Puri Rath Yatra 2026 vs Telangana Bonalu 2026 | భక్తుల కోసం గడప దాటొచ్చిన దేవుళ్లు: ఒకే రోజున పూరీ జగన్నాథ రథయాత్ర, తెలంగాణ బోనాలు.. ఈ విశేషాలు మీకు తెలుసా?

Puri Rath Yatra 2026 vs Telangana Bonalu 2026 | త్రినేత్ర.న్యూస్ : ఒడిశాలోని పూరీలో ప్రతిష్ఠాత్మకంగా జరిగే జగన్నాథ రథయాత్ర, తెలంగాణలో అత్యంత వైభవంగా జరిగే ఆషాఢ బోనాల ఉత్సవాలకు జూలై 16, 2026న (గురువారం) అంకురార్పణ జరిగింది. దేశంలోనే అతిపెద్ద రథోత్సవం, తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగ ఒకే రోజున ప్రారంభం కావడం విశేషం. దశాబ్దాలకు ఒకసారి వచ్చే ఈ అరుదైన కలయిక వెనుక ఉన్న పౌరాణిక, చారిత్రక, సైంటిఫిక్ కారణాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

ఈ అరుదైన యాదృచ్చికం ఎందుకు జరిగింది?

ప్రతి సంవత్సరం పూరీ రథయాత్ర, తెలంగాణ బోనాలు ఒకే రోజున ప్రారంభం కావు. 2026లో ఈ రెండు ఉత్సవాలు ఒకే రోజున (జూలై 16) రావడం ఓ రేర్ ఇన్సిడెంట్.

పూరీ రథయాత్ర అనేది హిందూ చాంద్రమాన క్యాలెండర్ ప్రకారం 'ఆషాఢ శుద్ధ విదియ' (ద్వితీయ తిథి) నాడు జరుగుతుంది. ఇది ఇంగ్లీష్ క్యాలెండర్ ప్రకారం జూన్ లేదా జూలై నెలల్లో వస్తుంది. ఇక తెలంగాణ బోనాల విషయానికి వస్తే.. ఇవి ఆషాఢ మాసంలో వచ్చే గురువారాలు, ఆదివారాల లెక్కన జరుగుతాయి. సాంప్రదాయం ప్రకారం, ఆషాఢ మాసం ప్రారంభమైన మొదటి గురువారం నాడు గోల్కొండ కోటలో ఈ ఉత్సవాలు స్టార్ట్ అవుతాయి. ఈ ఏడాది ఆషాఢ శుద్ధ విదియ తిథి, ఆషాఢ మాసపు మొదటి గురువారం రెండూ ఒకే రోజున రావడం విశేషం.

తెలంగాణ ఆషాఢ బోనాలు 2026: షెడ్యూల్

గోల్కొండ జగదాంబిక మహంకాళి అమ్మవారికి పూజలు, ప్రభుత్వ పట్టువస్త్రాల సమర్పణతో బోనాల ఉత్సవాలు జూలై 16న అధికారికంగా ప్రారంభమయ్యాయి.

జూలై 19: గోల్కొండ కోటలో బోనం సమర్పణ

జూలై 26: సికింద్రాబాద్ ఉజ్జయిని మహంకాళి (లష్కర్) బోనాలు, బల్కంపేట ఎల్లమ్మ కల్యాణోత్సవం.

ఆగస్టు 2: పాతబస్తీ లాల్ దర్వాజా మహంకాళి, అక్కన్న మాదన్న ఆలయాల బోనాలు.

ఆగస్టు 10 (సోమవారం): రంగం (భవిష్యవాణి), ఘటాల ఊరేగింపుతో ఉత్సవాలు ముగుస్తాయి.

పూరీ జగన్నాథ రథయాత్ర 2026: విశేషాలు

పూరీలో జగన్నాథుడు, ఆయన అన్న బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్రాదేవి ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన మూడు భారీ చెక్క రథాలపై ఊరేగుతారు. ఈ యాత్ర సుమారు 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న గుండిచా ఆలయానికి (జగన్నాథుడి పినతల్లి ఇల్లు) చేరుకుంటుంది. దేవతలు అక్కడ వారం రోజుల పాటు బస చేసి, తిరిగి జూలై 24న ప్రధాన ఆలయానికి చేరుకుంటారు. దీనినే 'బహుదా యాత్ర' అంటారు.

ఈ రథాల తయారీలో ఇంజనీరింగ్ మిరాకిల్ దాగి ఉంది. రథాల తయారీకి ఎలాంటి ఇనుప మేకులు వాడరు. కేవలం వేప చెక్క, తాడులను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. యాత్ర ముగిసిన తర్వాత వీటిని విడదీసి, ఆలయ వంటశాలలో కట్టెలుగా వాడతారు. రథయాత్ర ప్రారంభానికి ముందు గజపతి రాజు బంగారు చీపురుతో రథాల చుట్టూ స్వయంగా ఊడుస్తారు. దేవుని ముందు రాజు అయినా, పేదవాడైనా సమానమే అని చాటిచెప్పే 'చేరా పహారా' సాంప్రదాయం ఇది.

సైన్స్ కు అందని పూరీ ఆలయ మిస్టరీలు

పూరీ జగన్నాథ ఆలయం గోపురం చుట్టూ ఇప్పటికీ ఎవరూ ఛేదించలేని కొన్ని రహస్యాలు ఉన్నాయి.

గాలికి ఎదురుగా జెండా: గోపురంపై ఉన్న జెండా ఎల్లప్పుడూ గాలి వీచే దిశకు వ్యతిరేక దిశలోనే ఎగురుతుంది.

నో-ఫ్లై జోన్: ఆలయం పైనుండి ఎలాంటి విమానాలు, పక్షులు ఎగరవు.

నీడ పడని గోపురం: పగటిపూట సూర్యుడు ఏ దిశలో ఉన్నా, ప్రధాన ఆలయ శిఖరం నీడ భూమిపై ఎక్కడా పడదు.

సముద్రపు శబ్దాల మాయ: ఆలయ 'సింహద్వారం' లోపలికి అడుగు పెట్టగానే బయట వినిపించే సముద్రపు అలల శబ్దం పూర్తిగా ఆగిపోతుంది.

బోనాల వెనుక ఉన్న సైంటిఫిక్, చారిత్రక కారణాలు

క్రీ.శ.1813 లో హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ జంట నగరాల్లో కలరా, ప్లేగు వ్యాధి తీవ్రంగా వ్యాపించినప్పుడు.. ఉజ్జయిని మహంకాళి అమ్మవారికి మొక్కుకోవడం వల్లే ఆ మహమ్మారి తగ్గిందని చరిత్ర చెబుతోంది. దానికి కృతజ్ఞతగానే ఈ ఉత్సవాలు మొదలయ్యాయి.

అలాగే, ఆషాఢ మాసం అంటే వర్షాకాలం ప్రారంభం. ఈ సమయంలో బ్యాక్టీరియా, వైరస్ వల్ల అనేక సీజనల్ వ్యాధులు (మలేరియా, డెంగ్యూ) వస్తాయి. బోనంలో ఉపయోగించే వేప ఆకులు, పసుపు సహజ సిద్ధమైన యాంటీ-బయాటిక్స్ లా పనిచేసి వాతావరణాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి.

బోనాల ప్రత్యేకతలు

పోతురాజు: అమ్మవారికి తమ్ముడిగా భావించే పోతురాజు, డప్పు చప్పుళ్లకు అనుగుణంగా చేసే ఉగ్ర నృత్యం ఉత్సవాల్లో స్పెషల్ అట్రాక్షన్. ఇతడు దుష్టశక్తులను పారద్రోలతాడని నమ్మకం.

రంగం (భవిష్యవాణి): పచ్చి మట్టి కుండపై నిలబడి మాతంగి (పూనకం వచ్చిన మహిళ) రాబోయే ఏడాది కాలంలో జరగబోయే పరిణామాలను అమ్మవారి రూపంలో ముందే చెప్తుంది.

ఘటోత్సవం: ముత్యాలు, పువ్వులు, వేప ఆకులతో అలంకరించిన మట్టి కుండను (ఘటం) ఏనుగు లేదా వాహనాలపై ఊరేగిస్తారు.

పూరీ రథయాత్ర - తెలంగాణ బోనాలు: ఎక్కడ కలిశాయి?

ఈ రెండు పండుగలూ పైకి వేర్వేరుగా కనిపించినా, వీటి వెనుక ఉన్న ఆంతర్యం ఒక్కటే.

గర్భగుడి దాటి వచ్చే దైవం: పూరీలో జగన్నాథుడు స్వయంగా వీధుల్లోకి వస్తే, బోనాలలో అమ్మవారు భక్తుల ఇండ్లలోకి (కూతురి రూపంలో) వస్తుందని నమ్ముతారు.

సమానత్వం: ఈ రెండు ఉత్సవాల్లోనూ కుల, మత భేదాలకు తావు లేదు. సమాజంలోని అన్ని వర్గాల వారు కలిసి జరుపుకుంటారు.

అన్న ప్రసాదం: పూరీలో జగన్నాథుడిని 'అన్న బ్రహ్మ' అంటారు, అక్కడి మహాప్రసాదానికి ఎంతో విశిష్టత ఉంది. బోనాలలో 'బోనం' (భోజనం) పేరుతో అమ్మవారికి నైవేద్యం సమర్పించడమే ప్రధానం.

ప్రకృతి ఆరాధన: పూరీ రథాలను వేప చెక్కతో చేస్తారు. బోనాలలో కూడా వేప ఆకులు, పసుపు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇది వర్షాకాలంలో రోగాల నివారణకు ఉద్దేశించిన ఒక సైంటిఫిక్ విధానం.

పూరీ రథయాత్ర విశ్వవ్యాప్త భక్తికి ప్రతీక అయితే, తెలంగాణ బోనాలు మన ప్రాంతీయ సంస్కృతి, ప్రకృతి ఆరాధనకు నిలువుటద్దం. దేవుణ్ణి తమలో ఒకడిగా చూసుకోవాలనే భక్తుల గొప్ప తాపత్రయమే ఈ రెండు ఉత్సవాల అసలైన ఉద్దేశం.