Gila Monster | బరువు తగ్గించే ఇంజెక్షన్ల తయారీకి కారణమైన విషపూరిత బల్లి.. డయాబెటిస్‌కూ అద్భుత ఔషధం!

Gila Monster | త్రినేత్ర.న్యూస్ : మధుమేహం (Diabetes), ఊబకాయం (Obesity).. ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యలు. వీటిని నియంత్రించేందుకు ఆధునిక వైద్యశాస్త్రంలో ఎన్నో రకాల మందులు, ఇంజెక్షన్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయితే, ఈ అద్భుతమైన మందుల తయారీకి ఒక "విషపూరితమైన బల్లి" స్ఫూర్తి అని మీకు తెలుసా? వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా ఇది అక్షరాలా నిజం.

ఆ బల్లి ఏంటి? దాని ప్రత్యేకత ఏమిటి?

అమెరికా నైరుతి ప్రాంతం, ఉత్తర మెక్సికో ఎడారుల్లో కనిపించే ఒక రకమైన బల్లి పేరు 'గిలా మాన్‌స్టర్' (Gila monster). ఇది అత్యంత విషపూరితమైన ఎడారి సరీసృపం. దీని ప్రధాన లక్షణం ఏంటంటే.. ఇది ఎలాంటి ఆహారం తీసుకోకుండా చాలా కాలం పాటు జీవించగలదు.

బల్లి విషంలో ఏముంది?

ఈ బల్లి జీవనశైలిపై పరిశోధనలు చేసిన శాస్త్రవేత్తలకు ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం తెలిసింది. దాని విషంలో 'ఎక్సెండిన్-4' (exendin-4) అనే ఒక అణువు (molecule) ఉంటుంది. ఇది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను (Blood sugar) నియంత్రించడంలో అద్భుతంగా పనిచేస్తుందని వారు గుర్తించారు.

మనుషులకు ఇది ఎలా ఉపయోగపడింది?

బల్లి విషంలో ఉండే ఈ సమ్మేళనం.. మనుషుల్లో ఉండే 'గ్లూకాగాన్-లైక్ పెప్టైడ్-1' (GLP-1) అనే హార్మోన్‌లాగా పనిచేస్తుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. మన శరీరంలో GLP-1 హార్మోన్.. ఇన్సులిన్ విడుదలను, ఆకలిని, జీర్ణక్రియను నియంత్రిస్తుంది. కానీ మనుషుల్లో ఈ హార్మోన్ చాలా త్వరగా విచ్ఛిన్నం అవుతుంది (కరిగిపోతుంది). అదే బల్లిలో ఉండే హార్మోన్ (ఎక్సెండిన్-4) మాత్రం శరీరంలో చాలా ఎక్కువ కాలం పాటు యాక్టివ్‌గా ఉండి పనిచేస్తుంది. ఇలా ఎక్కువ కాలం పాటు పనిచేసే మందులను తయారు చేయాలని చూస్తున్న శాస్త్రవేత్తలకు ఇది ఒక గొప్ప వరంగా మారింది.

వెయిట్ లాస్, డయాబెటిస్ మందుల సృష్టి

బల్లి విషంలోని ఈ ప్రత్యేకతను ఆధారంగా చేసుకుని, మనుషుల్లో ఎక్కువ కాలం పాటు పనిచేసేలా GLP-1 తరహా మందులను శాస్త్రవేత్తలు అభివృద్ధి చేశారు. ఈ మందులు బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిలను కంట్రోల్ చేస్తాయి. జీర్ణక్రియను నెమ్మదింపజేసి, కడుపు నిండిన భావనను ఎక్కువసేపు ఉంచుతాయి. దీనివల్ల ఆకలి తగ్గి, టైప్-2 డయాబెటిస్ నియంత్రణలో ఉండటంతో పాటు బరువు కూడా సులభంగా తగ్గుతారు.

ఎడారిలో నివసించే ఒక విషపూరితమైన బల్లి జీవశాస్త్రంపై మొదలైన సాధారణ పరిశోధన.. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మందికి ఉపయోగపడే డయాబెటిస్, ఊబకాయం (వెయిట్ లాస్) మందుల సృష్టికి కారణమైంది. ప్రకృతిలో దాగిన అద్భుతాలకు ఈ ఆవిష్కరణ ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.

https://x.com/sciencegirl/status/2030617341298413668