భారత్ స్పేస్ మిషన్స్ స్పీడ్ అప్: గగన్‌యాన్, బీఏఎస్ (BAS) ప్రాజెక్టుల తాజా వివరాలు వెల్లడి!

     అంతరిక్షంలోకి భారతీయుల పయనం: గగన్‌యాన్, అంతరిక్ష స్టేషన్‌పై పార్లమెంటులో కీలక వివరాలు వెల్లడించిన ప్రభుత్వం

న్యూఢిల్లీ: దేశం ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక అంతరిక్ష ప్రయోగాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణను ప్రకటించింది. మానవ సహిత యాత్రగా రూపుదిద్దుకుంటున్న 'గగన్‌యాన్' ప్రాజెక్టుతో పాటు, స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో భారత్ సొంతంగా నిర్మించ తలపెట్టిన 'భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (BAS)' నిర్మాణానికి సంబంధించిన పురోగతిని ఈ సందర్భంగా పార్లమెంటు వేదికగా ప్రకటించారు. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల కోసం కేంద్ర కేబినెట్ గతంలోనే రూ. 20,193 కోట్ల భారీ బడ్జెట్‌ను ఆమోదించిన సంగతి తెలిసిందే.  ఇవాళ లోక్‌సభలో ఓ సభ్యుడు అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా సైన్స్ & టెక్నాలజీ; ఎర్త్ సైన్సెస్ శాఖల సహాయ మంత్రి  డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ లిఖితపూర్వకంగా ఈ సమగ్ర వివరాలను వెల్లడించారు.

గగన్‌యాన్ మిషన్: హ్యూమన్ రేటింగ్ మరియు అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు

గన్‌యాన్ మిషన్‌ను అత్యంత సురక్షితంగా మరియు విజయవంతంగా పూర్తి చేయడానికి ఇస్రో అన్ని కోణాల్లోనూ సన్నాహాలు ముమ్మరం చేసింది. ఇందులో భాగంగా హ్యూమన్ రేటింగ్ అంశాలను నిర్ధారించే కీలక అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు ఈ క్రింది విధంగా పూర్తయ్యాయి:

• హ్యూమన్ రేటెడ్ లాంచ్ వెహికల్ (HLVM3): రాకెట్‌కు సంబంధించిన అన్ని ప్రొపల్షన్ దశలు మరియు స్ట్రక్చర్ల అభివృద్ధి, గ్రౌండ్ టెస్టింగ్ విజయవంతంగా పూర్తయ్యాయి.

• ఆర్బిటల్ మాడ్యూల్: క్రూ మాడ్యూల్ మరియు సర్వీస్ మాడ్యూల్ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్స్ పూర్తిగా అభివృద్ధి చేయబడి, పరీక్షించబడ్డాయి. వ్యోమగాముల ప్రాణాలను రక్షించే ఎన్విరాన్‌మెంటల్ కంట్రోల్ అండ్ లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్ (ECLSS) ఇంజనీరింగ్ మోడల్ సాకారమైంది. అలాగే డీసెలరేషన్ సిస్టమ్, క్రూ మాడ్యూల్ అప్-రైటింగ్ సిస్టమ్, థర్మల్ ప్రొటెక్షన్ సిస్టమ్ మరియు ఎండ్-టు-ఎండ్ ఏవియానిక్స్ వ్యవస్థలన్నీ అభివృద్ధి చేయబడి పరీక్షించబడ్డాయి.

• క్రూ ఎస్కేప్ సిస్టమ్ (CES): అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వ్యోమగాములను సురక్షితంగా రక్షించే ఈ వ్యవస్థ కోసం 5 రకాల మోటార్లను అభివృద్ధి చేసి స్టాటిక్ పరీక్షలు నిర్వహించారు. దీనికి సంబంధించిన స్ట్రక్చర్లన్నీ పూర్తిగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.

• భూతల మౌలిక వసతులు: శ్రీహరికోటలో గగన్‌యాన్ కంట్రోల్ సెంటర్, ఆర్బిటల్ మాడ్యూల్ ప్రిపరేషన్ ఫెసిలిటీ, క్రూ ట్రైనింగ్ ఫెసిలిటీతో పాటు రెండో లాంచ్ ప్యాడ్‌లోనూ అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను పూర్తిగా సమకూర్చారు.

విజయవంతమైన టెస్ట్ ప్రయోగాలు మరియు భవిష్యత్ షెడ్యూల్

ఇప్పటివరకు చేపట్టిన ప్రయోగాల పురోగతి మరియు రాబోయే లక్ష్యాలకు సంబంధించిన వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:

• టెస్ట్ మిషన్లు: తొలి టెస్ట్ వెహికల్ మిషన్ (TV-D1) ద్వారా క్రూ ఎస్కేప్ సిస్టమ్ ఇన్‌ఫ్లైట్ వాలిడేషన్ విజయవంతంగా పూర్తయింది. అలాగే పారాచూట్ల పనితీరును అంచనా వేసేందుకు సిమ్యులేటెడ్ క్రూ మాడ్యూల్‌తో చేపట్టిన ఇంటిగ్రేటెడ్ ఎయిర్ డ్రాప్ టెస్ట్-01, 02 కూడా దిగ్విజయంగా ముగిశాయి. ప్రస్తుతం టీవీ-డీ2 మిషన్‌కు సంబంధించిన సన్నాహాలు జోరుగా సాగుతున్నాయి.

• ప్రయోగాల టైమ్‌లైన్: ఇస్రో ప్రతిష్టాత్మకంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న అర్ధ-హ్యూమరాయిడ్ రోబో 'వ్యోమమిత్ర'తో కూడిన తొలి అన్‌క్రూడ్ ప్రయోగాన్ని 2026 నాల్గవ త్రైమాసికంలో (Q4) నిర్వహించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఆ తర్వాత మొదటి మానవ సహిత మిషన్ మాదిరిగానే ఉండే రెండు అన్‌క్రూడ్ ప్రయోగాలను, ఆపై తొలి మానవ సహిత గగన్‌యాన్ యాత్రను 2027 నాటికి అంతరిక్షంలోకి పంపాలని ప్రణాళిక సిద్ధం చేశారు.

భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (BAS) రూపకల్పన

కేవలం గగన్‌యాన్‌తోనే సరిపెట్టకుండా, భవిష్యత్ అంతరిక్ష పరిశోధనల కోసం భారత్ తన సొంత అంతరిక్ష కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.

• లక్ష్యం మరియు నిర్మాణం: 2035 నాటికి 'భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (BAS)'ను పూర్తిగా ఆపరేషనల్లోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. మొత్తం ఐదు మాడ్యూళ్లతో ఈ స్టేషన్ రూపుదిద్దుకోనుంది.

• ప్రభుత్వ ఆమోదం: ఈ బృహత్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా తొలి మాడ్యూల్ (BAS-01) అభివృద్ధికి ఇప్పటికే ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. ప్రస్తుతం ఇస్రో కేంద్రాలలో దీనికి సంబంధించిన సిస్టమ్ ఇంజనీరింగ్ మరియు ఉపవ్యవస్థల సాంకేతిక అభివృద్ధి పనులు వేగంగా సాగుతున్నాయి.

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సంస్థలతో బలమైన భాగస్వామ్యం

ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల విజయవంతం కోసం భారత్ ఒంటరిగా కాకుండా ప్రపంచంలోని ప్రముఖ అంతరిక్ష సంస్థలతో కలిసి పనిచేస్తోంది:

• యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ESA): గగన్‌యాన్ మిషన్ల కోసం నెట్‌వర్క్ ఆపరేషన్స్ సపోర్ట్ అందిస్తోంది.

• ఆస్ట్రేలియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ASA): ఇంప్లిమెంటింగ్ అరేంజ్‌మెంట్ ద్వారా క్రూ మరియు క్రూ మాడ్యూల్ రికవరీ ఆపరేషన్స్‌లో సహకరిస్తోంది.

• ఫ్రెంచ్ నేషనల్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (CNES): భారతీయ ఫ్లైట్ సర్జన్లు, గ్రౌండ్ సపోర్ట్ టీమ్‌లకు ప్రత్యేక శిక్షణ అందిస్తోంది.

• రష్యా (Roscosmos): హ్యూమన్ స్పేస్‌ఫ్లైట్ ప్రోగ్రామ్‌లో భాగంగా రష్యాకు చెందిన స్టేట్ స్పేస్ కార్పొరేషన్ రోస్కోస్మోస్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. దీని ద్వారా క్రూ సీట్, వ్యూపోర్ట్, ఫ్లైట్ సూట్లు, విండ్ టన్నెల్ టెస్టింగ్ వంటి సబ్‌సిస్టమ్‌ల సమకూర్పుతో పాటు.. రష్యాలోని గగారిన్ శిక్షణ కేంద్రంలో తొలి బ్యాచ్ గగన్‌యాత్రికులకు జనరల్ స్పేస్ ఫ్లైట్ శిక్షణ పూర్తి చేయించారు.

భారత అంతరిక్ష రంగాన్ని సరికొత్త శిఖరాలకు చేర్చే ఈ చారిత్రాత్మక ప్రయోగాలు దేశ ప్రజల్లో ఎంతో ఉత్కంఠను రేకెత్తిస్తున్నాయి. రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో రాకెట్ ప్రయోగాలు మరింత ఊపందుకోనుండటంతో, ప్రపంచ అంతరిక్ష వేదికపై భారత్ తన సత్తాను మరోసారి చాటేందుకు సిద్ధమవుతోంది.