GST | జీఎస్టీలో కీలక సంస్కరణలు.. రిజిస్ట్రేషన్ నుంచి రిఫండ్ వరకు సులువు..

GST | వస్తు సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) 2017 జూలై 1న అమల్లోకి వచ్చి కేంద్ర, రాష్ట్రాలకు చెందిన అనేక పన్నులను ఒకే వ్యవస్థలోకి తీసుకొచ్చింది. ఇది భారత సంస్కరణల ప్రయాణంలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఈ క్ర‌మంలోనే గ‌తంలో 56వ జీఎస్టీ మండ‌లి స‌మావేశం నిర్వ‌హించ‌గా, అందులో నాలుగు అంచెల జీఎస్టీ రేట్ల వ్యవస్థను సరళీకరించేందుకు తదుపరి తరం సంస్కరణలను సిఫార్సు చేశారు. కొత్త పన్ను నిర్మాణంలో ప్రధానంగా 5 శాతం, 18 శాతం అనే రెండు రేట్లు ఉండగా, కొన్ని ఎంపిక చేసిన వస్తువులు, సేవలకు ప్రత్యేకంగా 40 శాతం రేటును నిర్ణయించారు. ఈ సంస్కరణల ప్రక్రియ ఇటీవ‌ల జ‌రిగిన 57వ జీఎస్టీ మండలి సమావేశంలోనూ కొనసాగింది. ఎంపిక చేసిన వస్తువులు, సేవలపై స్పష్టత ఇవ్వడంతోపాటు మరిన్ని ప్రక్రియాపరమైన సంస్కరణలు, వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసే చర్యలు, పన్ను అనుసరణను సరళీకరించే మార్పులను మండలి సిఫార్సు చేసింది.

గ‌ణ‌నీయంగా పెరిగిన ప‌న్ను చెల్లింపులు..

జీఎస్టీ వ్యవస్థలో పన్ను చెల్లింపుదారుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. 2017లో సుమారు 65 లక్షలుగా ఉన్న నమోదిత పన్ను చెల్లింపుదారుల సంఖ్య 2026 సెప్టెంబర్ నాటికి సుమారు 1.70 కోట్లకు చేరింది. భారీ స్థాయి డిజిటల్ పన్ను వ్యవస్థగా మారిన జీఎస్టీ నెట్‌వర్క్, సెప్టెంబర్ 30 నాటికి మొత్తం 3,053 కోట్ల ఇన్వాయిస్ అప్‌లోడ్లను, 513.82 కోట్ల ఈ-వే బిల్లులను ప్రాసెస్ చేసింది. ఆదాయ వృద్ధి కూడా కొనసాగుతోంది. ఏప్రిల్ నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్య స్థూల జీఎస్టీ వసూళ్లు రూ.12.46 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఇది గతేడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే 11.6 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేసింది. తదుపరి తరం జీఎస్టీ ప్రక్రియాపరమైన సంస్కరణల ప్రధాన లక్ష్యం మరింత సరళమైన, వేగవంతమైన, ముందుగా అంచనా వేయగలిగే పన్ను విధానాన్ని రూపొందించడం. జీఎస్టీ రిజిస్ట్రేషన్, జీవన సౌలభ్యం, రిఫండ్లు, రిటర్నులు, ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ హేతుబద్ధీకరణ, వివాద పరిష్కారం వంటి అంశాల్లో పలు మార్పులను ప్రతిపాదించారు.

స‌ర‌ళ‌మైన రిజిస్ట్రేష‌న్ విధానం..

రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియలో పత్రాల అవసరాలపై స్పష్టత కల్పించడం, వ్యవస్థ ఆధారిత ప్రశ్నలను ప్రవేశపెట్టి అనవసరమైన సందేహాలను తగ్గించడం, చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారులు ఈ-కామర్స్ వేదికల ద్వారా సరఫరాలు చేసే సందర్భాల్లో సరళమైన రిజిస్ట్రేషన్ విధానాన్ని తీసుకురావడం వంటి చర్యలు ప్రతిపాదించారు. పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ రిజిస్ట్రేషన్ వివరాల్లో కొన్ని మార్పులను స్వయంగా చేసుకునే అవకాశం, రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు దరఖాస్తులను ఆటోమేటిక్‌గా ఆమోదించే విధానం కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియకు సంబంధించి సమగ్ర, వివరణాత్మక డాక్యుమెంటేషన్‌తోపాటు తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు, అంటే ఎఫ్ఏక్యూలు, అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు. రిజిస్ట్రేషన్ దరఖాస్తు విధానాన్ని సరళీకరించి, పన్ను చెల్లింపుదారులు, పన్ను అధికారులు సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా మార్పులు చేయనున్నారు. జీఎస్టీ పోర్టల్‌లో స్పష్టమైన నావిగేషన్, డ్రాప్‌డౌన్ జాబితాలు, టూల్‌టిప్‌లు, సందర్భానుసార మార్గదర్శకత్వంతో వినియోగదారులకు అనుకూలమైన ఇంటర్‌ఫేస్‌ను అందించనున్నారు. దీంతో రిజిస్ట్రేషన్ దరఖాస్తులను సరిగ్గా దాఖలు చేయడం సులభమై, దరఖాస్తుల తిరస్కరణలు, అదనపు ప్రశ్నలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

రిఫండ్ ప్రక్రియ‌లో కీల‌క‌మార్పులు..

రిఫండ్ ప్రక్రియలోనూ కీలక మార్పులను ప్రతిపాదించారు. రిఫండ్ దరఖాస్తుపై సంబంధిత అధికారి 10 రోజుల్లోగా స్పందించకపోతే ఆటోమేటిక్‌గా రసీదు ధ్రువీకరణను జారీ చేసే విధానం తీసుకురానున్నారు. సున్నా రేటు కలిగిన సరఫరాలు, ఇన్వర్టెడ్ డ్యూటీ నిర్మాణానికి సంబంధించిన రిఫండ్‌లలో రిస్క్ విశ్లేషణ ఆధారంగా 90 శాతం తాత్కాలిక రిఫండ్‌ను ఆటోమేటిక్‌గా మంజూరు చేసే విధానాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఎలక్ట్రానిక్ క్యాష్ లెడ్జర్‌లో ఉన్న అదనపు మొత్తాన్ని కూడా ఆటోమేటిక్‌గా రిఫండ్ చేసే విధానం తీసుకురానున్నారు. రిటర్నుల విషయంలో జీఎస్టీఆర్-1, జీఎస్టీఆర్-1ఏ, ఐఎఫ్ఎఫ్‌లలో మార్పులు చేసి జీఎస్టీఆర్-3బీలో పన్ను బాధ్యతకు సంబంధించిన వివరాలు సరిగ్గా నమోదు అయ్యేలా చేయనున్నారు. జీఎస్టీ రిటర్నుల్లో పన్ను బాధ్యత, ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్‌ను సవరించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ సవరణ విధానాన్ని తీసుకురావడం ద్వారా తప్పులు, నోటీసులను తగ్గించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారులు బీ2సీ సరఫరాలు చేసే సందర్భంలో వార్షిక ప్రాతిపదికన సరళీకృత రిటర్నులు దాఖలు చేసి, త్రైమాసికంగా పన్ను చెల్లించే విధానంపై కూడా కాన్సెప్ట్ నోట్‌ను రూపొందించారు.

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ హేతుబ‌ద్దీక‌ర‌ణ‌..

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ హేతుబద్ధీకరణలో భాగంగా ఆరోగ్య బీమా, జీవిత బీమా, ఉచిత నమూనాలు వంటి కొన్ని సరఫరాలపై ఐటీసీ అందుబాటులో ఉండేలా చేసి క్రెడిట్ ప్రవాహాన్ని మరింత సులభతరం చేయాలని ప్రతిపాదించారు. మూలధన వస్తువులు, ఇన్‌పుట్ సేవలపై పేరుకుపోయిన ఐటీసీని రిఫండ్ చేసే అంశాన్ని కూడా ప్రతిపాదించారు. వివాద పరిష్కారానికి సంబంధించి రూ.10వేల కంటే తక్కువ పన్ను మొత్తానికి డిమాండ్ నోటీసు జారీ చేయకూడదని ప్రతిపాదించారు. పన్ను బాధ్యతను స్వచ్ఛందంగా చెల్లించిన సందర్భంలో పెనాల్టీని చార్జ్ గా పేర్కొనే విధానాన్ని తీసుకురానున్నారు. మోసం లేని కేసుల్లో తీర్పు ఉత్తర్వు జారీ అయిన 30 లేదా 60 రోజుల్లోగా పన్నుతోపాటు వడ్డీని చెల్లిస్తే పెనాల్టీని 5 శాతానికి తగ్గించే ప్రతిపాదన ఉంది. సాధారణ పెనాల్టీని ప్రస్తుత రూ.25వేల నుంచి రూ.10వేల‌కు తగ్గించాలని కూడా సూచించారు.

అనుకూల‌మైన రిజిస్ట్రేష‌న్ వ్య‌వ‌స్థే లక్ష్యం..

జీఎస్టీ మండలి ప్రతిపాదనలు మరింత అంచనా వేయగలిగే, పన్ను చెల్లింపుదారులకు అనుకూలమైన జీఎస్టీ రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థను రూపొందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. వ్యాపార కార్యకలాపాలు సజావుగా సాగేందుకు, అధికారిక ఆర్థిక వ్యవస్థలో మరింత మంది భాగస్వాములు కావడానికి ఇవి దోహదపడతాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియకు సంబంధించిన సంస్కరణల్లో సమగ్ర డాక్యుమెంటేషన్, సులభమైన దరఖాస్తు విధానం, వినియోగదారులకు అనుకూలమైన జీఎస్టీ పోర్టల్ వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. వీటి ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ దరఖాస్తులను సరిగ్గా దాఖలు చేయడం సులభమై, దరఖాస్తుల తిరస్కరణలు, అదనపు ప్రశ్నలు తగ్గుతాయని వివరించారు.

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ అంటే..

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ అంటే నమోదిత వ్యక్తి తాను పొందిన వస్తువులు లేదా సేవలపై చెల్లించిన పన్నుకు పొందగలిగే క్రెడిట్. ఉదాహరణకు, ఒక తయారీదారు ముడి పదార్థాల కొనుగోలుపై రూ.10వేల పన్ను చెల్లించి, ఉత్పత్తుల విక్రయాలపై రూ.25వేల పన్ను వసూలు చేస్తే, నికరంగా చెల్లించాల్సిన పన్ను రూ.15వేలు అవుతుంది. ముడి పదార్థాలపై ఇప్పటికే చెల్లించిన రూ.10వేల పన్నును ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్‌గా క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. ప్రిన్సిపల్ ప్లేస్ ఆఫ్ బిజినెస్ ను సెంట్రల్ జీఎస్టీ చట్టం, 2017లోని సెక్షన్ 2(89) నిర్వచిస్తుంది. దాని ప్రకారం, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్‌లో వ్యాపారం ప్రధాన ప్రదేశంగా పేర్కొన్న ప్రాంతాన్నే ప్రిన్సిపల్ ప్లేస్ ఆఫ్ బిజినెస్‌గా పరిగణిస్తారు. తదుపరి తరం జీఎస్టీ ప్రక్రియాపరమైన సంస్కరణలు పన్ను వ్యవస్థలో అనుసరణ భారాన్ని తగ్గించడం, రిజిస్ట్రేషన్ నుంచి రిఫండ్ వరకు ప్రక్రియలను వేగవంతం చేయడం, వ్యాపారాలకు మరింత స్పష్టత కల్పించడం లక్ష్యంగా రూపుదిద్దుకుంటున్నాయి.