సౌదీ–ఇజ్రాయెల్‌ను దగ్గర చేస్తున్న ఇరాన్?.. మక్కా ఒప్పందం ఉన్నా కొత్త లెక్క!

                           శత్రువుకు శత్రువు.. అవసరానికి మిత్రుడు! సౌదీ–ఇజ్రాయెల్ కొత్త లెక్క ఇదేనా?

 

మధ్యప్రాచ్యంలో శత్రుత్వాలు ఎంత బలమైనవైనా.. జాతీయ ప్రయోజనాల దగ్గరకు వచ్చేసరికి లెక్కలు మారిపోతుంటాయి. ఇప్పుడు సౌదీ అరేబియా–ఇజ్రాయెల్ మధ్య కనిపిస్తున్న పరిణామాలు కూడా అదే చెబుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్‌ను ఇప్పటికీ అధికారికంగా గుర్తించని సౌదీ అరేబియా.. హౌతీల ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు అదే దేశ నిఘా సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకునే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్‌ (CENTCOM) మధ్యవర్తిత్వంలో ఇరు పక్షాల మధ్య నిఘా సహకారంపై సంప్రదింపులు జరిగినట్లు ప్రాంతీయ దౌత్య వర్గాల నుంచి కథనాలు వెలువడ్డాయి. దీనిపై సౌదీ, ఇజ్రాయెల్ అధికారికంగా ఎలాంటి ప్రకటన చేయలేదు. అయినా ఈ పరిణామం చిన్నదేమీ కాదు. ఒకప్పుడు ప్రత్యర్థిగా చూసిన దేశం దగ్గరున్న సామర్థ్యమే ఇప్పుడు తన భద్రతకు అవసరమయ్యే పరిస్థితి రావడం.. మధ్యప్రాచ్యంలో మారుతున్న సమీకరణాలకు సంకేతం.

సయోధ్య జరిగింది.. మళ్లీ ఇరానే టెన్షన్!

2023లో చైనా మధ్యవర్తిత్వంతో సౌదీ–ఇరాన్ దౌత్య సంబంధాలు పునరుద్ధరించుకున్నాయి. కానీ 2026లో అమెరికా–ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య ఘర్షణ విస్తరించడంతో పరిస్థితి మళ్లీ మారిపోయింది. ఇరాన్ ప్రతిదాడుల్లో సౌదీ భూభాగంలోని లక్ష్యాలు కూడా దాడులకు గురయ్యాయి. మరోవైపు ఇరాన్ మద్దతున్న హౌతీల క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులు రియాద్‌పై ఒత్తిడిని పెంచాయి. ఎర్ర సముద్రంలోని కీలక వాణిజ్య మార్గాలపై హౌతీల ప్రభావం పెరగడం మరో ఆందోళనగా మారింది. ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్‌కు ప్రధాన వ్యూహాత్మక ప్రత్యర్థి. ఇప్పుడు అదే ఇరాన్, దాని మద్దతున్న శక్తుల నుంచి సౌదీ కూడా భద్రతా సవాళ్లు ఎదుర్కొంటోంది. ఇక్కడే ‘శత్రువుకు శత్రువు’ అన్న పాత లెక్క రెండు దేశాల ప్రయోజనాలను దగ్గర చేస్తోంది.

మక్కాలో మిత్రులు.. ముప్పు వేళ అసలు పరీక్ష!

సౌదీకి పాకిస్థాన్, టర్కీతో మక్కా సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం ఉంది. ఒక సభ్యదేశంపై సాయుధ దాడిని మిగిలిన దేశాలపైనా జరిగిన దాడిగా పరిగణించాలన్నది అందులో కీలక అంశం. కానీ హౌతీల దాడులు పెరగడంతోనే ఈ ఒప్పందానికి తొలి పెద్ద పరీక్ష ఎదురైంది. పాకిస్థాన్ దాడులను ఖండించినా తక్షణ సైనిక ప్రతిస్పందనపై చర్చ జరగడం లేదని స్పష్టం చేసింది. సౌదీతో వ్యూహాత్మక బంధం ముఖ్యమే అయినా, పొరుగున ఉన్న ఇరాన్‌తో ప్రత్యక్ష ఘర్షణలోకి దిగడం ఇస్లామాబాద్‌కు అంత సులభం కాదు. ఒప్పందంలో మిత్రుడిగా ఉండటం ఒకటి.. మిత్రదేశం కోసం నేరుగా యుద్ధంలోకి దిగడం మరోటి. మక్కా ఒప్పందం ముందున్న అసలు చిక్కు ఇదే.

మిత్రులున్నారు.. అయినా ఇజ్రాయెల్ ఎందుకు?

సౌదీకి ఇప్పుడు కావాల్సింది మరో దేశ సైన్యం మాత్రమే కాదు. హౌతీల క్షిపణులు, డ్రోన్ల కదలికలను ముందే గుర్తించడం, వాటి లక్ష్యాలను పసిగట్టడం, దాడులను అడ్డుకునేందుకు అవసరమైన అత్యాధునిక నిఘా సామర్థ్యం కూడా కావాలి. ఈ రంగంలో ఇజ్రాయెల్‌కు ఉన్న సామర్థ్యమే ఇప్పుడు కీలకమవుతోంది. మక్కా మిత్రులను వదిలేసి ఇజ్రాయెల్‌ను ఎంచుకుంటోందని కాదు. రక్షణ కోసం మిత్రులతో ఒప్పందం ఉన్నా.. తక్షణ అవసరానికి కావాల్సిన ప్రత్యేక సామర్థ్యం ఒకప్పుడు ప్రత్యర్థిగా చూసిన దేశం దగ్గర ఉండటమే ఇక్కడ అసలు వైరుధ్యం.

అమెరికా చానల్.. అక్కడే ఇజ్రాయెల్ ఎంట్రీ!

హౌతీలపై పోరాటంలో సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ అమెరికా సైనిక సహాయాన్ని కోరారు. ప్రత్యక్ష దాడులకు వాషింగ్టన్ ముందుకు రాకపోయినా, నిఘా సమాచారం, లక్ష్యాల గుర్తింపులో సహకరించేందుకు సిద్ధమైంది. యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్‌ ( CENTCOM) స్థాయిలోనూ సౌదీ నాయకత్వంతో భద్రతా సంప్రదింపులు జరిగాయి. ఈ అమెరికా చానల్ ద్వారానే ఇజ్రాయెల్ అంశం తెరపైకి వచ్చింది. హౌతీలను ఎదుర్కొనేందుకు ఇజ్రాయెల్ నిఘా సహకారం పొందే అంశంపై అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ మధ్యవర్తిత్వంలో సౌదీ–ఇజ్రాయెల్ మధ్య సంప్రదింపులు జరిగినట్లు సమాచారం. అధికారిక ధ్రువీకరణ లేకపోవడంతో ప్రస్తుతానికి వీటిని తెరవెనుక భద్రతా సంప్రదింపులుగానే చూడాలి.

సౌదీకి రక్షణ.. ఇజ్రాయెల్‌కు మరో లెక్క!

సౌదీ అవసరం భద్రత. హౌతీల దాడులను అడ్డుకోవాలి. చమురు మౌలిక వసతులు, పైప్‌లైన్లు, ఎర్ర సముద్ర రవాణా మార్గాలను కాపాడుకోవాలి. ‘విజన్ 2030’ లక్ష్యాలకు అవసరమైన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని యుద్ధం దెబ్బతీయకుండా చూసుకోవాలి. ఇజ్రాయెల్‌కూ సొంత లెక్క ఉంది. ఇరాన్, దాని అనుబంధ శక్తులపై ప్రాంతీయ నిఘా పరిధిని విస్తరించుకోవడానికి సౌదీతో సమన్వయం ఉపయోగపడుతుంది. అరబ్ ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన దేశాల్లో ఒకటైన సౌదీతో తెరవెనుకైనా సహకార మార్గం ఏర్పడటం భవిష్యత్ దౌత్య సంబంధాలకూ ఉపయోగపడొచ్చు.

శత్రువు శత్రువు.. మిత్రుడు కాకపోయినా భాగస్వామి!

అయితే ఇది సౌదీ–ఇజ్రాయెల్ కొత్త దోస్తీకి సంకేతమని చెప్పడం తొందరపాటే. సౌదీ ఇప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌ను అధికారికంగా గుర్తించలేదు. పాలస్తీనా విషయంలో రియాద్ వైఖరిలోనూ కీలక మార్పు లేదు. కానీ మక్కాలో మిత్రులతో రక్షణ ఒప్పందం చేసుకున్న సౌదీకి.. అసలు ముప్పు ఎదురైన సమయంలో ఒకప్పుడు ప్రత్యర్థిగా చూసిన ఇజ్రాయెల్ దగ్గరున్న సామర్థ్యాన్ని కూడా కాదనలేని పరిస్థితి రావడమే ఈ కథలో కీలకం. శత్రువుకు శత్రువు తప్పనిసరిగా మిత్రుడు కాకపోవచ్చు.. కానీ అవసరం వచ్చినప్పుడు భాగస్వామి మాత్రం కావచ్చు. మధ్యప్రాచ్యంలో ఇప్పుడు మారుతున్న లెక్క అదే.