Indus Valley Civilisation Collapse | వరదలు కాదు, యుద్ధాలూ కాదు.. సింధూ నాగరికత అంతం వెనుక 4,000 ఏళ్ల మిస్టరీని ఛేదించిన సైంటిస్టులు

• సింధూ నాగరికత ఎలా అంతమైంది?
• వీడిన 4 వేల ఏళ్ల మిస్టరీ

Indus Valley Civilisation Collapse | త్రినేత్ర న్యూస్ : భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత అద్భుతమైన సింధూ లోయ నాగరికత (Indus Valley Civilisation) అసలు ఎలా అంతమైంది? వేల ఏళ్లుగా చరిత్రకారులను, సైంటిస్టులను వేధిస్తున్న ఈ ప్రశ్నకు ఎట్టకేలకు సమాధానం దొరికింది. ఐఐటీ గాంధీనగర్‌తో (IIT Gandhinagar) కూడిన అంతర్జాతీయ సైంటిస్టుల బృందం చేసిన తాజా రీసెర్చ్‌లో ఆసక్తికర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. భారీ వరదలు లేదా విదేశీ దాడుల వంటి ఒకే ఒక్క పెద్ద విపత్తు వల్ల ఈ నాగరికత కూలిపోలేదని, శతాబ్దాల తరబడి సాగిన తీవ్రమైన కరువుల వల్లే క్రమంగా కనుమరుగైందని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది.

‘కమ్యూనికేషన్స్ ఎర్త్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్’ (Communications Earth & Environment) జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనం కోసం సైంటిస్టులు ‘పేలియోక్లైమేట్ డేటా’ (పాత వాతావరణ సమాచారం), ఆధునిక కంప్యూటర్ మోడలింగ్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించారు. క్రీ.పూ. 3000 నుంచి 1000 వరకు (అంటే సుమారు 5,000 నుంచి 3,000 ఏళ్ల క్రితం) నాటి వాతావరణ మార్పులను వీరు లోతుగా విశ్లేషించారు.

హరప్పా పతనానికి అసలు కారణం ఇదే

సింధూ నాగరికతలో అత్యంత కీలకమైన హరప్పా (Harappa) నగరం అంతం కావడానికి వరుసగా వచ్చిన దీర్ఘకాలిక కరువులే కారణమని రీసెర్చ్ తేల్చింది. ఏళ్ల తరబడి వర్షాలు లేకపోవడంతో నదులు ఎండిపోయాయి, భూమిలో తేమ పూర్తిగా ఆవిరైపోయింది.

'ఒక్కొక్కటి 85 ఏళ్లకు పైగా సాగిన భారీ కరువులు వరుసగా రావడమే సింధూ నాగరికత పతనానికి ప్రధాన కారణం' అని పరిశోధకుల బృందం తమ నివేదికలో పేర్కొంది.

ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా కూలిపోయిన సిటీలు

గ్లోబల్ క్లైమేట్ సిమ్యులేషన్స్ ద్వారా ఆ కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం ఎలా మారాయో సైంటిస్టులు పరిశీలించారు. కరువు తీవ్రత పెరిగే కొద్దీ ప్రజలు నీటి వనరులు ఉన్న ఇతర ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లడం మొదలుపెట్టారు.

అయినప్పటికీ, పరిస్థితులు మరింత దిగజారడంతో ఆ ప్రాంతంలోని ప్రధాన సిటీలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా ఖాళీ అయ్యాయి. ముఖ్యంగా 3,500 ఏళ్ల క్రితం మొదలై దాదాపు వందేళ్ల పాటు సాగిన తీవ్ర కరువు వల్ల ప్రజలు నగరాలను పూర్తిగా వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోయారని రీసెర్చ్ స్పష్టం చేసింది.

164 ఏళ్ల పాటు సాగిన భయంకరమైన కరువు

ఈ రీసెర్చ్‌లో ప్రధాన రచయిత, ఐఐటీ గాంధీనగర్ పరిశోధకుడు హిరేన్ సోలంకి (Hiren Solanki) మాట్లాడుతూ.. '5,000 నుంచి 3,000 ఏళ్ల క్రితం వరకు వర్షపాతం నిరంతరం తగ్గుతూనే ఉంది. రుతుపవనాలు బలహీనపడటం, శీతాకాలపు వర్షాల్లో మార్పులు రావడం వంటివి కచ్చితంగా జరిగాయని మా కంప్యూటర్ మోడల్స్ అన్నీ నిర్ధారించాయి' అని తెలిపారు.

సైంటిస్టులు గుర్తించిన కీలక లెక్కలివే

క్రీ.పూ. 2425 నుంచి 1400 మధ్య కాలంలో నాలుగు అతిపెద్ద కరువులు వచ్చాయి. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ 85 ఏళ్లకు పైగా కొనసాగింది.

క్రీ.పూ. 1733 ప్రాంతంలో వచ్చిన మూడో కరువు అత్యంత భయంకరమైనది. ఇది ఏకంగా 164 ఏళ్ల పాటు కొనసాగి మొత్తం సింధూ ప్రాంతాన్ని కోలుకోలేని దెబ్బ తీసింది.

ఆ కాలంలో సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతూ పోగా, వర్షపాతం 10% నుంచి 20% వరకు పడిపోయింది. దీనివల్ల నదీ జలాల ప్రవాహంలో పెను మార్పులు వచ్చాయి.

నేటి తరానికి ఇదొక హెచ్చరిక

దాదాపు 3,500 నుంచి 5,000 ఏళ్ల క్రితం భారత్, పాకిస్థాన్ ప్రాంతాల్లో ఎంతో వైభవంగా వెలిగిన సింధూ నాగరికత.. ఇలా వాతావరణ మార్పుల వల్ల నెమ్మదిగా అంతరించిపోయింది. ప్రస్తుతం మనం ఎదుర్కొంటున్న ‘క్లైమేట్ చేంజ్’ (Climate Change) సవాళ్ల నేపథ్యంలో, ప్రాచీన నాగరికతల పతనం నేటి మానవాళికి ఒక పెద్ద గుణపాఠమని సైంటిస్టులు హెచ్చరిస్తున్నారు.