హామీల హోరు.. ఆచరణలో జోరు తగ్గుతోందా? – రేవంత్ సర్కార్ 1000 రోజుల పాలనపై తటస్థ విశ్లేషణ

రేవంత్ సర్కార్ 1000 రోజుల ప్రోగ్రెస్ రిపోర్ట్: ఉచిత బస్సులు సూపర్...మిగతా హామీల మాటేంటి ?

 

“చెప్పడం కంటే చేసి చూపడమే మిన్న.”

బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్

తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నేటితో (సెప్టెంబర్ 1) 1,000 రోజుల పాలనా కాలాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. ఏ రాజకీయ పార్టీ అయినా ప్రతిపక్ష హోదా నుంచి అధికార పీఠం అధిష్టించిన తర్వాత గడిచే తొలి వెయ్యి రోజులు... ఆ పాలకవర్గ సామర్థ్యాన్ని, పరిపాలనా దక్షతను, ప్రజా విశ్వాసాన్ని కొలిచే అత్యంత కీలకమైన కాలపరిమితి. ఈ కాలంలో రేవంత్ రెడ్డి సర్కార్ కొన్ని సంక్షేమ పథకాలను, ముఖ్యంగా ఆర్టీసీ ఉచిత బస్సు ప్రయాణాన్ని వేగవంతంగా అమల్లోకి తెచ్చినప్పటికీ... మేనిఫెస్టోలోని ప్రధాన హామీలు అసంపూర్తిగా మిగిలిపోవడం, తీవ్రతరం అయిన భూ వివాదాలు, పాలనాపరమైన లొసుగులు ఒక సంక్లిష్టమైన రాజకీయ చిత్రాన్ని ఆవిష్కరిస్తున్నాయి. గత ప్రభుత్వాల హయాంలోనూ హామీలకు, ఆచరణకు మధ్య అంతరం ఉండేదన్నది వాస్తవమే. అయితే, కాంగ్రెస్ పార్టీ అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా “మార్పు” అనే నినాదాన్ని బలంగా వినిపించి అధికారంలోకి వచ్చింది కాబట్టి, ఆ హామీల వైఫల్యాలు లేదా జాప్యం ప్రజల కళ్లకు మరింత స్పష్టంగా, తీవ్రంగా కనిపిస్తున్నాయి.

1. ఆర్థిక పరిమితులు మరియు హామీల భారం

“ఎక్కువ ఉన్నవారికి మరింత చేర్చామా అన్నది ప్రగతికి కొలమానం కాదు; తక్కువ ఉన్నవారికి సరిపడా అందించామా అన్నదే అసలైన పరీక్ష.”

ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్

గత ప్రభుత్వం నుంచి రూ. 8.11 లక్షల కోట్ల మేర అప్పులు, ఇతర ఆర్థిక బాధ్యతలు వారసత్వంగా వచ్చాయని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఈ దుర్భర ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగానే మేనిఫెస్టోలోని అన్ని హామీలను ఒకేసారి అమలు చేయలేకపోయామని పాలకవర్గం వాదిస్తోంది.

అయితే, ఇక్కడే ఒక గంభీరమైన నైతిక, రాజకీయ ప్రశ్న ఉదయిస్తోంది. ఎన్నికల ప్రచార పర్వంలో రాష్ట్ర ఖజానా పరిస్థితి, అప్పుల చిట్టా పాలక పార్టీకి ముందే తెలియదా? కేవలం ఓట్ల కోసం ఆశలను ఆకాశానికి ఎత్తేసి, అధికారంలోకి వచ్చాక ఆర్థిక పరిమితుల గురించి మాట్లాడటం రాజకీయ వైరుధ్యం కాదా? ఫలితంగా ప్రజల్లో అంచనాలు తారాస్థాయికి చేరాయి. మహాలక్ష్మి కింద ఉచిత బస్సు ప్రయాణం, గృహజ్యోతి ఉచిత విద్యుత్, రూ. 500 కే ఎల్‌పీజీ సిలిండర్, సన్నబియ్యం పంపిణీ వంటి పథకాలు అమలవుతున్నప్పటికీ... మహిళలకు నెలవారీ రూ. 2,500 ఆర్థిక సాయం వంటి కీలక హామీలు ఇంకా అమల్లోకి రాలేదు.

ముఖ్యంగా ఎన్నికల్లో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వాగ్దానంగా నిలిచిన ‘తులం బంగారం’ హామీ విషయంలో ప్రభుత్వం వెనక్కి తగ్గింది. కల్యాణలక్ష్మి/షాదీ ముబారక్ లబ్ధిదారులకు తులం బంగారం ఇస్తామన్న హామీ ఇప్పటికీ అమల్లోకి రాలేదు. దీనిపై తక్షణ అమలు ప్రణాళిక లేదని గతంలో మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్ పేర్కొన్నారు. అలాగే రైతు రుణమాఫీ విషయానికి వస్తే— రూ. 2 లక్షల వరకు రుణమాఫీ ద్వారా 25 లక్షలకు పైగా రైతులకు ప్రయోజనం కల్పించామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అయితే అర్హత, ఖాతాల వివరాలు తదితర సాంకేతిక కారణాల వల్ల కొందరికి ఇంకా ప్రయోజనం అందలేదన్న ఫిర్యాదులు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇక ఎన్నికల వేళ హామీ ఇచ్చిన రూ. 4,000 పెన్షన్ పూర్తిస్థాయి అమలు ఇంకా పెండింగ్ అంశంగానే ఉంది.

2. ఉపాధి, ఉద్యోగాలు: ప్రభుత్వ గణాంకాలు vs క్షేత్రస్థాయి నిరుద్యోగ నిరాశ

పాలనాపరమైన విజయాల జాబితాలో ప్రభుత్వం తరచూ ప్రస్తావించే అంశం ఉద్యోగ కల్పన. తొలి వెయ్యి రోజుల్లో గ్రూప్స్ నుంచి డీఎస్సీ వరకు దాదాపు 72,000 కు పైగా నియామకాలు చేపట్టామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. నిరుద్యోగుల్లో భరోసా కల్పించేందుకు యంగ్ ఇండియా స్కిల్స్ యూనివర్సిటీ వంటివి ఏర్పాటు చేసినట్లు వివరిస్తోంది.

మరోవైపు ప్రతిపక్షాలు ఈ వాదనను తీవ్రంగా తప్పుపడుతున్నాయి. “వీటిలో గత ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రారంభమైన నియామక ప్రక్రియల ద్వారా వచ్చిన ఉద్యోగాలు ఎన్ని, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం కొత్తగా నోటిఫికేషన్లు ఇచ్చి భర్తీ చేసినవి ఎన్ని” అన్నదానిపై రాజకీయ వివాదం కొనసాగుతోంది. కేవలం పాత వాటి భర్తీ మినహా, కొత్త ఉపాధి కల్పనలో వేగం లేదని, వార్షిక జాబ్ క్యాలెండర్ అమలులో విఫలమయ్యారని ఆరోపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రకటనలకు, క్షేత్రస్థాయిలో నిరుద్యోగులు ఎదురుచూస్తున్న ఉపాధి అవకాశాలకు మధ్య ఉన్న ఈ అగాధమే నేడు ప్రభుత్వానికి అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది.

3. కూల్చివేతల హైడ్రా.. రగిలిన భూ వివాదాలు!

మంచి పరిపాలన అనేది కేవలం సంక్షేమ పథకాల పంపిణీ మాత్రమే కాదు; ప్రజల ఆస్తులకు, హక్కులకు పూర్తి భద్రత కల్పించడం కూడా. ఈ వెయ్యి రోజుల ప్రయాణంలో ప్రభుత్వాన్ని ఒకవైపు ప్రశంసల్లో నింపిన, మరోవైపు తీవ్ర విమర్శలపాలు చేసిన అంశం ‘హైడ్రా’ (HYDRAA). నగరంలో చెరువుల పరిరక్షణ పేరుతో చేపట్టిన కూల్చివేతలు ఒక వర్గం నుంచి ప్రశంసలు అందుకున్నా, మధ్యతరగతి ప్రజల్లో తీవ్ర భయాందోళనలు, అభద్రతాభావాన్ని సృష్టించాయి.

వికారాబాద్ జిల్లా లగచర్లలో ఫార్మా క్లస్టర్ కోసం తలపెట్టిన భూసేకరణ ఉద్రిక్తతలకు దారితీసి, చివరకు ప్రభుత్వం ఆ నోటిఫికేషన్‌ను వెనక్కి తీసుకోవాల్సి వచ్చింది (అయితే దీని తర్వాత ప్రత్యామ్నాయ ప్రాంతాల్లో ఇండస్ట్రియల్ పార్కుల ఏర్పాటుపై కసరత్తు జరుగుతోంది). అలాగే, ‘22ఏ’ నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాలో ప్రైవేటు ఆస్తులు తప్పుగా చేరాయన్న ఫిర్యాదులు రాజకీయ, న్యాయపరమైన వివాదానికి దారితీశాయి. ఇక హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీకి ఆనుకుని ఉన్న కాంచ గచ్చిబౌలి 400 ఎకరాల భూముల వివాదం విద్యార్థులు, పర్యావరణవేత్తల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది.

4. రాజకీయ దూకుడు, సమన్వయ లోపం, రాష్ట్రంలో పెట్టుబడుల వాస్తవాలు

“వ్యక్తుల పాలన కాదు... చట్టాల పాలనే ప్రభుత్వం.”

జాన్ ఆడమ్స్

ప్రతిపక్ష పార్టీల నుంచి ఎన్నికైన ఎమ్మెల్యేలు అధికార కాంగ్రెస్‌కు దగ్గరవడం, వారి రాజకీయ వైఖరిపై కొనసాగుతున్న వివాదం ప్రభుత్వ రాజకీయ నైతికతపై ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తేలా చేసింది. పాలనపై పట్టు కంటే రాజకీయ ఆధిపత్యమే ధ్యేయంగా సాగుతున్నారనే విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.

మరోవైపు ప్రభుత్వం భారీ పెట్టుబడి ఒప్పందాలను తన విజయంగా చూపుతోంది. అయితే, ప్రకటించిన ఈ ఎంవోయూలు (MoUs)లో ఎన్ని క్షేత్రస్థాయిలో వాస్తవ రూపం దాల్చాయి? ఎన్ని పరిశ్రమలు ఉత్పత్తిని ప్రారంభించాయి? వాటి ద్వారా ప్రత్యక్షంగా ఎన్ని ఉద్యోగాలు వచ్చాయి? అన్నదే ఈ పెట్టుబడుల విజయాన్ని కొలిచే అసలైన ప్రమాణం. ఈ అభివృద్ధి ప్రయత్నాలు నగర కేంద్రితంగానే పరిమితమవుతున్నాయా, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉపాధి–ఆర్థిక అవకాశాలుగా విస్తరిస్తున్నాయా అన్నదీ బేరీజు వేయాల్సిన అంశమే.

5. క్షేత్రస్థాయి నాడి: ఆశలు, ఆందోళనల మధ్య తెలంగాణ సమాజం

గ్రామాలనుంచి మహానగరాల వరకు నేడు తెలంగాణ క్షేత్రస్థాయి నాడిని పరిశీలిస్తే రెండు భిన్నమైన ధోరణులు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. సంక్షేమ పథకాల లబ్ధిదారుల్లో సానుకూల స్పందన కనిపిస్తుండగా, పెండింగ్ హామీలను ప్రస్తావిస్తూ నిరుద్యోగులు, రైతులు, మధ్యతరగతి వర్గాల్లోని కొంతమంది అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చిన హామీలకు, ఆచరణలో కనిపిస్తున్న తీరుకు పొంతన కుదరకపోవడంతో తమ అంచనాలు తలకిందులవుతున్నాయని ఆయా వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఉద్యోగాల భర్తీపై ప్రకటనలు ఎలా ఉన్నా, తమకు పూర్తిస్థాయి భరోసా దక్కడంలేదని యువత ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తోంది.

వెయ్యి రోజులు పూర్తయ్యాయి... అసలు బేరీజు ఇప్పుడే !

వెయ్యి రోజుల ప్రయాణం అనేది ఒక ప్రభుత్వ పనితీరుకు సంపూర్ణ ముగింపు కాబోదు; అది కేవలం ఒక మజిలీ మాత్రమే. ప్రభుత్వం సంక్షేమ పథకాలు, పెట్టుబడుల సాధనను తమ విజయాలుగా గర్వంగా చెబుతున్నప్పటికీ... క్షేత్రస్థాయిలో అసంపూర్తి హామీలు, భూ వివాదాలు, ఉపాధి నిరాశ సమాంతరంగా నడుస్తున్నాయి.

రాబోయే కాలమే ప్రభుత్వ అసలైన పరీక్ష. ఆర్థిక పరిమితులను నిరంతరం సాకుగా చూపకుండా, ఇచ్చిన ప్రతి హామీ అమలుపై స్పష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్ ప్రకటించడం అత్యవసరం. పెండింగ్ హామీలను దశలవారీగా నెరవేర్చడం ద్వారానే ప్రజల నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించుకోగలదు.