Shami Puja | శమీ శమయతే పాపం.. విజయాన్నిచ్చే జమ్మి పూజ!

• రామాయణ, భారతాల్లో విశిష్ట స్థానం..
• విజయదశమి వేళ శమీ వృక్షారాధనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం

Shami Puja | చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీక విజయదశమి. శక్తి స్వరూపిణి దుర్గాదేవిని తొమ్మిది రోజులపాటు ఆరాధించి.. పదో రోజు విజయాన్ని ఆహ్వానించే పర్వదినం. ఈ వేడుకల్లో శమీ వృక్షం (జమ్మిచెట్టు) పూజకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. పాపాలను శమింపజేసి, శత్రువులను నశింపజేసి, విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భక్తులు విశ్వసించే జమ్మిచెట్టును దసరా సాయంత్రం పూజించడం అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయం. అందుకే విజయదశమి వేళ జమ్మి పూజ భక్తిభావానికి, విజయకాంక్షకు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.

శమీ శమయతే పాపం..

‘శమీ శమయతే పాపం, శమీ శతృ వినాశినీ.. అర్జునస్య ధనుర్ధారీ, రామస్య ప్రియదర్శినీ’.. అంటూ శమీ వృక్షాన్ని స్తుతిస్తారు. శమీ అంటే పాపాలను శమింపజేసేది, శత్రువులను నశింపజేసేది అని భావం. అర్జునుడి ఆయుధాలను తనపై దాచుకున్న వృక్షంగానూ, శ్రీరాముడికి ప్రీతిపాత్రమైనదిగానూ జమ్మిచెట్టును పురాణాలు వర్ణించాయి. ‘అపరాజిత’గా పిలిచే ఈ వృక్షాన్ని విజయానికి అధిదేవతగా భావించే సంప్రదాయం ఉంది. విజయదశమి రోజున శమీ వృక్షాన్ని పూజిస్తే అమ్మవారి అనుగ్రహంతో కార్యసిద్ధి కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం.

పాండవుల ఆయుధాలకు ఆశ్రయం..

శమీ వృక్షానికి భారత, రామాయణాల్లో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పాండవులు అజ్ఞాతవాసానికి వెళ్లే సమయంలో తమ అస్త్రశస్త్రాలను జమ్మిచెట్టుపై భద్రపరిచినట్లు మహాభారతం చెబుతోంది. అజ్ఞాతవాసం ముగిసిన అనంతరం అర్జునుడు ఆ ఆయుధాలను తిరిగి పొంది, కౌరవులపై విజయం సాధించాడు. దీంతో శమీ వృక్షం విజయానికి, ధైర్యానికి, ఆత్మవిశ్వాసానికి చిహ్నంగా నిలిచింది.

రాముడు విజ‌యం సాధించిన‌..

అలాగే రావణాసురుడిపై శ్రీరాముడు విజయం సాధించిన సందర్భాన్ని స్మరిస్తూ విజయదశమిని జరుపుకుంటారు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా శమీ వృక్షాన్ని పూజించే సంప్రదాయం మరింత ప్రాచుర్యం పొందింది. పురాతన కాలంలో రాజులు యుద్ధయాత్రలకు బయలుదేరే ముందు శమీ పూజ చేసి, విజయాన్ని కాంక్షించేవారని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి.

అగ్నితో అనుబంధం..

శమీ వృక్షానికి ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా వైదిక సంప్రదాయాల్లోనూ విశిష్టత ఉంది. యజ్ఞయాగాదుల్లో అగ్నిని ఉత్పత్తి చేసేందుకు ఉపయోగించే అరణి కర్రల్లో జమ్మికర్రకు ప్రాధాన్యం ఉంది. జమ్మి కర్రను అడుగు కర్రగా, రావి కర్రను పై కర్రగా ఉపయోగించి కాష్ఠమథనం ద్వారా అగ్నిని పుట్టించే సంప్రదాయం ఉండేది. శమీ గర్భంలో అగ్ని నిక్షిప్తమై ఉంటుందనే వైదిక భావన ఈ వృక్ష పవిత్రతను మరింత పెంచింది. అందుకే శమీ పూజకు యజ్ఞ సంప్రదాయాలతోనూ అనుబంధం ఏర్పడింది.

సాయంత్రం పూజ.. విజయానికి..

విజయదశమి రోజున సాయంత్రం శమీ వృక్షం వద్ద అపరాజితా దేవిని స్మరిస్తూ పూజలు నిర్వహిస్తారు. జమ్మి ఆకులు, పుష్పాలతో పూజించి.. తమకు విజయాన్ని, సుఖసంతోషాలను ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తారు. సంప్రదాయంగా శమీ వృక్షాన్ని ఉద్దేశించి ప్రత్యేక శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు. ‘శమీ శమయతే పాపం శమీ లోహిత కంటకా, ధారిణ్యర్జున బాణానాం రామస్య ప్రియవాదినీ..’ అని చెబుతూ శమీ వృక్షాన్ని పూజించి, తమ విజయయాత్రలు, కొత్త పనులు, సంకల్పాలు ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా నెరవేరాలని భక్తులు కోరుకుంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తమ కోరికలను చీటీలపై రాసి జమ్మి కొమ్మలకు కట్టే ఆచారం కూడా ఉంది. శని దోషాల నివారణకు శమీ పూజ దోహదపడుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

ప్రకృతిలోనూ ప్రాధాన్యం..

జమ్మిచెట్టు ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యంతోపాటు ప్రకృతిలోనూ తనదైన స్థానం కలిగి ఉంది. పొడి వాతావరణ పరిస్థితులను తట్టుకునే లక్షణం కలిగిన ఈ వృక్షం పర్యావరణ పరంగా ఉపయోగకరమైనది. సంప్రదాయ వైద్య విధానాల్లోనూ జమ్మి ఆకులు, బెరడు తదితర భాగాలకు ప్రస్తావన ఉంది. అయితే వీటిని ఔషధాలుగా వినియోగిస్తుంటారు ఆయుర్వేద నిపుణులు. మహారాష్ట్రలో శమీ పూజతోపాటు పలాశ (మోదుగ) ఆకులకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. విజయదశమి సందర్భంగా బంగారు ఆకులను పోలిన చిన్న పత్రాలను బంధుమిత్రులకు పంచుకోవడం అక్కడి ప్రత్యేక సంప్రదాయం. ఇలా ప్రాంతాలవారీగా ఆచారాలు మారినా.. విజయాన్ని ఆహ్వానించడం, శుభాన్ని కోరుకోవడం అనే అంతరార్థం ఒక్కటే.

విజయానికి ప్రతీకగా జమ్మి

దుర్గాదేవి ఆరాధనతో ప్రారంభమై, విజయదశమి శమీ పూజతో పరిపూర్ణమయ్యే ఈ సంప్రదాయం తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది. పురాణ గాథలను స్మరింపజేస్తూ.. ధర్మం, ధైర్యం, విజయాల ప్రాధాన్యాన్ని చాటుతోంది. అందుకే దసరా సాయంత్రం జమ్మిచెట్టును దర్శించి పూజించడం భక్తులకు ప్రత్యేక అనుభూతి. శమీ వృక్షాన్ని పూజించి విజయం వరించాలని కోరుకోవడం విజయదశమి పర్వదినానికి మరింత ఆధ్యాత్మిక శోభను తీసుకొస్తోంది.

అంద‌రికీ విజ‌య‌ద‌శ‌మి శుభాకాంక్ష‌లు!

Read Also : 

Ananda Nilayam | తిరుమల బంగారు గోపురం.. తొలిసారి స్వర్ణ తాపడం చేయించింది ఎవరు?

Navaratri Brahmotsavam | తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో పద్మావతి అమ్మవారు ఎందుకు కనిపించరు?

Navratri Special | ఆయుధ పూజ నుంచి ఆత్మనిగ్రహం వరకు.. దసరా చెప్పే జీవన పాఠాలు!