Aragam book village Kashmir | ఒకప్పుడు భయం.. ఇప్పుడు అక్షర జ్ఞానం: ఇండ్లే లైబ్రరీలుగా మారిన కశ్మీర్ ‘బుక్ విలేజ్’ కథ!

Aragam book village Kashmir | త్రినేత్ర.న్యూస్ : కశ్మీర్‌లోని బందిపోరా జిల్లా, ఉలార్ సరస్సు (Wular Lake) సమీపంలోని అరగమ్ (Aragam).. ఒకప్పుడు కనీస విద్యా సదుపాయాలు లేని ఓ మారుమూల గిరిజన గ్రామం. ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్ల ఎంతోమంది పిల్లలు మధ్యలోనే బడి మానేసేవారు. కానీ ఇప్పుడు ఆ గ్రామ ముఖచిత్రం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒకప్పుడు మారుమూల ప్రాంతంగా ముద్రపడిన ఆ ఊరు, ఇప్పుడు అక్షరాల సవ్వడితో సరికొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తోంది. ఇండ్లనే లైబ్రరీలుగా మార్చుకుని కశ్మీర్‌లోనే తొలి 'బుక్ విలేజ్‌'గా (Book Village) అవతరించి దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది.

మినీ లైబ్రరీలుగా మారిన మట్టి ఇండ్లు

ఊరి మధ్యలో ఒక పెద్ద లైబ్రరీ కట్టే బదులు.. ఊర్లోని ఇండ్లనే లైబ్రరీలుగా (Libraries) మార్చాలనేది పుణేకి చెందిన 'సర్హాద్' (Sarhad NGO) స్వచ్ఛంద సంస్థ ఆలోచన. 2014లో మొదలైన ఈ ప్రయత్నానికి జిల్లా యంత్రాంగం, ముఖ్యంగా స్థానిక ప్రజల నుంచి అద్భుతమైన స్పందన వచ్చింది. దాతలు, పబ్లిషర్ల సాయంతో వేలాది పుస్తకాలను సేకరించారు.

మట్టి గోడలున్న ఇండ్లలో ఇప్పుడు చెక్క అరలు ఏర్పాటు చేసి, వాటి నిండా పుస్తకాలను కొలువుదీర్చారు. ఒక్కో ఇంట్లో ఒక్కో సబ్జెక్టుకు సంబంధించిన పుస్తకాలు ఉంటాయి. ఒక ఇంట్లో కథల పుస్తకాలు ఉంటే, మరో ఇంట్లో చరిత్ర, సైన్స్ లేదా కాంపిటేటివ్ ఎగ్జామ్స్ (Competitive Exams) పుస్తకాలు ఉంటాయి. పిల్లలు తమకు కావాల్సిన పుస్తకాన్ని ఏ ఇంటికైనా వెళ్లి తెచ్చుకుని, చదివాక తిరిగి ఇచ్చేస్తారు. ఊరి ప్రజలే ఈ వ్యవస్థను ఎంతో బాధ్యతగా నడిపిస్తున్నారు.

బడి మానేసిన వారు కూడా.. మళ్లీ పుస్తకం పడుతున్నారు

చదువుకోవడానికి ఆర్థిక స్థోమత లేక, పుస్తకాలు కొనలేక 6వ తరగతిలోనే బడి మానేసిన 16 ఏళ్ల ఇర్ఫాన్ అహ్మద్.. ఇప్పుడు రోజూ పుస్తకాలతోనే గడుపుతున్నాడు. తన మట్టి ఇంట్లో ఓ చిన్న బల్బు వెలుతురులో కశ్మీర్ చరిత్ర, ఉర్దూ నవలలు చదువుతూ తన తమ్ముళ్లకు ఆ కథలను వివరిస్తున్నాడు.

"నా చదువు ఆగిపోయిందని బాధపడేవాడిని. కానీ ఇప్పుడు రోజూ కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటున్నాను. భవిష్యత్తులో నా చదువు కొనసాగించి, పోటీ పరీక్షలు రాసి మంచి ఉద్యోగం సాధిస్తా" అని ఇర్ఫాన్ ఎంతో ఆత్మవిశ్వాసంతో చెబుతున్నాడు. ఇర్ఫాన్ లాంటి ఎంతోమంది యువకులు ఇప్పుడు ఖరీదైన స్టడీ మెటీరియల్ కోసం ఇబ్బంది పడకుండా, ఇక్కడి పుస్తకాలతో ఉన్నత చదువుల కోసం ప్రిపేర్ అవుతున్నారు. దీనివల్ల గ్రామంలో స్కూళ్లకు వెళ్లే పిల్లల శాతం కూడా అమాంతం పెరిగిందని ఉపాధ్యాయులు చెబుతున్నారు.

స్మార్ట్‌ఫోన్ల కాలంలో.. తిరిగి వచ్చిన కథల కాలం

పుస్తకాల రాక కేవలం విద్యను మాత్రమే కాదు.. ఆ ఊరిలో అంతరించిపోతున్న 'కథలు చెప్పుకునే సాంప్రదాయాన్ని' కూడా తిరిగి తీసుకొచ్చింది. సాయంత్రం కాగానే అరగమ్ గ్రామంలోని ప్రతి ఇంట్లో పుస్తక పఠనం మొదలవుతుంది.

పిల్లలు పుస్తకాలు చదివి పెద్దలకు కథలు చెబుతున్నారు. పెద్దలు ఆ కథలను వింటూ తమ జీవితానుభవాలను పిల్లలతో పంచుకుంటున్నారు. "ఒకప్పుడు మా ఇండ్లలో సాయంత్రాలు నిశ్శబ్దంగా గడిచిపోయేవి. కానీ ఇప్పుడు మా పిల్లలు చదువుతుంటే మేం వింటున్నాం. మా ఇండ్లే బడులుగా మారిపోయినట్లు అనిపిస్తోంది" అని ముస్తాక్ అహ్మద్ అనే గ్రామస్తుడు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నాడు.

ఒకప్పుడు తమ గ్రామం పేరు చెబితే హింస, వెనుకబాటుతనం గుర్తుకొచ్చేవని, కానీ ఇప్పుడు పుస్తకాలు, కవిత్వం, చదువుల గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారని స్థానికులు గర్వంగా చెబుతున్నారు. భారీ భవనాలు, ఆధునిక వసతులు లేకపోయినా.. కొండల మధ్య ఉన్న అరగమ్ గ్రామం అక్షరాయుధంతో తన భవిష్యత్తును తానే అందంగా లిఖించుకుంటోంది.