Bedi Anjaneya Swamy | ఆంజనేయుడికి బేడీలు ఎందుకు?

• అమ్మ మాటకు కట్టుబడి.. శ్రీవారి ఆలయం ముందు నిరీక్షణ!
• తిరుమలలో విశిష్టమైన హనుమ సన్నిధి..
• నిత్యం మూడు పూటలా నైవేద్యం..
• పునర్వసు నక్షత్రం రోజున ప్రత్యేక పూజలు

Bedi Anjaneya Swamy | ఆపదలో ఉన్నవారికి అభయమిచ్చే ఆంజనేయుడు.. భక్తుల కష్టాలు తీర్చే కలియుగ దైవంగా కొలువుదీరిన హనుమంతుడు. అలాంటి స్వామివారి చేతులకు బేడీలు ఎందుకు ఉన్నాయి? ఎక్కడ చూసినా భక్తులకు అండగా నిలిచే ఆంజనేయుడు తిరుమలలో మాత్రం చేతులు జోడించి ఎందుకు దర్శనమిస్తాడు? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం తిరుమల కొండపై ఉన్న బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయ స్థలపురాణంలో కనిపిస్తుంది. తల్లి మాటకు కట్టుబడి, ఆమె తిరిగి వస్తుందనే నమ్మకంతో స్వామివారు అక్కడే నిలిచిపోయారన్న కథనం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. శ్రీవారి దర్శనానికి వచ్చే భక్తులు తప్పనిసరిగా దర్శించుకునే ఈ ఆలయం ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా సంప్రదాయాల పరంగానూ విశిష్టమైనది.

మహద్వారానికి ఎదురుగా హనుమ సన్నిధి

తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ తూర్పు మాడ వీధిలో, మహద్వారం ఎదురుగా అఖిలాండం సమీపంలో బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ఉంది. శ్రీవారి ఆలయానికి ఎదురుగా కొలువుదీరిన హనుమంతుడు రెండు చేతులు జోడించి, స్వామివారికి నమస్కరిస్తున్న భంగిమలో భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. చేతులకు బేడీలు ఉండటం ఈ విగ్రహంలోని ప్రధాన ప్రత్యేకత. సాధారణంగా ఆలయాల్లో ఆంజనేయస్వామి బలానికి, ధైర్యానికి ప్రతీకగా వివిధ రూపాల్లో దర్శనమిస్తాడు. అయితే ఇక్కడ మాత్రం వినయానికి, విధేయతకు నిదర్శనంగా చేతులు జోడించి నిలబడి ఉంటాడు. తల్లి ఆజ్ఞను గౌరవించడం, ఇచ్చిన మాటకు కట్టుబడి ఉండటం వంటి సందేశాలను ఈ రూపం గుర్తుచేస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. తిరుమల యాత్రలో శ్రీవారి దర్శనంతో పాటు బేడీ ఆంజనేయస్వామిని దర్శించుకోవడం కూడా సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. స్వామివారిని దర్శించుకుని మొక్కులు చెల్లించుకునేందుకు నిత్యం పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు ఈ ఆలయానికి వస్తుంటారు.

అమ్మ బంధించిన బేడీలు!

బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం వెనుక ఆసక్తికరమైన స్థలపురాణం ప్రచారంలో ఉంది. హనుమంతుడు బాల్యంలో తన వాహనమైన ఒంటెను వెతుక్కుంటూ తిరుమల కొండలను విడిచి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడట. ఇది గమనించిన ఆయన తల్లి అంజనాదేవి.. కుమారుడు తనను విడిచి వెళ్లకుండా చేతులకు బేడీలు వేసిందని కథనం. అయితే, తల్లి ఆజ్ఞను ధిక్కరించని హనుమంతుడు ఆమె మాటకు తలవంచి, తిరిగి వచ్చే వరకు అక్కడే ఉంటానని మాట ఇచ్చాడట. అనంతరం అంజనాదేవి తిరుమల కొండలను విడిచి హిమాలయాల వైపు వెళ్లిపోయిందని స్థలపురాణం చెబుతోంది. కొన్ని కారణాల వల్ల ఆమె తిరిగి రాకపోవడంతో హనుమంతుడు మాత్రం ఇచ్చిన మాట ప్రకారం అక్కడే ఉండిపోయాడని భక్తుల విశ్వాసం. హిమాలయాల్లోని ఆకాశగంగ ప్రాంతంలో అంజనాదేవి నివసించిందని, తల్లి తిరిగి వస్తుందనే ఆశతో హనుమంతుడు తిరుమలలోనే నిరీక్షిస్తున్నాడని కథనం వివరిస్తుంది. అందుకే ఆయన చేతులకు బేడీలు ఉన్న రూపంలో దర్శనమిస్తున్నాడని చెబుతారు. ఈ నేపథ్యంలోనే స్వామివారికి ‘బేడీ ఆంజనేయస్వామి’ అనే పేరు వచ్చిందని స్థలపురాణం ద్వారా తెలుస్తోంది. ఈ కథనంలో మరో అంతరార్థం కూడా కనిపిస్తుంది. అపారమైన శక్తిసామర్థ్యాలు కలిగిన హనుమంతుడు సైతం తల్లి మాటకు విలువనిచ్చి, ఆమెకు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకున్నాడన్న భావన భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది. బలం కంటే విధేయత గొప్పదనే సందేశాన్ని ఈ రూపం అందిస్తుందని భావిస్తారు.

ఆరు అడుగుల విగ్రహం.. ప్రత్యేక నిర్మాణం

బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ముఖమండపం, గర్భాలయం అనే రెండు ప్రధాన భాగాలతో నిర్మితమైంది. గర్భాలయంలో సుమారు ఆరు అడుగుల ఎత్తున్న ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం కొలువుదీరింది. స్వామివారు చేతులు జోడించి, బేడీలు ధరించిన భంగిమలో దర్శనమిస్తారు. గర్భాలయంపై ఏకకలశంతో కూడిన గోపురం ఉంది. గోపురం నాలుగు మూలల్లో సింహాల శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో భక్తులు ప్రదక్షిణలు చేసేందుకు వీలుగా ప్రదక్షిణ మండపాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. పరిమాణంలో చిన్నదిగా కనిపించినా, తిరుమల ఆలయ పరిసరాల్లో ఈ సన్నిధికి విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.

పూరీ క్షేత్రంతోనూ పోలిక

బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయానికి సంబంధించిన చారిత్రక ప్రస్తావనల్లో పూరీ జగన్నాథ క్షేత్రంతో పోలిక కనిపిస్తుంది. పూరీలోనూ బేడీలు ధరించిన హనుమంతుడికి ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది. అక్కడి క్షేత్రాన్ని ‘దరియా మహావీర దేవాలయం’గా పిలుస్తారు. తిరుమలలోని బేడీ ఆంజనేయస్వామి సన్నిధి కూడా ఇలాంటి ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంది. సామాన్య శకానికి పూర్వం 1841 ప్రాంతంలో దేవస్థానం అధికారులైన మహంతుల కాలానికి సంబంధించిన ప్రస్తావనలు ఈ ఆలయ చరిత్రలో కనిపిస్తాయి. పూరీ క్షేత్రంలోని సంప్రదాయాలకు, తిరుమలలోని ఆచారాలకు మధ్య ఉన్న పోలికలు ఈ ఆలయ ప్రాధాన్యాన్ని మరింత ఆసక్తికరంగా మారుస్తాయి. అయితే, ఆలయ ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన స్థలపురాణం, చారిత్రక ఆధారాలను వేర్వేరుగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.

శ్రీవారి నైవేద్యం తర్వాతే హనుమకు నివేదన

బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయంలో కొనసాగుతున్న మరో ముఖ్యమైన సంప్రదాయం నైవేద్య సమర్పణ. స్థలపురాణం ప్రకారం.. తల్లి కోసం ఎదురుచూస్తూ శ్రీవారి ఆలయం ముందు నిలిచిన హనుమంతుడికి ఆహార పానీయాలు అందేలా చూడాలని వేంకటేశ్వరస్వామి అర్చకులను ఆదేశించారట. తన ప్రియభక్తుడైన ఆంజనేయుడి యోగక్షేమాలను స్వయంగా చూసుకోవాలన్న స్వామివారి సంకల్పంగా దీనిని భక్తులు భావిస్తారు. ఈ విశ్వాసానికి అనుగుణంగా ప్రతిరోజూ ఆనందనిలయంలో శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించిన అనంతరం బేడీ ఆంజనేయస్వామికి కూడా నైవేద్యం సమర్పించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. ఉదయం, మధ్యాహ్నం, రాత్రి.. ఇలా రోజుకు మూడు పూటలా శ్రీవారి ఆలయం నుంచే నైవేద్యం వస్తుంది. శ్రీవారికి నివేదించిన తర్వాతే హనుమంతుడికి నైవేద్యం సమర్పించే ఈ సంప్రదాయం రెండు సన్నిధుల మధ్య ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది. రామభక్తుడైన హనుమంతుడు వేంకటేశ్వరస్వామి సన్నిధిలో కొలువుదీరడం, ఆయనకు నిత్యం నైవేద్యం అందించడం తిరుమల ఆలయ ఆచార వ్యవస్థలో ప్రత్యేకంగా నిలుస్తున్నాయి.

ఆదివారం అభిషేకం..

బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయంలో వారానికోసారి, నెలకోసారి నిర్వహించే ప్రత్యేక పూజలకు ప్రాధాన్యం ఉంది. ప్రతి ఆదివారం స్వామివారికి పంచామృతాభిషేకం నిర్వహిస్తారు. మంగళ, శనివారాల్లో ఆకు పూజలు, సింధూర పూజలు విశేషంగా జరుగుతాయి. ప్రతి నెల పునర్వసు నక్షత్రం రోజున సీతారామలక్ష్మణులు ఊరేగింపుగా బేడీ ఆంజనేయస్వామి సన్నిధికి వస్తారు. వారికి సమర్పించిన శేషహారతిని హనుమంతుడికి అందిస్తారు. శ్రీరాముడి మెడలోని పుష్పహారాన్ని కూడా ఆంజనేయస్వామికి సమర్పించడం ఈ కార్యక్రమంలోని ప్రత్యేకత. హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా చైత్ర, వైశాఖ మాసాల్లో నిర్వహించే వేడుకల్లో ప్రత్యేక పూజలు కొనసాగుతాయి. ఈ సేవలు, ఉత్సవాలు హనుమంతుడిపై భక్తులకున్న విశ్వాసాన్ని చాటడంతో పాటు శ్రీరాముడితో ఆయనకున్న విడదీయలేని అనుబంధాన్ని గుర్తుచేస్తాయి.

కొబ్బరికాయ మొక్కులు.. అఖిలాండం వద్దే

తిరుమలలో శ్రీవారికి మొక్కులు మొక్కుకున్న భక్తులు వాటిని తీర్చుకునేందుకు అఖిలాండం వద్ద కొబ్బరికాయలు కొడతారు. బేడీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం సమీపంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం భక్తుల రాకపోకలతో నిత్యం సందడిగా ఉంటుంది. శ్రీవారిని దర్శించుకున్న అనంతరం కొబ్బరికాయలు సమర్పించి మొక్కులు చెల్లించుకోవడం అనేకమంది భక్తుల యాత్రలో భాగంగా మారింది. కుటుంబ క్షేమం, ఆరోగ్యం, సంతానం, మనశ్శాంతి తదితర కోరికలతో భక్తులు స్వామివారిని ప్రార్థిస్తుంటారు. బేడీ ఆంజనేయస్వామి తమ కష్టాలను తొలగించి ధైర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడన్న నమ్మకం భక్తుల్లో బలంగా ఉంది.

భక్తులకు ధైర్యాన్నిచ్చే హనుమ

తిరుమల బేడీ ఆంజనేయస్వామి సన్నిధి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందిస్తుంది. శక్తికి ప్రతిరూపమైన హనుమంతుడు ఇక్కడ బేడీలు ధరించి, చేతులు జోడించి నిలబడటం వెనుక తల్లి పట్ల గౌరవం, మాటకు కట్టుబడే స్వభావం ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. మరోవైపు శ్రీవారి నైవేద్యం తర్వాతే హనుమకు నివేదన సమర్పించే సంప్రదాయం స్వామివారితో ఆయనకున్న అనుబంధాన్ని చాటుతుంది. తిరుమలకు వచ్చే భక్తులకు ఈ ఆలయం కేవలం మరో దర్శన స్థలం మాత్రమే కాదు.. భక్తి, విధేయత, విశ్వాసం కలిసిన పవిత్ర సన్నిధి. శ్రీవారి దర్శనంతో పాటు బేడీ ఆంజనేయస్వామిని దర్శించుకుని, ఆయన ఆశీస్సులు పొందడం ద్వారా తమ యాత్ర పరిపూర్ణమవుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. తిరుమల శ్రీవారి భక్తులు ఈ సారి ఎప్పుడైనా తిరుమలకు వెళ్లినప్పుడు తప్పనిసరిగా బేడీ ఆంజనేయస్వామివారిని దర్శించుకోవడం మరిచిపోవద్దు.

Read Also :

Navaratri Brahmotsavam | ఘంటానాదం.. నైవేద్యానికి సంకేతం!

Navaratri Brahmotsavam | బ్రహ్మోత్సవాల వేళ.. సప్తగిరుల ప్రత్యేకతలు తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే!

Shakti Peethas | దసరా నవరాత్రుల్లో దర్శించాల్సిన 18 శక్తిపీఠాలు