Theenmar Mallanna | రూ.5,500 కోట్లు ఖర్చు చేసినా వట్టెం ప్రాజెక్టు పూర్తికాలే

• పదేళ్లు దాటినా రైతుల పొలాలకు సాగునీరు అంద‌లే
• కట్ట నిర్మాణం పూర్తయినా రిజర్వాయర్‌లో వర్షపు నీరే మిగిలింది
• నిర్వాసితులకు పూర్తిస్థాయిలో పరిహారం అందకపోవడం దురదృష్టకరం
• 2013 భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం బాధితులకు న్యాయం చేయాలి
• వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ సందర్శన‌లో టీఆర్‌పీ అధినేత‌ తీన్మార్ మల్లన్న

Theenmar Mallanna | త్రినేత్ర న్యూస్‌: పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగంగా నిర్మిస్తున్న వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌కు సుమారు రూ.5,500 కోట్లు ఖర్చు చేసినప్పటికీ నేటికీ ప్రాజెక్టు పూర్తి కాలేద‌ని ఎమ్మెల్సీ, టీఆర్‌పీ వ్య‌వ‌స్థాప‌కుడు తీన్మార్ మల్లన్న అన్నారు. 2015లో ప్రారంభించిన ఈ ప్రాజెక్టు దశాబ్ద కాలం దాటినా పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి రాకపోవడం బాధాకర‌మ‌న్నారు. బీసీ రాజ్యాధికార యాత్రలో భాగంగా నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా వట్టెం గ్రామానికి చేరుకున్న తీన్మార్ మల్లన్న గురువారం వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌ను సందర్శించిన అనంత‌రం ఆయన మాట్లాడారు.

నార్లాపూర్ నుంచి వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌కు నీటిని ఎత్తిపోసి, అక్కడి నుంచి వివిధ పంపిణీ కాల్వల ద్వారా వ్యవసాయ భూములకు సాగునీరు అందించాలనే లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టారని మల్లన్న వివరించారు. సుమారు 15 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో రూపొందించిన ఈ రిజర్వాయర్ నిర్మాణానికి దాదాపు రూ.5,500 కోట్లు వెచ్చించినట్లు పేర్కొన్నారు. భారీ మొత్తంలో ప్రజాధనాన్ని ఖర్చు చేసినప్పటికీ ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయిలో వినియోగంలోకి రాకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోందన్నారు.

రిజర్వాయర్ ప్రధాన కట్ట నిర్మాణం పూర్తయినప్పటికీ నీటిని తరలించే వ్యవస్థలు, పంపిణీ కాల్వలు ఇంకా పూర్తి కాలేదని తెలిపారు. ప్రాజెక్టు లక్ష్యాలు నెరవేరకపోవడంతో రైతులకు ఆశించిన సాగునీటి ప్రయోజనాలు అందడం లేదని విమర్శించారు.

2023లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మోటార్లను ప్రారంభించినప్పటికీ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన కీలక పనులు ఇంకా పూర్తి కాలేదు. మోటార్ల ప్రారంభోత్సవంతో ప్రాజెక్టు పూర్తయిందని, వట్టెం రిజర్వాయర్ నుంచి రైతుల పొలాలకు సాగునీరు అందుతుందని ప్రజల్లో ఆశలు కల్పించారు. వాస్తవానికి ప్రధాన నిర్మాణాలతో పాటు పంపిణీ కాల్వల పనులు పూర్తికాకపోవడంతో ప్రాజెక్టు ఆశించిన స్థాయిలో ఉపయోగంలోకి రాలేదు. ప్రారంభోత్సవాలు నిర్వహించడం కంటే ప్రాజెక్టును పూర్తి చేసి రైతుల పొలాలకు నీరు అందించడమే ప్రభుత్వాల ప్రాధాన్యం కావాలి.

ఎత్తిపోసిన నీరు లేదు

సుమారు ఎనిమిది కిలోమీటర్ల పొడవైన కట్ట నిర్మాణం పూర్తయినప్పటికీ రిజర్వాయర్‌లోకి ప్రాజెక్టు లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా నీటిని తీసుకురాలేకపోయారు. ప్రస్తుతం రిజర్వాయర్‌లో కనిపిస్తున్నది వర్షపు నీరే. ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా రావాల్సిన నీరు పూర్తిస్థాయిలో చేరలేదు. భారీ వ్యయంతో నిర్మించిన రిజర్వాయర్ రైతులకు ఉపయోగపడే పరిస్థితి లేదు. వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ నిర్మాణంతోనే ప్రాజెక్టు లక్ష్యం నెరవేరదు. అక్కడి నుంచి సాగునీటిని వ్యవసాయ భూములకు తరలించే పంపిణీ కాల్వల నిర్మాణం అత్యంత కీలకం. రిజర్వాయర్‌కు అనుసంధానంగా చేపట్టిన డిస్ట్రిబ్యూషన్ కాల్వల పనులు ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయిలో పూర్తి కాలేదు. కాల్వల నిర్మాణం పూర్తికాకుండా రైతులకు సాగునీరు అందిస్తామని చెప్పడం ఆచరణలో సాధ్యం కాదు. ప్రాజెక్టులో మిగిలిపోయిన పనుల వివరాలను ప్రభుత్వం వెల్లడించాలి. వాటి పూర్తికి స్పష్టమైన కాలపరిమితిని ప్రకటించాలి.

నిర్వాసితులకు పరిహారం ఏది?

వట్టెం రిజర్వాయర్ నిర్మాణం కారణంగా భూములు, నివాస ప్రాంతాలు కోల్పోయిన నిర్వాసితుల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా ఉంది. ప్రాజెక్టు కోసం అనేక గ్రామాల ప్రజలు తమ భూములను త్యాగం చేశారు. బాధిత కుటుంబాల్లో పలువురికి ఇప్పటికీ సరైన పరిహారం అందలేదు. నిర్వాసితులు తమ సమస్యల పరిష్కారం కోసం పలుమార్లు ఆందోళనలు చేశారు. నిర్వాసితుల ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వకపోవడం సరికాదు. 2013 భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం నిర్వాసితులకు న్యాయమైన పరిహారం చెల్లించడంతో పాటు పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం (R&R) ప్యాకేజీలను పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలి.

వట్టెం ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి వేల కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసినప్పటికీ పనులు పూర్తి కాకపోవడంపై మల్లన్న పలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. కాంట్రాక్టర్లకు మొబిలైజేషన్ అడ్వాన్సులతో పాటు ఇతర చెల్లింపులు కూడా భారీ స్థాయిలో జరిగినట్లు కనిపిస్తోందని, ప్రాజెక్టు నిర్మాణ వ్యయం పెరుగుతుండగా రైతులకు అందాల్సిన సాగునీరు మాత్రం అందడం లేదని విమర్శించారు. ప్రారంభంలో అంచనా వేసిన వ్యయం, ఇప్పటివరకు జరిగిన చెల్లింపులు, మిగిలిన పనులకు అవసరమైన నిధుల వివరాలను ప్రభుత్వం ప్రజల ముందుంచాలని డిమాండ్ చేశారు.

సాగు నీరు ఎప్పుడు అందుతుందో చెప్పాలి

2015లో ప్రారంభించిన వట్టెం ప్రాజెక్టు 2026 నాటికి కూడా పూర్తి కాలేదని, నిర్మాణంలో జాప్యం కారణంగా ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.ఇప్పటికే వేల కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసిన ప్రాజెక్టుకు భవిష్యత్తులో ఇంకా ఎంత నిధులు అవసరమవుతాయో ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు. మిగిలిన పనుల పూర్తికి ఎంత సమయం పడుతుంది, రైతులకు సాగునీరు ఎప్పటికి అందుతుంది అనే అంశాలపై ప్రజలకు సమాధానం చెప్పాలన్నారు.

అన్ని ప్రాజెక్టులపై సమీక్ష చేయాలి

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో భారీ వ్యయంతో చేపట్టిన అనేక సాగునీటి ప్రాజెక్టులు వివిధ దశల్లో నిలిచిపోయాయని, ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి ప్రజాధనం వెచ్చించినప్పటికీ వాటి ప్రయోజనాలు పూర్తిస్థాయిలో ప్రజలకు అందకపోవడం బాధాకరమన్నారు. వట్టెం బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ కూడా అలాంటి పరిస్థితికి ఉదాహరణగా నిలుస్తోందని, ప్రభుత్వాలు సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్మాణ పురోగతి, నిధుల వినియోగం, రైతులకు కలిగిన ప్రయోజనాలపై సమగ్ర సమీక్ష నిర్వహించాలని మ‌ల్ల‌న్న‌ సూచించారు.