుమతి కోరింది. సరిగ్గా అదే రోజున అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలు ఇరాన్‌పై సంయుక్త దాడులు ప్రారంభించడం గమనార్హం. పరిస్థితి తీవ్రతను అర్థం చేసుకున్న భారత ప్రభుత్వం, మార్చి 1వ తేదీన అనుమతులు మంజూరు చేసింది. దీనిప్రకారం, మార్చి 4న ఐఆర్ఐఎస్ లావన్ సురక్షితంగా కొచ్చి చేరుకుంది. ప్రస్తుతం ఈ నౌకలోని 183 మంది సిబ్బందికి భారత నావికాదళం కొచ్చిలోని తమ ఫెసిలిటీస్‌లో వసతి కల్పించింది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో యుద్ధం జరుగుతున్నప్పటికీ, ఆపదలో ఉన్న నౌకకు ఆశ్రయమిచ్చి భారత్ తన తటస్థ, మానవతా వైఖరిని చాటుకుంది.

ఐఆర్ఐఎస్ డెనా మునక: ఏం జరిగింది?

విశాఖపట్నంలో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ ఫ్లీట్ రివ్యూలో పాల్గొని తిరిగి వెళ్తున్న ఇరాన్ ఫ్రిగేట్ 'ఐఆర్ఐఎస్ డెనా'కు మాత్రం అదృష్టం కలిసి రాలేదు. మార్చి 4వ తేదీ తెల్లవారుజామున, శ్రీలంకలోని గాలే తీరానికి 40 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో అంతర్జాతీయ జలాల్లో ప్రయాణిస్తుండగా, అమెరికాకు చెందిన ఒక అణు సబ్ మెరైన్ ప్రయోగించిన టార్పెడో దాడిలో ఈ నౌక పేలిపోయింది. ఈ దాడి ఎంత వేగంగా జరిగిందంటే, నౌక నుండి డిస్ట్రెస్ సిగ్నల్ (సహాయం కోరుతూ వచ్చే సంకేతం) అందిన కొద్దిసేపటికే అది సముద్రంలో మునిగిపోయింది. ఈ ప్రమాదంలో సుమారు 80 మందికి పైగా ఇరాన్ నావికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. శ్రీలంక నౌకాదళం 32 మందిని ప్రాణాలతో కాపాడగా, 87 మృతదేహాలను వెలికితీసింది.

"బంగాళాఖాతంలో జరిగిన 2026 ఇంటర్నేషనల్ ఫ్లీట్ రివ్యూలో పాలుపంచుకున్న ఇరాన్ యుద్ధనౌక ఐఆర్ఐఎస్ డెనా."

అమెరికా హెచ్చరిక.. ఇరాన్ ఆగ్రహం

ఈ దాడిని అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ ధృవీకరిస్తూ, దీనిని "క్వైట్ డెత్" గా అభివర్ణించారు. ఇరాన్ తమ ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగిస్తున్నందున ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు పెంటగాన్ పేర్కొంది. మరోవైపు, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ ఈ ఘటనపై తీవ్రంగా స్పందించారు. "అమెరికా అంతర్జాతీయ జలాల్లో అరాచకానికి పాల్పడింది. భారత్‌కు అతిథిగా వచ్చిన మా నౌకను, ఎలాంటి హెచ్చరికలు లేకుండా ముంచేయడం దారుణం. ఈ చర్యకు అమెరికా తగిన మూల్యం చెల్లించుకుంటుంది" అని ఆయన ఎక్స్ వేదికగా హెచ్చరించారు.

శ్రీలంకపై అమెరికా ఒత్తిడి: దౌత్యపరమైన చిక్కులు

ఐఆర్ఐఎస్ డెనా మునిగిపోయిన తర్వాత శ్రీలంక రక్షించిన 32 మంది నావికులను, అలాగే మరో ఇరాన్ సహాయక నౌక ఐఆర్ఐఎస్ బూషెహర్ (IRIS Booshehr) లోని 208 మంది సిబ్బందిని ఇరాన్‌కు పంపవద్దని అమెరికా శ్రీలంకను కోరినట్లు సమాచారం. రాయిటర్స్ నివేదిక ప్రకారం.. శ్రీలంకలోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం ఈ మేరకు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి స్పష్టమైన సంకేతాలు పంపింది. అయితే, శ్రీలంక అధ్యక్షుడు అనూర కుమార దిస్సానాయకే మాత్రం.. ఇది ఒక మానవతా సమస్య అని, ఆపదలో ఉన్న వారిని ఆదుకోవడం తమ బాధ్యతని పేర్కొన్నారు.

"అమెరికా సబ్ మెరైన్ కొట్టిన టార్పెడో వల్ల ముక్కలైన ఇరాన్ యుద్ధనౌక ఐఆర్ఐఎస్ డెనా ప్రస్తుత పరిస్థితి ఇది"

భారత నావికాదళం స్పందన

తమ అతిథిగా వచ్చిన ఇరాన్ నౌకకు రక్షణ కల్పించలేకపోయారనే విమర్శల నేపథ్యంలో భారత నావికాదళం ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. డిస్ట్రెస్ సిగ్నల్ అందిన వెంటనే తాము రంగంలోకి దిగామని స్పష్టం చేసింది. గాలింపు చర్యల కోసం సుదూర ప్రాంతాలకు వెళ్లగలిగే మారిటైమ్ పెట్రోల్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ విమానాన్ని పంపింది. ఆకాశం నుంచి సముద్రంలోకి జారవిడిచే ప్రాణరక్షక బూట్లు లైఫ్ రాఫ్ట్స్‌ను సిద్ధం చేసింది. సమీపంలో ఉన్న భారత యుద్ధ నౌకలు ఐఎన్ఎస్ తరంగిణి, ఐఎన్ఎస్ ఇక్షాక్ సహాయక చర్యల కోసం మళ్లించింది.

భారత్ ఎందుకు ఆశ్రయమిచ్చింది?

అంతర్జాతీయ నిబంధనల ప్రకారం, సముద్రంలో ఏ దేశ నౌక అయినా సాంకేతిక ఇబ్బందుల్లో ఉంటే మానవతా దృక్పథంతో సహాయం చేయడం సముద్ర చట్టం. భారత్ ఎప్పుడూ 'వసుధైక కుటుంబం' అనే సిద్ధాంతాన్ని పాటిస్తుంది. ఇరాన్‌తో భారత్‌కు చరిత్రాత్మక సంబంధాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా చాబహార్ పోర్ట్ వంటి ప్రాజెక్టుల దృష్ట్యా ఇరాన్ భారత్‌కు వ్యూహాత్మక భాగస్వామి. అదే సమయంలో అమెరికాతో కూడా భారత్ రక్షణ సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. ఈ రెండు దేశాల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడుతూనే, తన ప్రాదేశిక జలాల్లోకి వచ్చిన అతిథికి భారత్ రక్షణ కల్పించింది.

హిందూ మహాసముద్రంలో మారుతున్న సమీకరణాలు

ఐఆర్ఐఎస్ డెనా మునక కేవలం ఒక నౌక మునక మాత్రమే కాదు, ఇది రాబోయే పెద్ద యుద్ధానికి సంకేతంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ ఆసియాలో మొదలైన మంటలు ఇప్పుడు దక్షిణ ఆసియా తీరాలకు చేరుకున్నాయి. అమెరికా తన ఆధిపత్యాన్ని చాటుకోవాలని చూస్తుంటే, ఇరాన్ ప్రతీకారం కోసం రగులుతోంది. ఈ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో భారత్ వ్యవహరిస్తున్న తీరు, తన నావికాదళ శక్తిని, దౌత్యపరమైన పరిణతిని ప్రపంచానికి చాటి చెబుతోంది.